Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο επέκτασης των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ κατά του Ιράν, ύστερα από εκτενείς ενημερώσεις που έλαβε από κορυφαίους συμβούλους του. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιοποίησε η Wall Street Journal, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους, οι εναλλακτικές που βρίσκονται υπό εξέταση περιλαμβάνουν την κλιμάκωση των αεροπορικών επιθέσεων, την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων για την κατάληψη ιρανικών νησιών κοντά στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και τη στόχευση μιας εξαιρετικά οχυρωμένης τοποθεσίας, η οποία πιθανολογείται ότι φιλοξενεί απόρρητες πυρηνικές δραστηριότητες.
Οι σχεδιασμοί αυτοί συζητήθηκαν εκτενώς σε έκτακτη σύσκεψη που συγκάλεσε ο Τραμπ στην Αίθουσα Επιχειρήσεων το βράδυ της Τρίτης. Στο επίκεντρο βρέθηκε η πιθανότητα κατάληψης του νησιού Χαργκ αλλά και άλλων στρατηγικών σημείων κατά μήκος των Στενών του Ορμούζ με τη χρήση αμερικανικών στρατευμάτων. Επιπλέον, εξετάστηκε το ενδεχόμενο βομβαρδισμού ενός συμπλέγματος σηράγγων στο όρος Πικάξ, μια τοποθεσία συνδεδεμένη με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης που μέχρι σήμερα δεν έχει δεχθεί αμερικανικά πλήγματα. Παράλληλα, στις επιλογές παραμένει η επέκταση των αεροπορικών επιδρομών σε υποδομές ζωτικής σημασίας, όπως οι ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Αεροπορικές επιθέσεις, ναυτικός αποκλεισμός και διπλωματικό αδιέξοδο
Ήδη ο αμερικανικός στρατός προχώρησε σε δύο διαδοχικά κύματα αεροπορικών επιδρομών κατά ιρανικών στόχων, με σκοπό να περιορίσει τη δυνατότητα της Τεχεράνης να απειλεί τη διεθνή ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
«Θα μάθουμε σύντομα αν θα τα βρούμε μαζί τους ή αν απλώς θα το τελειώσουμε», δήλωσε ο Τραμπ σε μια κλαδική εκδήλωση, λίγο μετά την έναρξη του δεύτερου κύματος επιθέσεων.
Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικές δυνάμεις επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό στα λιμάνια του Ιράν, αναγκάζοντας εμπορικά σκάφη να αλλάξουν πορεία. Σε ένα τέτοιο περιστατικό, εκτοξεύθηκαν πύραυλοι Hellfire εναντίον της καμινάδας πλοίου με σημαία Κουρασάο, το οποίο κατευθυνόταν προς το νησί Χαργκ αγνοώντας τις σχετικές προειδοποιήσεις, με αποτέλεσμα την ακινητοποίησή του.
Παρά την κλιμάκωση, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει καταλήξει στην τελική του απόφαση. Πηγές από τον Λευκό Οίκο αναφέρουν ότι ο ίδιος συνεχίζει να εκφράζει την προτίμησή του για μια διπλωματική διευθέτηση της κρίσης. Ωστόσο, το Ιράν αρνείται να υποχωρήσει στις απαιτήσεις για παράδοση του πυρηνικού του οπλοστασίου, παρά τις εβδομάδες στρατιωτικής πίεσης και την ύπαρξη μιας προσωρινής συμφωνίας που θα επέτρεπε στη χώρα να αποκομίσει σημαντικά έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου. Η στασιμότητα αυτή οδήγησε τον Τραμπ στην αναζήτηση πιο δυναμικών επιλογών προκειμένου να αναγκάσει την Τεχεράνη σε υποχώρηση ή τουλάχιστον στον τερματισμό των επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων.
Το πολιτικό ρίσκο και η στρατηγική της αποτροπής
Η προοπτική αποστολής χερσαίων δυνάμεων προκαλεί σκεπτικισμό στον Τραμπ, ο οποίος στο παρελθόν έχει υπαναχωρήσει από αντίστοιχες δημόσιες απειλές του για πλήγματα στην ιρανική πετρελαϊκή βιομηχανία ή για κατάληψη του νησιού Χαργκ. Εάν ωστόσο αυτά τα σχέδια υλοποιηθούν, η σύγκρουση θα εισέλθει στην πιο επικίνδυνη φάση της, απειλώντας να παρασύρει τις ΗΠΑ σε έναν βαθύτερο πόλεμο στη Μέση Ανατολή, με άμεσες συνέπειες στην άνοδο των τιμών των καυσίμων και στον πολιτικό σχεδιασμό των Ρεπουμπλικανών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου επιβεβαιώνουν ότι εξετάζει σοβαρά όλες τις στρατιωτικές επιλογές, αν και η δημόσια συζήτησή τους ενδέχεται να αποτελεί και ένα εργαλείο πίεσης για τον εκφοβισμό του Ιράν.
