Ένα νέο σχέδιο συμφωνίας που επεξεργάζονται τα Ηνωμένα Έθνη για την επίλυση του Κυπριακού στοχεύει «στον τερματισμό ενός αδιεξόδου που διαρκεί 52 χρόνια», σύμφωνα με ρεπορτάζ που δημοσιεύει η Βρετανική The Independent. Η προτεινόμενη φόρμουλα προκρίνει μια αποδυναμωμένη ομοσπονδιακή λύση, η οποία προσεγγίζει τις τουρκικές αξιώσεις για τη δημιουργία δύο ξεχωριστών κρατών και φαντάζει χειρότερη από το σχέδιο Ανάν που είχαν απορρίψει οι Ελληνοκύπριοι το 2004.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το Ηνωμένο Βασίλειο, δεδομένης της παρουσίας των δύο κυρίαρχων στρατιωτικών βάσεών του στο νησί, οι οποίες θεωρούνται κομβικής σημασίας για τις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, σχολιάζει η εφημερίδα.
Το ιστορικό υπόβαθρο και η στρατηγική της «εποικοδομητικής ασάφειας»
Ο αρθρογράφος David Maddox χαρακτηρίζει την παράνομή εισβολή και κατοχή της Κύπρου απλά ως «στρατιωτική επέμβαση» της Τουρκίας στις 20 Ιουλίου 1974 που χώρισε το νησί στο βόρειο και το νότιο τμήμα, με τη μετέπειτα μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου το 1983, η οποία δεν διαθέτει διεθνή αναγνώριση.
Στο παρόν στάδιο, η προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άντζελα Ολγκίν, επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα, εξετάζοντας μια συμφωνία με την τουρκοκυπριακή πλευρά. Η ίδια -σύμφωνα με το ρεπορτάζ- υποστηρίζει ότι το καθεστώς των Τουρκοκυπρίων δεν αντιμετωπίζεται με την ισοτιμία που είχε προβλεφθεί κατά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του νησιού από τη Μεγάλη Βρετανία το 1960.
Πληροφορίες που επικαλείται η εφημερίδα αναφέρουν ότι η κα Όλγκιν εισηγείται μια πιο χαλαρή ευρωπαϊκή λύση, εγκαταλείποντας το παραδοσιακό ομοσπονδιακό μοντέλο. Στόχος της είναι η υιοθέτηση μιας δομής που θα επιτρέπει στους Ελληνοκύπριους να κάνουν λόγο για ομοσπονδία και στους Τουρκοκύπριους για συνομοσπονδία, εφαρμόζοντας τη διπλωματική μέθοδο της «εποικοδομητικής ασάφειας».
Η δομή της προτεινόμενης λύσης και τα ανταλλάγματα
Η πολιτική αλλαγή στην τουρκοκυπριακή ηγεσία διευκολύνει τις συνομιλίες, καθώς ο νέος πρόεδρος Τουφάν Ερχούρμαν εμφανίζεται πιο «ευέλικτος» σε σχέση με τον προκάτοχό του, Ερσίν Τατάρ, ο οποίος επέμενε αυστηρά στη λύση δύο κρατών με την υποστήριξη της Άγκυρας, υποστηρίζει η εφημερίδα.
Το υπό διαμόρφωση σχέδιο του ΟΗΕ προβλέπει τη δημιουργία δύο συνιστωσών πολιτειών με πολιτική ισότητα, περιορίζοντας δραστικά τις κεντρικές εξουσίες. Η καθημερινή διακυβέρνηση θα ανήκει σχεδόν εξολοκλήρου στα δύο κράτη, ενώ μια περιορισμένη κεντρική δομή θα διαχειρίζεται μόνο τα κοινά χαρτοφυλάκια, όπως τα εξωτερικά, την άμυνα, τα οικονομικά, τις ευρωπαϊκές υποθέσεις και τα εσωτερικά ζητήματα ιθαγένειας, μέσω ενός εκ περιτροπής προεδρικού συμβουλίου.
Ως αντάλλαγμα για την αυτονομία, η τουρκοκυπριακή πλευρά θα κληθεί να επιστρέψει εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της περίκλειστης περιοχής των Βαρωσίων (Μαράς).
Οι δικλίδες ασφαλείας και η μεταβατική περίοδος
Στο κρίσιμο ζήτημα των εγγυήσεων, το σχέδιο προβλέπει την αντικατάσταση του συστήματος του 1960 και των τριών εγγυητριών δυνάμεων από μια φόρμουλα υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ, η οποία θα επιτρέπει μια μικρή πολυεθνική στρατιωτική παρουσία.
