Οι συναντήσεις έχουν πλέον γίνει ρουτίνα. Κάθε λίγους μήνες, οι τζιχαντιστές στο Μάλι που συνδέονται με την Αλ Κάιντα συγκεντρώνουν τους άνδρες του χωριού Πούτσι σε ένα λασπόκτιστο τζαμί. Σκοπός τους είναι να εισπράξουν φόρους για τις σοδιές και τα ζώα, αλλά και να διανείμουν αργότερα τρόφιμα, φάρμακα και ζώα στους φτωχούς.
Πριν από πέντε χρόνια, οι ίδιοι ένοπλοι απειλούσαν να σφάξουν όποιον στο χωριό,συμπεριλαμβανομένου του ιμάμη, αμφισβητούσε τη δική τους ερμηνεία για το Ισλάμ, θυμάται ο Αμαντού, ένας κτηνοτρόφος που ζει στην περιοχή δίπλα στον ποταμό Νίγηρα. Τώρα, όμως, οι τζιχαντιστές επικεντρώνονται περισσότερο στη διάδοση του θρησκευτικού τους μηνύματος χωρίς απειλές ή βία, δείχνοντας ότι η δυναμική έχει αλλάξει ριζικά.
Η άνοδος της JNIM στην περιοχή του Σαχέλ
Οι τζιχαντιστές ανήκουν στην οργάνωση JNIM, η οποία ορκίστηκε πίστη στην Αλ Κάιντα όταν ιδρύθηκε το 2017. Την τελευταία δεκαετία, η οργάνωση επιβλήθηκε μέσω του τρόμου και της βίας σε ολόκληρη την περιοχή του Σαχέλ στη Δυτική Αφρική, απαγορεύοντας τη μουσική, το κάπνισμα και τους γαμήλιους εορτασμούς.
Αν και αρχικά ήταν περιορισμένοι σε κρησφύγετα στην έρημο, οι τζιχαντιστές ενισχύθηκαν σημαντικά από τότε που η στρατιωτική χούντα του Μάλι έδιωξε περίπου 15.000 Γάλλους και κυανόκρανους του ΟΗΕ, στρεφόμενη σε Ρώσους μισθοφόρους. Η JNIM επέδειξε τη νέα της ισχύ με σφοδρές επιθέσεις, πλήττοντας το αεροδρόμιο της πρωτεύουσας Μπαμακό, σκοτώνοντας τον υπουργό Άμυνας και καταλαμβάνοντας στρατιωτικές βάσεις στον βορρά, σε συντονισμό με τους αυτονομιστές Τουαρέγκ.
Από τη βαρβαρότητα στη διοίκηση
Μακριά από τις μεγάλες στρατιωτικές επιτυχίες, μια εσωτερική αλλαγή συντελείται στις περιοχές όπου η εξουσία της JNIM έχει εδραιωθεί. Σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων, η ρητορική των τζιχαντιστών έχει γίνει πιο ήπια, καθώς αναλαμβάνουν διοικητικούς ρόλους, επιλύουν εδαφικές διαφορές ανάμεσα σε κτηνοτρόφους και αγρότες, και επιτρέπουν σε ανθρωπιστικές οργανώσεις να λειτουργούν.
Οι ειδικοί αναφέρουν στο Reuters, ότι όσο πιο ισχυροί γίνονται, τόσο λιγότερο βάναυσοι χρειάζεται να εμφανίζονται, μετατρέποντας την αποδοχή των κατοίκων σε στρατηγική επιβίωσης. Υπάρχει ένας συνδυασμός καταναγκασμού, φόβου και πειθούς, με πολλούς χωρικούς απλώς να συμβιβάζονται με τη νέα πραγματικότητα.
Το κρυφτό με τις τοπικές παραδόσεις και ο ρόλος του στρατού
Οι περιορισμοί στις ελευθερίες που επιβάλλουν οι τζιχαντιστές έρχονται σε σύγκρουση με τη μακρά ιστορία του Ισλάμ στη Δυτική Αφρική, όπου η θρησκεία αναμειγνυόταν με τα τοπικά έθιμα. Ωστόσο, η JNIM δείχνει πλέον μια σχετική ανοχή σε πράγματα που άλλοτε τιμωρούσε σκληρά, όπως το ποδόσφαιρο ή η χρήση smartphone, προσπαθώντας να κερδίσει πολιτική νομιμοποίηση και ρόλο στις συνομιλίες για το μέλλον της χώρας.
Την ίδια στιγμή, ο στρατός του Μάλι και οι Ρώσοι σύμμαχοί τους κατηγορούνται από τον ΟΗΕ για εκτελέσεις αμάχων με την υποψία της συνεργασίας. Σύμφωνα με δεδομένα του οργανισμού ACLED, οι κυβερνητικές δυνάμεις και οι μισθοφόροι έχουν σκοτώσει πολλαπλάσιους αμάχους από ό,τι οι τζιχαντιστές τα τελευταία δύο χρόνια, γεγονός που σπρώχνει πολλούς νέους στις τάξεις της JNIM. Παρά τη φαινομενική αυτή «μαλακή» προσέγγιση, οι τζιχαντιστές παραμένουν ικανοί για ακραία βία, επιβάλλοντας ασφυκτικούς αποκλεισμούς σε χωριά που αντιστέκονται, αφήνοντας ανθρώπους να πεθάνουν από την πείνα.
Δείτε επίσης:
- Μάλι: Οι τζιχαντιστές περικυκλώνουν την πρωτεύουσα – Eλέγχουν πλέον το 70% της χώρας
- Μάλι: Εμφάνιση του ηγέτη της Χούντας τρεις ημέρες μετά τις τζιχαντιστικές επιθέσεις σε όλη τη χώρα
- Μάλι: Ισλαμιστές τρομοκράτες της Αλ Κάιντα αιματοκυλούν τη χώρα – Η μεγαλύτερη επίθεση των τελευταίων ετών
