Τα ιδιωτικά επενδυτικά funds, που εδώ και χρόνια κυριαρχούν στις αγορές και επενδύουν τεράστια ποσά στην τεχνολογία και στην τεχνητή νοημοσύνη, στρέφονται πλέον σε έναν κρίσιμο τομέα: την ηλεκτρική ενέργεια.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ξεκινήσει μαζικές εξαγορές τοπικών εταιρειών ηλεκτρισμού, με στόχο να εκμεταλλευτούν την εκρηκτική αύξηση στη ζήτηση από τα ενεργοβόρα data centers, αλλά και την ανοδική πορεία των λογαριασμών ρεύματος για τα νοικοκυριά.
Ο επικεφαλής της BlackRock, Λάρι Φινκ, μίλησε ανοιχτά για «χρυσή εποχή» των επενδύσεων στην ενέργεια και στα δίκτυα ηλεκτρισμού. Με απλά λόγια, οι μεγάλοι παίκτες του χρηματοπιστωτικού τομέα βλέπουν ότι μπορούν να βγάλουν τεράστια κέρδη από κάτι που αποτελεί βασικό αγαθό για τους πολίτες: το ρεύμα.
Το παράδειγμα των ΗΠΑ και οι φόβοι για την Ελλάδα
Στην Αμερική, οι εξαγορές προκαλούν ήδη αντιδράσεις, με οργανώσεις καταναλωτών και εισαγγελίες πολιτειών να προειδοποιούν ότι οι ιδιωτικές επενδυτικές εταιρείες θα μεταφέρουν το βάρος των κερδών τους στις πλάτες των απλών πολιτών μέσω υψηλότερων λογαριασμών. Οι φόβοι δεν είναι αβάσιμοι: τα funds λειτουργούν με μοναδικό γνώμονα τη μέγιστη απόδοση, συχνά φορτώνοντας τις εταιρείες με δάνεια και πιέζοντας για αυξήσεις στις τιμές.
Για την Ελλάδα, όπου τα νοικοκυριά ήδη στενάζουν από τους φουσκωμένους λογαριασμούς και όπου οι ιδιωτικοποιήσεις στον ενεργειακό τομέα έχουν ανοίξει την πόρτα σε διεθνείς παίκτες, το παράδειγμα των ΗΠΑ μοιάζει προειδοποιητικό. Η εμπλοκή μεγάλων funds μπορεί να σημαίνει ακόμη λιγότερο έλεγχο, περισσότερη κερδοσκοπία και λιγότερη προστασία του καταναλωτή.
Η ελληνική πραγματικότητα: Η επέλαση των funds
Η ΔΕΗ, αφού ιδιωτικοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό, λειτουργεί πλέον με καθαρά επιχειρηματικά κριτήρια. Οι ιδιώτες πάροχοι, που εισήλθαν δυναμικά στην αγορά, αποδείχθηκαν συχνά ασταθείς: είτε αποχωρούν ξαφνικά, είτε μετακυλίουν το κόστος στους καταναλωτές. Την ίδια στιγμή, η λεγόμενη «ρήτρα αναπροσαρμογής» και η απελευθέρωση της αγοράς έχουν δημιουργήσει ένα πεδίο όπου το ρεύμα παύει να είναι κοινωνικό αγαθό και μετατρέπεται σε χρηματιστηριακό προϊόν.
Αν σε αυτό το περιβάλλον μπουν δυναμικά και τα διεθνή funds, όπως η BlackRock ή η Blackstone που ήδη κινούνται στις ΗΠΑ, η πίεση στους Έλληνες καταναλωτές θα ενταθεί. Το επιχείρημα ότι τα funds φέρνουν επενδύσεις σε «πράσινη ενέργεια» και αναβαθμίσεις δικτύων συχνά συνοδεύεται από υψηλά τιμολόγια και ελάχιστη λογοδοσία.
Ο κίνδυνος να χαθεί ο έλεγχος
Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι όταν ο τομέας της ενέργειας αφήνεται στα χέρια κερδοσκοπικών σχημάτων, οι πολίτες καταλήγουν να πληρώνουν τον λογαριασμό. Η Ελλάδα, με τις υψηλές τιμές ρεύματος σε σχέση με το εισόδημα και με μια κοινωνία που πιέζεται από την ακρίβεια, κινδυνεύει να βιώσει ακόμη πιο σκληρές συνθήκες αν επαναληφθεί εδώ το μοντέλο των ΗΠΑ.
Οι εξελίξεις υπενθυμίζουν ότι η ενέργεια δεν είναι απλώς ένας ακόμη τομέας για επενδύσεις. Είναι βασικό κοινωνικό αγαθό, θεμέλιο για την οικονομία και την καθημερινή ζωή. Η συζήτηση για το αν θα μείνει υπό δημόσιο έλεγχο ή θα δοθεί ολοκληρωτικά στα χέρια κερδοσκόπων, αφορά άμεσα την τσέπη και την αξιοπρέπεια κάθε Έλληνα πολίτη.
Δείτε Επίσης:
