Στις ριζικές αλλαγές που υλοποιούνται στον τομέα της εθνικής άμυνας και της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας αναφέρθηκε εκτενώς ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, κατά τη δεύτερη ημέρα των εργασιών του Συνεδρίου «Ελλάδα 2030» στην Αθήνα. Ο Υπουργός παρουσίασε το όραμα της «Ατζέντας 2030», χαρακτηρίζοντάς την ως τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στην ιστορία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Όπως εξήγησε ο κ. Δένδιας, πρόκειται για «το ορόσημο αυτό που μας επιτρέπει να ελπίζουμε ότι με την ολοκλήρωσή του σε 3,5 χρόνια από τώρα θα μπορούμε να διαπιστώσουν ότι επιτέλους οι Ένοπλες Δυνάμεις της Πατρίδας μας έχουν περάσει σε μια άλλη εποχή. Νομίζω ότι όλοι συμφωνούμε, ακόμα και άλλοι εκτός της αίθουσας, ίσως και κάποιοι οι οποίοι ελάχιστα ασχολούνται με τα της Άμυνας, ότι έχουμε περάσει σε μια συνολικά άλλη εποχή».
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι απαιτήσεις του 21ου αιώνα επιβάλλουν μια εντελώς νέα προσέγγιση, καθώς «η αποτροπή, διότι την Ελλάδα αυτό την αφορά, η αποτροπή στον 21ο αιώνα, δεν διασφαλίζεται με την αγορά ενός σημαντικού αριθμού ικανών συστημάτων. Δεν εξασφαλίζεται ούτε με την ύπαρξη ενός ικανού, αξιόλογου και αξιόμαχου προσωπικού μόνο. Η προσπάθεια πλέον προϋποθέτει τεχνολογική υπεροχή, δυνατότητα παραγωγής, ερευνητική δραστηριότητα για να υποστηρίζει τα άλλα δύο και βεβαίως το απαραίτητο για κάθε χώρα που θέλει να θεωρείται ισχυρή στον 21ο αιώνα, και πριν – για να είμαι ειλικρινής από αυτόν-, δηλαδή οικονομική ανθεκτικότητα». Συμπλήρωσε μάλιστα πως «Η άμυνα και η ανάπτυξη αλληλοτροφοδοτούνται, και στη δική μας περίπτωση μπορούν να συνδιαμορφώσουν το μέλλον της Πατρίδας μας, το οποίο αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα».
Το γεωπολιτικό περιβάλλον και η επιστροφή του αναθεωρητισμού
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας δεν παρέλειψε να αναφερθεί στις περιφερειακές προκλήσεις και τη συμπεριφορά της Τουρκίας, επισημαίνοντας με ανησυχία ότι «δεν θα σας εκπλήσσω λέγοντάς σας ότι η παραβίαση των συνόρων έχει επανέλθει πλέον στην ημερήσια διάταξη. Ο πόλεμος, η βία, η απειλή, ο αναθεωρητισμός, η περιφερειακή αποσταθεροποίηση».
Περιγράφοντας τη γεωστρατηγική θέση της χώρας, τόνισε ότι «Όλα αυτά είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούμαστε να επιβιώσουμε. Εμείς, η Ελλάδα, είμαστε σε μια μοναδική θέση γεωγραφικά στο νοτιοανατολικό άκρο της ευρωπαϊκής ηπείρου. Ένα σημείο όπου και ιστορικά συναντήθηκαν και συναντώνται πολιτισμοί, οδοί επικοινωνίας, διάδρομοι ενέργειας. Αυτό δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην ανάγκη να υπερασπίσουμε αυτή τη χώρα, αυτόν τον χώρο, αλλά βεβαίως και τον πολιτισμό μας, την κουλτούρα μας, τον λόγο της ύπαρξής μας».
