Με το βλέμμα στραμμένο στην Μέση Ανατολή βρίσκεται το οικονομικό επιτελείο της Κυβέρνησης το οποίο παρακολουθεί τις εξελίξεις, καθώς κλιμάκωση της κρίσεως στην περιοχή θα προκαλέσει ντόμινο παρενεργειών στην ελληνική οικονομία με βασικές εστίες τον πληθωρισμό, την ενέργεια αλλά και την ανάπτυξη.
- Εφημερίδα «Εστία»
Η πιθανή όξυνση ενισχύει τον κίνδυνο νέων διαταραχών στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας, αλλά και αύξησης των τιμών των τροφίμων και της ενέργειας όπως και του κόστους των μεταφορών, οδηγώντας σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη.
Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης ενεργειακής κρίσης, η οποία θα επαναφέρει τον πληθωρισμό στα επίπεδα του 2022 και τις κεντρικές τράπεζες να αναβάλλουν νέες μειώσεις επιτοκίων, τις οποίες σχεδιάζουν. Διεθνείς αναλυτές «βλέπουν» μια πραγματική απειλή για την αγορά του πετρελαίου έπειτα από την ραγδαία κλιμάκωση των συγκρούσεων στην Μέση Ανατολή, μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Το ενδεχόμενο για μια ουσιαστική διαταραχή στον εφοδιασμό πετρελαίου είναι πλέον άμεσο, με τις προβλέψεις να εκτιμούν ότι οι τιμές μπορεί να φτάσουν πάνω από τα 100 δολλάρια ανά βαρέλι. Κατακόρυφη άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου μπορεί να διαταράξει την προμήθεια πετρελαίου από την βασική περιοχή παραγωγής και να οδηγήσει σε νέο ράλλυ τις τιμές των καυσίμων.
Το πετρέλαιο Brent την Τετάρτη κατέγραψε άνοδο 2,06 δολλ. το βαρέλι (+2,76%) στα 75,58 δολλ. το βαρέλι. Το αμερικανικό αργό (WTI) σημείωσε άνοδο 2,18 δολλ. (+3,09%) με την τιμή του να διαμορφώνεται στα 72 δολλ. το βαρέλι.
Η άνοδος αυτή αποτελεί συνέχεια της ανόδου στις συναλλαγές της περασμένης Τρίτης, όπου και οι δυο τιμές σημείωσαν άλμα πάνω από 5%. Αν και η Ελλάς δεν έχει αναφορά σε παραδόσεις από το Ιράν, λόγω του εμπάργκο, μια κλιμάκωσις θα επηρεάσει καταλυτικώς τα κόστη παραγωγής αλλά και της μεταφοράς. Επί πλέον, νέα ευρείας κλίμακος σύρραξις θα μπορούσε να οδηγήσει το Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ. Που αποτελεί βασική αρτηρία του παγκόσμιου εμπορίου, με καθοριστικό ρόλο ειδικά στην μεταφορά πετρελαίου.
Το φυσικό αέριο που κινείται κοντά στα 40 ευρώ η μεγαβατώρα ευρίσκεται ξανά στο μικροσκόπιο, καθώς εγκυμονεί ο κίνδυνος να σημειώσει νέο άλμα σε περίπτωση απαντήσεως του Ισραήλ στην επίθεση από το Ιράν. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο ενεργειακός εφιάλτης θα επιστρέψει με τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας να σκαρφαλώνουν και πάλι επιβαρύνοντας περαιτέρω τους Έλληνες καταναλωτές. Στα συρτάρια του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ευρίσκονται, ούτως ή άλλως, τα σενάρια των δυσμενών γεωπολιτικών εξελίξεων που έχουν καταρτιστεί εν όψει καταθέσεως του προσχεδίου του προϋπολογισμού την προσεχή Δευτέρα, προκειμένου να προβλέψουν πιθανές επιπτώσεις σε βασικά οικονομικά μεγέθη. Η προσοχή του οικονομικού επιτελείου εστιάζεται στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και φυσικού αερίου. Εάν υπάρξει σοβαρή κλιμάκωσις στην περιοχή και οι τιμές του «μαύρου χρυσού» συνεχίζουν να κινούνται σε πιο υψηλά επίπεδα, θα κτυπήσει «κόκκινο» στον πληθωρισμό πυροδοτώντας ένα νέο κύμα ακρίβειας στην αγορά.
