ΗΠΑ και Ιράν υπέγραψαν ηλεκτρονικά το Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) για τον τερματισμό του πολέμου και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η συμφωνία έχει πλέον τεθεί σε ισχύ, δήλωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι στο Axios, προσθέτοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έβαλε την υπογραφή του ενώ βρισκόταν στο Ανάκτορο των Βερσαλλιών με το ζεύγος Μακρόν για δείπνο.
Οι υπογραφές για τη συμφωνία επρόκειτο να «πέσουν» στην Ελβετία την ερχόμενη Παρασκευή (19/6), αλλά ένας διπλωμάτης δήλωσε νωρίτερα, ότι είχαν γίνει συζητήσεις για την υπογραφή και την εφαρμογή της πιο γρήγορα. Η διπλωματική πηγή δήλωσε ακόμα ότι οι συζητήσεις σχετικά με την επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος αποσκοπούσαν στο άνοιγμα των Στενών νωρίτερα από την Παρασκευή, καθώς και τα δύο μέρη συμφωνούσαν σε αυτό το θέμα.
Ένας άλλος παράγοντας της επίσπευσης των υπογραφών μπορεί να ήταν η πολιτική πίεση στον Λευκό Οίκο για τη δημοσιοποίηση του κειμένου του Μνημονίου Συνεργασίας. Το Ιράν φέρεται να ήταν αυτό που απαίτησε να μην δημοσιευτεί το κείμενο μέχρι την επίσημη υπογραφή.
Επιβεβαίωσαν οι Ιρανοί
Ο Εσμαήλ Μπαγκάι, εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών επιβεβαίωσε την είδηση: «Το κείμενο του μνημονίου συμφωνίας Ιράν-ΗΠΑ οριστικοποιήθηκε επίσημα, καθώς το υπέγραψαν και οι δύο πλευρές».
Σημεία των δηλώσεών του στα ιρανικά ΜΜΕ:
- Το κείμενο συμφωνίας έχει υπογραφεί στα Περσικά και στα Αγγλικά. Αν υπήρχε μόνο το αγγλικό κείμενο, ίσως αντιμετωπίζαμε προβλήματα ερμηνείας λόγω διαφορετικών προτιμήσεων στη μετάφραση, αλλά τώρα οι δύο πλευρές έχουν υπογράψει τόσο το αγγλικό όσο και το περσικό κείμενο.
- Ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια είχε αρχικά προγραμματιστεί να αρθεί εντός 30 ημερών σε αντάλλαγμα για ιρανικές παραχωρήσεις διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, μετά την επίθεση του σιωνιστικού καθεστώτος στην Νταχίγια και τις επακόλουθες ιρανικές απειλές, οι άμεσες συνομιλίες οδήγησαν σε επιταχυνόμενη εφαρμογή από τις ΗΠΑ, με τα ιρανικά πλοία να εισέρχονται και να εξέρχονται από τα λιμάνια χωρίς διακοπή.
- Οι συγκεκριμένες αμοιβαίες δεσμεύσεις του Ιράν βάσει του κειμένου θα ξεκινήσουν επίσημα τώρα που το έγγραφο έχει υπογραφεί.
- Η εξασφάλιση κατάπαυσης του πυρός και ο τερματισμός του πολέμου στον Λίβανο είχαν το ίδιο βάρος για την Τεχεράνη με τα εγχώρια συμφέροντα του Ιράν. Το όνομα του Λιβάνου εμφανίζεται τρεις φορές στην πρώτη ρήτρα του Μνημονίου Συμφωνίας, επιβάλλοντας ρητά τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας του Λιβάνου.
- Το Ιράν επικεντρώθηκε σκόπιμα αποκλειστικά στον τερματισμό του πολέμου κατά τη διάρκεια αυτού του αρχικού σταδίου, αφήνοντας στην άκρη το πυρηνικό ζήτημα.
- Το υπογεγραμμένο κείμενο περιγράφει ένα αυστηρό παράθυρο 60 ημερών, που ξεκινά αμέσως, για διαπραγματεύσεις αποκλειστικά για το πυρηνικό πρόγραμμα και την άρση των κυρώσεων, με δυνατότητα παράτασης εάν χρειαστεί.
- Η διαδικασία άρσης των πετρελαϊκών κυρώσεων του Ιράν ξεκινά σήμερα και θα συνεχιστεί κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
- Οι αμυντικές δυνατότητες και τα πυραυλικά προγράμματα του Ιράν παραμένουν εντελώς εκτός συζήτησης.
- Το Ιράν νίκησε δύο πυρηνικές δυνάμεις που υποστηρίζονταν επίσης από ορισμένες άλλες χώρες. Δεν φτιάχνουμε σλόγκαν. Είμαστε μια πραγματική υπερδύναμη.
Ο Μπαγκάι επεσήμανε ότι οι πύραυλοι της χώρας «προορίζονται μόνο για εκτόξευση, όχι για διαπραγμάτευση», και ότι η Τεχεράνη «δεν θα συζητήσει» τα αμυντικά της περιουσιακά στοιχεία «σε καμία διαδικασία ή με κανένα μέρος».
«Μνημόνιο Συνεργασίας του Ισλαμαμπάντ μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν»
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι σύμμαχοί τους στον τρέχοντα πόλεμο, υπογράφοντας το παρόν Μνημόνιο Συνεργασίας, δηλώνουν τον άμεσο και οριστικό τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν από τώρα και στο εξής να μην ξεκινήσουν κανέναν πόλεμο ή οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση η μία εναντίον της άλλης και να απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης, και να διασφαλίσουν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τον οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και άλλες διατάξεις της παρούσας παραγράφου.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να επιτύχουν την τελική συμφωνία εντός μέγιστης προθεσμίας 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης με αμοιβαία συναίνεση.
- Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής θα ξεκινήσουν την άρση του ναυτικού αποκλεισμού και οποιωνδήποτε διαταραχών ή εμποδίων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα τερματίσουν πλήρως τον ναυτικό αποκλεισμό εντός 30 ημερών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον αριθμό της προπολεμικής κυκλοφορίας που αποκαθίσταται από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν περαιτέρω την υποχρέωση να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.
- Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα προβεί σε διευθετήσεις, καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια, για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων χωρίς χρέωση για 60 ημέρες, μόνο από τον Περσικό Κόλπο στη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα. Η κυκλοφορία των εμπορικών πλοίων θα ξεκινήσει αμέσως και, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών και στρατιωτικών εμποδίων και την αποναρκοθέτηση από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, θα ξεκινήσει εντός 30 ημερών. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα διεξάγει διάλογο με το Σουλτανάτο του Ομάν για να καθορίσει τη μελλοντική διοίκηση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες στα Στενά του Ορμούζ, σε συζήτηση με άλλα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου, σύμφωνα με το ισχύον διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των παράκτιων κρατών των Στενών.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση, με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να αναπτύξουν ένα οριστικό, αμοιβαία συμφωνημένο σχέδιο με τουλάχιστον 300 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Ο μηχανισμός για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου θα οριστικοποιηθεί στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας εντός 60 ημερών. Όλες οι απαιτούμενες άδειες, απαλλαγές και άδειες που απαιτούνται για τις σχετικές οικονομικές συναλλαγές θα χορηγηθούν από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να τερματίσουν κάθε είδους κυρώσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, δηλαδή των ψηφισμάτων του Διοικητικού Συμβουλίου του ΔΟΑΕ και όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, πρωτογενών και δευτερογενών, σε ένα συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα ως μέρος της τελικής συμφωνίας. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναγνωρίζουν την κρίσιμη σημασία του προαναφερθέντος ζητήματος τερματισμού των κυρώσεων και εξέφρασαν την πρόθεσή τους να αντιμετωπίσουν άμεσα αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνία επ’ αυτών.
- Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επιβεβαιώνει ότι δεν θα προμηθευτεί ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφώνησαν να επιλύσουν τη διάθεση του αποθηκευμένου εμπλουτισμένου υλικού, σύμφωνα με έναν μηχανισμό που θα συμφωνηθεί αμοιβαία σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που αναφέρεται στην Έβδομη Παράγραφο, με την ελάχιστη μεθοδολογία να είναι η επιτόπια ανάμειξη υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ. Τα δύο μέρη συμφώνησαν επίσης να συζητήσουν το ζήτημα του εμπλουτισμού και άλλα αμοιβαία συμφωνημένα ζητήματα που σχετίζονται με τις πυρηνικές ανάγκες της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, βάσει ενός ικανοποιητικού πλαισίου που θα συμφωνηθεί στην τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις της παρούσας παραγράφου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν αναγνωρίζουν την κρίσιμη σημασία των προαναφερθέντων πυρηνικών ζητημάτων και εκφράζουν την πρόθεσή τους να αντιμετωπίσουν άμεσα αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνία επ’ αυτών.
- Εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφωνούν να διατηρήσουν το status quo. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα διατηρήσει το τρέχον status quo του πυρηνικού της προγράμματος και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις και δεν θα αναπτύξουν πρόσθετες δυνάμεις στην περιοχή.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση, ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μέχρι τη λήξη των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει εξαιρέσεις για την εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου, προϊόντων πετρελαίου και παραγώγων του, καθώς και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών συναλλαγών, των ασφαλειών, των μεταφορών κ.λπ.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διαθέσουν πλήρως προς χρήση τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν κατά την εφαρμογή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα συμφωνήσουν αμοιβαία για τις διαδικασίες που σχετίζονται με την αποδέσμευση αυτών των κεφαλαίων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Τα εν λόγω κεφάλαια, είτε διατηρούνται στον αρχικό λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα είναι πλήρως χρησιμοποιήσιμα για πληρωμή σε οποιονδήποτε τελικό δικαιούχο που ορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδίδουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εξουσιοδοτήσεις αναλόγως.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφωνούν ότι θα συσταθεί εκτελεστικός μηχανισμός για την παρακολούθηση της επιτυχούς εφαρμογής του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και της μελλοντικής συμμόρφωσης με την τελική συμφωνία.
- Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και με την επιφύλαξη της έναρξης της εφαρμογής των παραγράφων 1, 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και της συνεχιζόμενης εφαρμογής αυτών των μέτρων, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις σχετικά με την τελική συμφωνία αποκλειστικά επί των υπόλοιπων παραγράφων.
- Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί με δεσμευτικό ψήφισμα [του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ].
Τι ακολουθεί μετά τη συμφωνία
Η συνάντηση μεταξύ των αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν, με επικεφαλής τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον Πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμεντ-Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, αναμένεται να πραγματοποιηθεί όπως έχει προγραμματιστεί την Παρασκευή (19/6) στην Ελβετία, ανέφεραν οι πηγές.
Αναμένεται να συζητήσουν την έναρξη των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