Ο ΟΗΕ προσανατολίζεται σε μια μεταβατική περίοδο δύο έως τριών ετών. Αυτή θα περιλαμβάνει την άμεση επιστροφή εδαφών και τη σταδιακή εφαρμογή των τουρκοκυπριακών αιτημάτων για απευθείας εμπόριο, πτήσεις και επαφές, με ταυτόχρονη άρση των τουρκικών περιορισμών στα λιμάνια. Επιπλέον, η επίλυση συνδέεται άμεσα με την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου και την ευρύτερη ευρωπαϊκή ατζέντα της Τουρκίας.
Οι αντιδράσεις και οι επίσημες τοποθετήσεις
Ενώ ο Τουφάν Ερχούρμαν εμφανίζεται έτοιμος για διαπραγμάτευση, ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός, επηρεασμένος από τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες. Οι προσπάθειες δεκαετιών, όπως το σχέδιο Ανάν το 2004 και οι συνομιλίες στο Κραν Μοντανά το 2017, δεν είχαν τελεσφορήσει.
Ο αναπληρωτής ύπατος αρμοστής για την Κύπρο στο Λονδίνο, Σπύρος Μιλτιάδης, ξεκαθάρισε την κατάσταση σημειώνοντας: «Από όσο γνωρίζω, δεν έχει υπάρξει επίσημη πρόταση του ΟΗΕ στην οποία να έχει ζητηθεί να απαντήσει καμία από τις δύο πλευρές. Οι ιδέες που κυκλοφορούν φαίνεται να είναι εικασίες παρά μια συγκεκριμένη πρόταση ή σχέδιο. Οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδος θα πρέπει να επιτευχθεί μέσω της καθιερωμένης διαδικασίας υπό την ηγεσία του ΟΗΕ και εντός του συμφωνημένου πλαισίου του ΟΗΕ».
Από την πλευρά του, ο Τουφάν Ερχούρμαν ανέφερε σε ανάρτησή του: «Η βούληση του λαού μας για λύση είναι σαφής. Έχουμε δηλώσει την υποστήριξή μας στις προσπάθειες του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ και συνεχίζουμε να τις υποστηρίζουμε».
«Είχαμε πει ότι δεν υπήρχε σχέδιο, μόνο κάποιες ιδέες (αν κάποιος είχε αμφιβολίες, νομίζω ότι έχει καταλάβει ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία με τις νέες δηλώσεις). Παρ’ όλα αυτά, ενημερώσαμε το Συμβούλιο των Πολιτικών Κομμάτων μας, τα συνδικάτα μας, το Γραφείο Συντονισμού Νεολαίας, τις επιχειρηματικές μας οργανώσεις και όποιον επιθυμούσε να ενημερωθεί για τις ιδέες.»
Τέλος, η προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ, Μαρία Άντζελα Ολγκίν, υπογράμμισε σε δήλωσή της: «Αναγνωρίζω τις προσπάθειες του παρελθόντος και τις δύσκολες διαπραγματεύσεις σε όλη την ιστορία.
Είμαι πεπεισμένη ότι οι Κύπριοι μπορούν να συνεργαστούν και να μοιραστούν ένα όραμα για το μέλλον των νέων γενεών. Η Κύπρος έχει πραγματικά τη δυνατότητα να γίνει κεντρικός περιφερειακός παράγοντας ενώνοντας τις δυνάμεις της γύρω από κοινά συμφέροντα, σεβόμενη παράλληλα τα εσωτερικά της χαρακτηριστικά και την ποικιλομορφία της.
Η Κύπρος μπορεί να είναι ένα μέρος όπου χτίζονται γέφυρες προς όλες τις κατευθύνσεις και προωθείται η συνύπαρξη σε αυτήν την πολύπλοκη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου. Ως εκ τούτου, η Κύπρος μπορεί πραγματικά να γίνει παράδειγμα για την περιοχή, για την Ευρώπη και για τον υπόλοιπο κόσμο».
Δείτε επίσης:
- Προκλητική αντίδραση Άγκυρας στο ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου για την Κύπρο
- Τουρκικό δημοσίευμα περί «σχεδίου του ΟΗΕ» για την Κύπρο – Τι προβλέπει για Βαρώσια, Μόρφου και ομοσπονδιακή λύση