Η μεγαλύτερη ανησυχία πηγάζει από το ενδεχόμενο κλιμακώσεως και παρατάσεως των πολεμικών συγκρούσεων με μια ευρύτερη εμπλοκή χωρών. Αυτό εκτιμάται ότι μπορεί να ασκήσει εμμέσως αρνητική επίδραση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, μέσω των διαύλων που συνδέονται κυρίως με τις τιμές των καυσίμων και με την αύξηση της αβεβαιότητος. Πρόκειται για παράγοντες που θα επηρεάσουν τις επιλογές όλων των ταξιδιωτών, τις μεταφορές, καθώς και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Πάντως το όλο κλίμα αβεβαιότητος μπορεί να θέσει σε έντονη δοκιμασία την προσπάθεια για ανάπτυξη αλλά και τήρηση των δημοσιονομικών στόχων.
Αυτοί που θα υποστούν πάλι τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις θα είναι τα φτωχά νοικοκυριά, καθώς όπως απέδειξε έρευνα του ΚΕΠΕ το πληθωριστικό σοκ της περιόδου 2021-2022 έπληξε δυσανάλογα τα φτωχά νοικοκυριά, ενώ διεύρυνε την απόσταση των πλουσίων από όλες τις άλλες εισοδηματικές ομάδες.
Όπως επισημαίνεται στην έρευνα, το είδος και η ποσότης των αγαθών που καταναλώνουν τα νοικοκυριά διαφοροποιείται βάσει του εισοδήματος, των χαρακτηριστικών αλλά και του κοινωνικού στάτους. Ακριβώς λόγω αυτών των διαφορών οι επιπτώσεις του πληθωρισμού δεν είναι οι ίδιες σε όλα τα νοικοκυριά.
Η σωρευτική αύξησις τιμών που αντιμετώπισε το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών ήταν υψηλότερη από τον μέσον όρον. Ειδικώτερα, την περίοδο 2020-2022, το μέσο επίπεδο των τιμών για το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών είχε αυξηθεί κατά 15,6% έναντι 14,7% του μέσου όρου, ενώ κατά το 2022 ο πληθωρισμός των φτωχότερων νοικοκυριών ήταν υψηλότερος του μέσου όρου κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες.
Το αντίθετο ισχύει για το πλουσιώτερο 20% και 10% των νοικοκυριών. Η σωρευτική αύξηση των τιμών την περίοδο 2020-2022 διεμορφώθη σε 13,7% και 13,1% αντίστοιχα, ενώ από το 2020 έως και το 2023 ο ΔΤΚ των πλουσιώτερων νοικοκυριών υπολείπεται του μέσου όρου. Το 2022 το πλουσιώτερο 10% των νοικοκυριών αντιμετώπισε πληθωρισμό κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερο του μέσου όρου και κατά 1,9 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα του πληθωρισμού των φτωχών.
Επίσης, το 2022 το 40,9% των νοικοκυριών είχε δαπάνες που υπερβαίνουν το εισόδημά του. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2020 ήταν 35,9%. Όπως προκύπτει, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις πως τμήμα του φαινομένου οφείλεται στην απόκρυψη εισοδημάτων για λόγους φοροδιαφυγής. Συγκεκριμένα, περίπου 1 στα 4 νοικοκυριά που ανήκουν στο πλουσιώτερο 10% δηλώνει υπερβάλλουσες δαπάνες, ενώ το 53% των νοικοκυριών με κύρια πηγή εισοδήματος το εισόδημα από περιουσία (κυρίως ενοίκια) και που ανήκει ταυτόχρονα στο πλουσιώτερο 10% των νοικοκυριών, δηλώνει υπερβάλλουσες δαπάνες.
Δείτε επίσης:
- Έλληνες και Κύπριοι άφησαν πίσω την «κόλαση» στον Λίβανο και έφτασαν στην πατρίδα με C-130
- Η ζητωπόλεμη ακρίβεια
- Δήλωση-«βόμβα» από τον Λιβανέζο ΥΠΕΞ: «Ο Νασράλα συμφώνησε για κατάπαυση του πυρός και μετά τον σκότωσαν»
