Η Κύπρος επιχειρεί να καταστήσει σαφές προς την Άγκυρα ότι η πορεία επαναπροσέγγισης Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης περνά υποχρεωτικά μέσα από το Κυπριακό. Μετά το δείπνο που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα μεταξύ της τουρκικής ηγεσίας και των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών, ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης είχε τηλεφωνικές επαφές με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Αντόνιο Κόστα, προκειμένου να ενημερωθεί για τις συζητήσεις με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Χακάν Φιντάν.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο της Κύπρου Κωνσταντίνο Λετυμπιώτη, το μήνυμα που μεταφέρθηκε από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς είναι ότι τα ζητήματα στα οποία η Τουρκία επιδιώκει πρόοδο στις σχέσεις της με την ΕΕ συνδέονται άμεσα με την εξέλιξη του Κυπριακού.
Η Τουρκία αναζητά νέο διάλογο με τις Βρυξέλλες
Η Λευκωσία εκτιμά ότι οι τελευταίες κινήσεις της Άγκυρας δείχνουν αυξημένο ενδιαφέρον για επαναθέρμανση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Τουρκία επιδιώκει επανεκκίνηση του διαλόγου με τις Βρυξέλλες σε τομείς όπως η οικονομική συνεργασία, το εμπόριο, η τελωνειακή ένωση, το μεταναστευτικό και η ασφάλεια.
Ωστόσο, η θέση που μεταφέρει η κυπριακή κυβέρνηση είναι ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ζητά ευρωπαϊκά ανταλλάγματα χωρίς να υπάρξει αλλαγή στάσης στο Κυπριακό.
«Κυπρογενείς υποχρεώσεις είναι ευρωπαϊκές υποχρεώσεις»
Ο Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης υπογράμμισε ότι οι υποχρεώσεις της Τουρκίας που σχετίζονται με την Κύπρο αποτελούν ταυτόχρονα και ευρωπαϊκές υποχρεώσεις.
Όπως ανέφερε, οποιαδήποτε πρόοδος στα ζητήματα που θέτει η Άγκυρα απέναντι στην ΕΕ προϋποθέτει έμπρακτη, εποικοδομητική και αποφασιστική στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Λευκωσίας σημείωσε ότι αυτή είναι πλέον η κοινή θέση των 27 κρατών μελών και των ευρωπαϊκών θεσμών, στη βάση του πλαισίου για μια σταδιακή, αναλογική και αναστρέψιμη προσέγγιση στις ευρωτουρκικές σχέσεις.
Με βάση αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία μπορεί να δει βήματα από την Ευρωπαϊκή Ένωση μόνο εφόσον υπάρξουν αντίστοιχα ουσιαστικά βήματα στο Κυπριακό. Η Λευκωσία ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να δοθούν ευρωπαϊκά ανταλλάγματα πριν υπάρξει πραγματική μεταβολή της τουρκικής στάσης.
Η προσπάθεια της Λευκωσίας να αξιοποιήσει το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον
Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη θεωρεί ότι η συγκεκριμένη θέση είναι αποτέλεσμα συστηματικής προσπάθειας από την ημέρα που ανέλαβε την προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Στόχος της Λευκωσίας είναι να μετατρέψει το ενδιαφέρον της Τουρκίας για τις σχέσεις με την ΕΕ σε μοχλό πίεσης, προκειμένου η Άγκυρα να επιστρέψει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, μέσα στο συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.
Το τεστ της άτυπης πολυμερούς διάσκεψης
Ο Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης τόνισε ότι η δημόσια στήριξη της Τουρκίας στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες θα πρέπει να αποδειχθεί στην πράξη.
Η σχετική αναφορά υπήρχε και στην κοινή δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ Κάγια Κάλας και τους δύο Ευρωπαίους Επιτρόπους που είχαν επαφές με την τουρκική πλευρά.
Για τη Λευκωσία, όμως, δεν αρκούν οι δηλώσεις. Το ζητούμενο είναι η πραγματοποίηση μιας άτυπης πολυμερούς διάσκεψης υπό τον Αντόνιο Γκουτέρες, η οποία θα οδηγήσει στην ανακοίνωση επανέναρξης ουσιαστικών συνομιλιών.
Η κυπριακή κυβέρνηση θεωρεί ότι η Τουρκία είναι αυτή που πρέπει να αλλάξει στάση και να εγκαταλείψει την αδιαλλαξία της. Η άτυπη πολυμερής διαδικασία δεν αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός, αλλά ως εργαλείο για την επιστροφή σε διαπραγματεύσεις με στόχο συνολική λύση του Κυπριακού.
Ο ρόλος ΕΕ και ΟΗΕ στη διαδικασία
Η Λευκωσία δίνει ιδιαίτερη σημασία στη συνεργασία Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Εθνών.
Ο Αντόνιο Κόστα και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχουν εκφράσει τη διάθεση της ΕΕ να στηρίξει τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, με την κυπριακή κυβέρνηση να θεωρεί ότι ο ευρωπαϊκός παράγοντας μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά στη διαδικασία.
Η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ότι το Κυπριακό αποτελεί ζήτημα εισβολής και κατοχής, αλλά παράλληλα και ευρωπαϊκό πρόβλημα, καθώς αφορά έδαφος κράτους μέλους της ΕΕ.
Το μήνυμα προς την Άγκυρα είναι ότι δεν μπορεί να διατηρεί ανοιχτές εκκρεμότητες απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία και ταυτόχρονα να απαιτεί απρόσκοπτη αναβάθμιση των σχέσεών της με την Ένωση.
«Απτά βήματα» μόνο μετά από ουσιαστική πρόοδο
Απαντώντας στο ερώτημα εάν η Λευκωσία θα μπορούσε να στηρίξει κινήσεις που ενδιαφέρουν την Τουρκία στις σχέσεις της με την ΕΕ, ο Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης ανέφερε ότι κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί μόνο εφόσον υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στο Κυπριακό.
Η Κυπριακή Δημοκρατία εμφανίζεται έτοιμη να στηρίξει απτά βήματα στις ευρωτουρκικές σχέσεις, αλλά μόνο υπό την προϋπόθεση πραγματικών εξελίξεων στο Κυπριακό.
Η Λευκωσία δεν θεωρεί αρκετή μια γενική τουρκική δήλωση στήριξης στην πρωτοβουλία Γκουτέρες. Αυτό που ζητά είναι σαφής μετακίνηση της Άγκυρας προς τη διαδικασία των Ηνωμένων Εθνών και επιστροφή στις διαπραγματεύσεις εντός του συμφωνημένου πλαισίου.
Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Τουρκία και η τουρκοκυπριακή πλευρά τα τελευταία χρόνια προβάλλουν θέσεις περί «κυριαρχικής ισότητας» και λύσης δύο κρατών, οι οποίες δεν συμβαδίζουν με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και το υφιστάμενο πλαίσιο λύσης.
Για τη Λευκωσία, κάθε συζήτηση για πρόοδο πρέπει να παραμένει στο πλαίσιο της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, όπως έχει καθοριστεί από τα Ηνωμένα Έθνη.
Δείτε επίσης:
- Σύγκρουση Χατζηβασιλείου – Νταβούτογλου για την Κύπρο: «Πρόκειται περί εισβολής από το 1974»
- Διπλωματικές πηγές για F-35: Δεν έχουν αλλάξει τα δεδομένα περί επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα
- Chat Control: Τέλος η ψηφιακή ιδιωτικότητα – Πέρασε η σάρωση συνομιλιών στην ΕΕ