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Δένδιας διευκρίνισε ότι ο σύγχρονος στρατός αποτελεί πλέον έναν μηχανισμό επεξεργασίας πληροφοριών και γνώσης, ξεφεύγοντας από την παλαιά λογική των απλών οπλικών συστημάτων και της παραδοσιακής διάταξης δυνάμεων.
Το τέλος των αντισταθμιστικών και η ανάδυση του ΕΛΚΑΚ
Ιδιαίτερα καυστικός ήταν ο Υπουργός αναφορικά με το παλαιότερο μοντέλο διαχείρισης των εξοπλιστικών προγραμμάτων, υπενθυμίζοντας τις παθογένειες του παρελθόντος. Όπως ανέφερε, «μέχρι τώρα το υπόδειγμα ήταν γνωστό. Υπήρχε μια ανάγκη, διαπιστωνόταν από τα Γενικά Επιτελεία, πηγαίναμε στο εξωτερικό, αγοράζαμε ένα οπλικό σύστημα. Αυτό ήταν το modus operandi της χώρας. Μην μιλήσω για διάφορους τρόπους δήθεν επιστροφής ορισμένων από αυτά τα χρήματα στην αμυντική μας βιομηχανία. Οι προσπάθειες αυτές στο παρελθόν με τον τρόπο που εγένοντο, όπως ξέρετε, κατέληξαν σε ένα αποτέλεσμα που δεν μας τιμά, λέω ότι δύο εκ των προκατόχων μου – όταν βγαίνω από το γραφείο και βλέπω τις φωτογραφίες των προκατόχων μου -, δύο εξ αυτών έχουν φιλοξενηθεί στις ελληνικές φυλακές».
Πλέον, η χώρα έχει γυρίσει σελίδα, αντικαθιστώντας τα λεγόμενα αντισταθμιστικά οφέλη με μια νέα υποχρέωση επενδύσεων. «Η αντιμετώπιση αυτή, όπως ξέρετε, λεγόταν αντισταθμιστικά οφέλη. Έχουμε φύγει από αυτή την πραγματικότητα. Και έχουμε πάει σε μια πραγματικότητα που οποιοσδήποτε συνεργάτης μας, οποιοσδήποτε μεταφέρει τεχνογνωσία κυρίως αλλά και συστήματα στη χώρα οφείλει να επενδύσει το 25% της αξίας αυτών των συστημάτων στην Πατρίδα μας. Και επιδιώκουμε κυρίως αυτό να γίνει με τη μεταφορά τεχνογνωσίας. Όχι απλώς υποκατασκευαστικού έργου», υπογράμμισε ο κ. Δένδιας.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη νέα εποχή διαδραματίζει το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), το οποίο αλλάζει τον τρόπο που το στράτευμα προμηθεύεται τεχνολογία, θέτοντας πλέον λειτουργικά ερωτήματα αντί για έτοιμες παραγγελίες.
Η επιτυχία του αντι-drone συστήματος «Κένταυρος»
Ως απτό παράδειγμα αυτής της νέας στρατηγικής, ο Υπουργός παρουσίασε την ανάπτυξη του ελληνικού αντι-drone συστήματος «Κένταυρος». Το σύστημα αυτό προέκυψε όταν το ΕΛΚΑΚ ζήτησε από το εγχώριο αμυντικό οικοσύστημα και την ΕΑΒ λύση στο ερώτημα της αντιμετώπισης σμηνών εχθρικών drones.
Το πρωτότυπο που δημιουργήθηκε δοκιμάστηκε σε πραγματικές πολεμικές συνθήκες στην Ερυθρά Θάλασσα, καταρρίπτοντας δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη των Χούθις. «Ο ‘Κένταυρος’ όμως διαπιστώθηκε ότι είναι αξιόμαχος, όχι σε παρελθόντα, αλλά σε κανονικές συνθήκες στην Ερυθρά Θάλασσα. Κατέρριψε δύο drones των Χούθις. Και από εκεί και πέρα υιοθετείται από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, θα είναι το κύριο anti-drone σύστημα μιας σειράς των Φρεγατών μας, και το οποίο διαρκώς εξελίσσεται, γιατί έχουμε τον πηγαίο του κώδικα», εξήγησε ο Υπουργός, προαναγγέλλοντας και τη μελλοντική ενσωμάτωση τεχνολογίας λέιζερ.
Συγχωνεύσεις μονάδων και επένδυση στα drones
Παράλληλα με τα εξοπλιστικά, αλλάζει ριζικά και η εσωτερική δομή του στρατεύματος, με τον Υπουργό να αναφέρεται στην ανάγκη περιορισμού των υπεράριθμων και δυσκίνητων δομών του παρελθόντος. «Είχαμε ατέλειωτες Μεραρχίες, ατέλειωτα Συντάγματα, ατέλειωτα Τάγματα, ατέλειωτα Στρατόπεδα, απίστευτο αριθμό χιλιάδων αρμάτων και οχημάτων. Ατέλειωτο αριθμό Συνταγματαρχών. Οι Συνταγματάρχες μας ήταν περισσότεροι από τους Επιλοχίες μας. Οι Ταγματάρχες μας ήταν περισσότεροι από τους Λοχίες μας. Μια τεράστια Δομή η οποία καλείτο να υπερασπίσει την χώρα. Πήραμε την δύσκολη απόφαση να πάμε σε συγχωνεύσεις, σε αλλαγή υποδείγματος, σε διαφορετικές, μικρότερες, πιο ευέλικτες, με διαφορετική εκπαίδευση Μονάδες», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στο πλαίσιο αυτό, η τεχνολογία των drones εντάσσεται πλέον στην καθημερινή εκπαίδευση των κληρωτών, ενώ δρομολογείται η θεμελίωση του τρίτου και μεγαλύτερου εργοστασίου παραγωγής drones στη Μαλακάσα, καθώς και η λειτουργία σχολής εκπαίδευσης πιλότων στην Τρίπολη. Επιπλέον, έχει δημιουργηθεί Διεύθυνση Αυτονόμων στο Πολεμικό Ναυτικό και μια ολοκληρωμένη δομή ηλεκτρονικού πολέμου με εγχώρια data centers για τη διασφάλιση της εθνικής κυριαρχίας.
Η επιβεβαίωση της αλλαγής από τη Γενική Γραμματεία
Στο πάνελ του συνεδρίου συμμετείχε και ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, Αντώνης Οικονόμου, ο οποίος επιβεβαίωσε την πλήρη ανατροπή του σκηνικού τα τελευταία χρόνια. Ο κ. Οικονόμου αναφέρθηκε στις παλαιότερες δυσκολίες κατανόησης του δαιδαλώδους συστήματος των αντισταθμιστικών οφελών, σημειώνοντας ότι «δεν σας κρύβω ότι σε κάθε υπολογισμό μπερδευόμουν. Δεν υπήρχε περίπτωση να βγει ένα νούμερο σωστό. Ήταν κάτι το τραγικό και κανείς δεν τολμούσε να τα σβήσει, να αλλάξει τον τρόπο αυτής της μεθοδολογίας».
Παράλληλα, επεσήμανε ότι οι προσπάθειες συνεργασίας με ξένες αμυντικές βιομηχανίες παρέμεναν επί σειρά ετών σε επίπεδο ευχολογίου, καθώς «σπάνια δεχόντουσαν να συνεργαστούν». Κατέληξε ωστόσο με την επισήμανση ότι η κατάσταση αυτή μεταβλήθηκε άρδην από τη στιγμή που ανέλαβε την ηγεσία ο Νίκος Δένδιας, επιτρέποντας πλέον την ουσιαστική παραγωγή έργου και τη θεσμική θωράκιση της χώρας.
Δείτε επίσης:
- Δένδιας από Κύπρο: Στο επίκεντρο η ευρωπαϊκή άμυνα και η επιχείρηση «Ασπίδες»
- Δένδιας για τις πρώτες εθελόντριες νεοσύλλεκτες: «Πράξη ευθύνης και προσφοράς»