«Θα εξουδετερώσουμε το όρος Pickaxe», δήλωσε ο Τραμπ στον ραδιοφωνικό παραγωγό Χιου Χιούιτ αυτή την εβδομάδα. Την Τρίτη, λίγο πριν από τη συνάντηση στην Αίθουσα Επιχειρήσεων, ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι η κατάληψη του νησιού Χαργκ είναι απίθανη, αλλά δεν έχει αποκλειστεί.
«Αν τους αποδυναμώσουμε αρκετά και τους σπρώξουμε αρκετά πίσω, θα το έκανα», πρόσθεσε.
Η κατάρρευση της προηγούμενης εκεχειρίας, η οποία είχε οδηγήσει σε άρση του ναυτικού αποκλεισμού και των κυρώσεων, επήλθε μετά από ιρανικές επιθέσεις σε πλοία στα Στενά. Σε συνέντευξή του, ο αντιπρόεδρος Βανς εξήγησε στον πόντκαστερ Τζο Ρόγκαν ότι η στρατιωτική ισχύς χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης.
«Δεν πρόκειται απλώς να βομβαρδίζουμε συνεχώς. Θα προσπαθήσουμε να χρησιμοποιήσουμε τη στρατιωτική μας ισχύ ως ένα από τα πολλά εργαλεία που διαθέτουμε για την επίλυση του προβλήματος», εξήγησε ο Βανς.
Οι προκλήσεις των δύο κυριότερων στόχων
Η επιλογή πληγμάτων στο όρος Πικάξ ή στο νησί Χαργκ ενέχει εξαιρετικά υψηλό ρίσκο. Το Πικάξ αποτελεί μια βαθιά, υπόγεια εγκατάσταση θωρακισμένη με γρανίτη, σε βάθος 90 έως 145 μέτρων κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Το βάθος αυτό είναι πολύ μεγαλύτερο από εκείνο των εγκαταστάσεων στη Νατάνζ και το Φορντό, τις οποίες ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν πλήξει στο παρελθόν.
Λόγω της κατασκευής της, η τοποθεσία ενδέχεται να είναι απρόσβλητη ακόμη και από τις αμερικανικές βόμβες εξουδετέρωσης οχυρώσεων (bunker-buster), ενώ δεν έχουν εντοπιστεί εμφανή συστήματα εξαερισμού από δορυφορικές εικόνες. Παρόλα αυτά, η εγκατάσταση παραμένει εξαρτημένη από εξωτερικές παροχές ρεύματος και logistics, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε δολιοφθορές.
«Αν κάνουν οποιαδήποτε κίνηση» προς τη μετατροπή του Pickaxe σε λειτουργική πυρηνική τοποθεσία, «θα πάμε αμέσως και θα κάνουμε ό,τι πρέπει, αλλά δεν το έχουν κάνει», δήλωσε ο Τραμπ την Τρίτη στο Fox News. «Κανείς δεν ξέρει αν κάνουν καν κάτι στο Pickaxe, είναι απλώς κάτι που ανακύπτει», συμπλήρωσε, προσθέτοντας πάντως ότι οι αμερικανικές βόμβες bunker-buster «μπορούν να φτάσουν σε μεγάλο βάθος».
Από την άλλη πλευρά, μια επιχείρηση στο νησί Χαργκ, το οποίο αποτελεί τον βασικό πνεύμονα των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, θα προκαλούσε ανυπολόγιστο πλήγμα στην οικονομία της Τεχεράνης, αλλά θα εξέθετε τα αμερικανικά στρατεύματα σε άμεσο κίνδυνο από ιρανικούς πυραύλους και drones. Παρά τους κινδύνους, ο αποστρατευμένος Στρατηγός των Πεζοναυτών, Φρανκ ΜακΚένζι, υποστήριξε την αναγκαιότητα εξέτασης ενός τέτοιου σχεδίου.
«Είναι κάτι που πρέπει να σκεφτούμε να κάνουμε, επειδή η κατοχή ιρανικού εδάφους θα αποτελούσε σημαντικό χαρτί σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν», δήλωσε την Κυριακή στην εκπομπή “Face the Nation” του CBS News.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται επίσης η κατάληψη μικρότερων νησιών στα Στενά του Ορμούζ, όπως τα Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ και Μικρό Τουνμπ, με στόχο τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, αν και οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα ήταν ιδιαίτερα εκτεθειμένες και σε αυτές τις τοποθεσίες.
Δείτε επίσης:
- ΗΠΑ: Στο στόχαστρο οι προμηθευτές όπλων των Φρουρών της Επανάστασης
- Ορμούζ: Αμερικανικοί πύραυλοι Hellfire κατά τάνκερ
- ΗΠΑ-Ιράν: Ασταμάτητες οι επιθέσεις, υπονομεύεται η συμφωνία – Απελευθερώθηκε Αμερικανίδα από το Ιράν
