Η Ε.Ε. προχώρησε την προηγούμενη εβδομάδα σε συμφωνία για πρόσθετο ενεργειακό εμπάργκο κατά της Ρωσίας, όχι μόνο για την μη πληρωμή των προμηθειών του ρώσικου φυσικού αερίου σε ρούβλια, αλλά και στην διακοπή προμήθειας πετρελαίου και άνθρακα από την Ρωσία.
- Από τον Μιχάλη Χριστοδουλίδη*
Μία απόφαση που η Ευρώπη δοκιμάζει τις ενεργειακές αντοχές της, με δεδομένο σήμερα ότι η ενεργειακή εξάρτηση της από ρώσικους υδρογονάνθρακες αγγίζει το 65%. Κάποιες χώρες φτάνουν και το 85% και κάποιες άλλες το 35%.
Συγκεκριμένα από τα 450 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου που καταναλώνουν οι χώρες της Ευρώπης, τα 150 bcm προέρχονται από την Ρωσία, μέσω των αγωγών, τα 100 bcm από τις ΗΠΑ (υγροποιημένο αέριο) και τα υπόλοιπα 200 bcm από τρίτες χώρες (Μέση Ανατολή, Αλγερία κλπ) σε μορφή LNG. Αν σκεφτεί κανείς ότι σήμερα οι τερματικοί σταθμοί επι ευρωπαϊκού εδάφους δεν ξεπερνούν τους 28 και η δυναμικότητα τους δεν είναι πάνω από 250 bcm, μπορεί κανείς να φανταστεί αν αύριο το πρωί χαθούν τα 150 bcm μέσω των αγωγών που εκκινούν από την Ρωσία, τι θα συμβεί.
Σε κάποιες χώρες στο ενεργειακό τους μείγμα, το φυσικό αέριο κατέχει πολύ μεγάλο ποσοστό, όπως η Ουγγαρία, η Τσεχία, η Σλοβακία, η Σλοβενία κλπ και δεν έχουν ούτε έναν τερματικό σταθμό LNG, αφού οι χώρες αυτές δεν έχουν πρόσβαση στην θάλασσα, αλλά επιπλέον δεν έχουν και αντίστοιχα δίκτυα αγωγών που να συνδέουν σταθμούς LNG γειτονικών τους χωρών με αυτές. Σε αυτήν την περίπτωση, αν σταματήσουν οι ροές αερίου από Ρωσία, θα μιλάμε για πλήρη ενεργειακή και οικονομική κατάρρευση μέσα σε λίγες ημέρες.
Oκ. Μητσοτάκης πρόσφατα ανακοίνωσε από τα εγκαίνια του τερματικού σταθμού FSRU της Αλεξανδρούπολης ότι η χώρα μας σύντομα θα απεξαρτηθεί πλήρως από τις εισαγωγές αερίου μέσω Ρωσίας. Το σύντομα, βέβαια προσδιορίζεται σε δύο χρόνια από σήμερα, στην καλύτερη των περιπτώσεων. Μέχρι τότε δεν μας εξήγησε ποιο είναι το planB, αν αύριο το πρωί ο Ρώσος πρόεδρος εφαρμόσει το διάταγμα του για πληρωμή αερίου σε ρούβλια και η Ελλάδα δεν ανταποκριθεί. Δηλαδή να συμβεί, ότι συνέβη στην Βουλγαρία και στην Πολωνία.
Η Ελλάδα ετησίως χρειάζεται περίπου 7,5 δισεκατομμύρια κυβικά αερίου για να καλύψει πλήρως τις ενεργειακές της ανάγκες. Τα 3,5 δισεκατομμύρια κυβικά τα λαμβάνει μέσω Ρωσίας από τους αγωγούς και τα υπόλοιπα 4,0 δισεκατομμύρια από επαναεριοποίηση του LNG, που το παραλαμβάνει στην Ρεβυθούσα μέσω τρίτων χωρών.
Η δυναμικότητα της Ρεβυθούσας μαζί με την νοικιαζόμενη πλωτή δεξαμενή των 150 χιλιάδων κυβικών μέτρων, αθροιστικά δεν υπερβαίνει τα 370 χιλιάδες κυβικά, που σημαίνει, ότι αυτό μπορεί να δώσει κάτι λιγότερο από 2 δισεκατομμύρια κυβικά αερίου τον χρόνο στο εσωτερικό δίκτυο της ΔΕΣΦΑ. Οι εισαγωγές από Ρωσία φθάνουν περίπου τα 3,5 δισεκατομμύρια κυβικά αερίου το χρόνο, άρα θα υπάρχει ένα έλλειμμα στο ισοζύγιο γύρω στο 1,5 δισεκατομμύριο κυβικά. Ακόμα κι αν αυξηθεί η παροχή του ΤΑΡ αυτό δεν θα μπορέσει να καλύψει το έλλειμμα.
Η Ελλάδα έχει δύο δρόμους. Ο ένας δρόμος είναι να συνεχίσει να προμηθεύεται το ρώσικο φυσικό αέριο, πληρώνοντας το σε ρούβλια και ο άλλος δρόμος είναι να εναρμονιστεί με την απόφαση της Ε.Ε για επιβολή ενεργειακού εμπάργκο, άρα διακοπή της αεριοδότησης με ότι αυτό σημαίνει. Ο δεύτερος δρόμος σημαίνει, οι βιομηχανικές και εμπορικές δραστηριότητες της χώρας θα πληγούν ανεπιστρεπτί οικονομικά, όσον αφορά δε την ηλεκτροπαραγωγή,το πιο πιθανό είναι να ζήσουμε ωριαίες διακοπές εκ περιτροπής και ταυτόχρονα να δούμε την τιμή του ρεύματος να αυξάνεται σε δυσθεώρητα επίπεδα.
Η κυβέρνηση πρέπει να απαντήσει χωρίς δημιουργικές ασάφειες και υπεκφυγές, ποιο θα είναι το βραχυπρόθεσμο planB,σε περίπτωση πλήρους διακοπής της προμήθειας αερίου από την Ρωσία. Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν και ούτε η χώρα μπορεί να βυθιστεί περαιτέρω σε μία ενεργειακή και οικονομική αυτοχειρία.
*Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός Α.Π.Θ – Ενεργειακός Επιθεωρητής
