Λίγες ημέρες μετά την ψήφιση του νόμου στη Γαλλία που επιτρέπει την υποβοηθούμενη θανάτωση, μια υπόθεση που αφορά έναν ασθενή ο οποίος δηλώνει ξεκάθαρα ότι θέλει να συνεχίσει να ζει προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Ο Ρεμί, νοσηλευόμενος στο νοσοκομείο Πιτιέ-Σαλπετριέ του Παρισιού, ανέκτησε τις αισθήσεις του μετά από βαρύ ατύχημα και εκφράζει σταθερά την επιθυμία του να παραμείνει στη ζωή, όμως οι γιατροί θεωρούν ότι η συνέχιση της θεραπείας αποτελεί «αδικαιολόγητη επιμονή» και ζητούν τη διακοπή της. Το Συμβούλιο της Επικρατείας της Γαλλίας τάχθηκε υπέρ των γιατρών, αναφέροντας σε μια φράση που έχει προκαλέσει αντιδράσεις ότι «η βούληση του ασθενούς σταματά εκεί που αρχίζει ο νόμος».
Η υπόθεση που άνοιξε νέο μέτωπο στη Γαλλία
Η περίπτωση του Ρεμί έρχεται σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη χρονική στιγμή, καθώς η Γαλλία μόλις έχει θεσπίσει το νέο πλαίσιο για την υποβοηθούμενη θανάτωση. Η υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο ένα διαφορετικό ερώτημα από αυτό που κυριάρχησε στη δημόσια συζήτηση: τι συμβαίνει όταν ένας ασθενής δεν ζητά να πεθάνει, αλλά ζητά να συνεχίσει να ζει;
Ο άνδρας υπέστη σοβαρό ατύχημα που προκάλεσε βαριά νευρολογική βλάβη και βρέθηκε σε κώμα. Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις, κατάφερε να ξυπνήσει, ωστόσο η κατάσταση της υγείας του παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. Χρειάζεται μηχανική υποστήριξη για να διατηρηθεί στη ζωή και αντιμετωπίζει σοβαρή αναπηρία, όμως μπορεί να επικοινωνεί και δηλώνει χωρίς αμφιβολία ότι επιθυμεί να συνεχίσει να ζει.
Η οικογένειά του στηρίζει πλήρως αυτή την επιθυμία και αρνείται να συναινέσει στη διακοπή της θεραπείας.
Οι γιατροί επικαλέστηκαν «αδικαιολόγητη επιμονή»
Οι γιατροί του νοσοκομείου Πιτιέ-Σαλπετριέ, ωστόσο, έκριναν ότι η διατήρηση της θεραπείας συνιστά «αδικαιολόγητη επιμονή», σύμφωνα με το πλαίσιο που είχε δημιουργήσει ο νόμος Κλεΐς-Λεονέτι για τις αποφάσεις στο τέλος της ζωής, πριν από την ψήφιση του νόμου της 15ης Ιουλίου για την υποβοηθούμενη θανάτωση.
Κατά την ιατρική τους εκτίμηση, η συνέχιση της θεραπείας δεν προσφέρει ουσιαστική προοπτική βελτίωσης και οδηγεί μόνο σε τεχνητή παράταση μιας κατάστασης βαριάς εξάρτησης.
Η διαφωνία ανάμεσα στην οικογένεια και την ιατρική ομάδα οδήγησε σε δικαστική διαμάχη. Οι συγγενείς προσέφυγαν επειγόντως στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας να ανασταλεί η απόφαση για διακοπή της θεραπείας.
Το δικαστήριο δικαίωσε τους γιατρούς
Η οικογένεια υποστήριξε ότι ο Ρεμί έχει πλέον τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούλησή του, ότι ζητά ξεκάθαρα να παραμείνει ζωντανός και ότι η επιθυμία του θα έπρεπε να έχει καθοριστική σημασία.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν αποδέχθηκε το επιχείρημα αυτό. Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της χώρας έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του Κώδικα Δημόσιας Υγείας για τη διακοπή της θεραπείας και επικύρωσε την απόφαση των γιατρών.
Η φράση ότι «η βούληση του ασθενούς σταματά εκεί που αρχίζει ο νόμος» αποτυπώνει τη λογική της απόφασης, η έκφραση της επιθυμίας του ασθενούς δεν θεωρείται από μόνη της αρκετή, όταν οι ιατρικές και νομικές προϋποθέσεις για τη διακοπή της θεραπείας θεωρούνται ότι έχουν εκπληρωθεί.
Οι αντιδράσεις για τα όρια της ιατρικής εξουσίας
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση στη Γαλλία, καθώς αναδεικνύει ένα ζήτημα που, σύμφωνα με τους επικριτές της νέας νομοθεσίας, δεν είχε αναλυθεί επαρκώς.
Για μήνες, οι υποστηρικτές της υποβοηθούμενης θανάτωσης τόνιζαν την αυτονομία του ασθενούς και το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να αποφασίζει για το τέλος της ζωής του. Ωστόσο, στην περίπτωση του Ρεμί, ένας ασθενής ζητά να συνεχίσει να ζει και η επιθυμία του δεν αρκεί για να εμποδίσει τη διακοπή της θεραπείας.
Με βάση το γαλλικό δίκαιο, η τελική απόφαση ανήκει στον γιατρό μετά από συλλογική διαδικασία αξιολόγησης. Η οικογένεια πρέπει να ενημερώνεται και να ακούγεται, όμως δεν διαθέτει δικαίωμα βέτο.
Σύγκριση με την υπόθεση Βενσάν Λαμπέρ
Η υπόθεση Ρεμί θυμίζει σε αρκετούς τη γνωστή υπόθεση του Βενσάν Λαμπέρ, η οποία είχε προκαλέσει τεράστια αντιπαράθεση στη Γαλλία. Τότε οι γιατροί είχαν αποφασίσει τη διακοπή της τεχνητής υποστήριξης ενός άνδρα σε φυτική κατάσταση, παρά την αντίθεση μέρους της οικογένειάς του.
Ωστόσο, η διαφορά είναι ότι ο Λαμπέρ δεν είχε επανακτήσει τη συνείδησή του και δεν είχε εκφράσει ξεκάθαρα επιθυμία να συνεχίσει να ζει, σε αντίθεση με τον Ρεμί.
Ο Γκρεγκόρ Πουπίνκ, διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τον Νόμο και τη Δικαιοσύνη, υποστήριξε ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που γιατροί αποφασίζουν να διακόψουν θεραπεία ενός «συνειδητού» ασθενούς παρά την εκφρασμένη αντίθετη βούλησή του, οδηγώντας ουσιαστικά στον θάνατό του.
Η υπόθεση έχει μετατρέψει ξανά το ζήτημα του τέλους της ζωής σε πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση, με τους επικριτές να υποστηρίζουν ότι αποκαλύπτει μια επικίνδυνη μετατόπιση εξουσίας προς την ιατρική πλευρά, η αυτονομία του ανθρώπου αναγνωρίζεται όταν αφορά την επιλογή του θανάτου, αλλά μπορεί να αγνοηθεί όταν αφορά την επιλογή της συνέχισης της ζωής.
Δείτε επίσης:
- Η Γαλλική Βουλή είπε «ναι» στην υποβοηθούμενη ευθανασία – Αντίθετοι εκκλησία και ιατρική κοινότητα
- Το ημερολόγιο της Νοέλια «μίλησε»: Πακιστανός ένας από τους βιαστές – Έξω από μπαρ και όχι σε δομή ο άλλος βιασμός
- Βρετανία: Επικράτησε η λογική – Απέτυχε το νομοσχέδιο για την ευθανασία
