Σε μια κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι ευρωατλαντικές σχέσεις, καθώς η Κομισιόν διαπραγματεύεται μια συμφωνία-πλαίσιο που ενδέχεται να παραχωρήσει στις αρχές των ΗΠΑ και στη ICE, πρόσβαση σε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα Ευρωπαίων πολιτών. Η κίνηση αυτή, που χαρακτηρίζεται από πολλούς ως «ψηφιακός εκβιασμός», έρχεται σε μια περίοδο έντονης ανησυχίας για τις πρακτικές μαζικής επιτήρησης της κυβέρνησης Τραμπ.
Το τελεσίγραφο της Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με το Politico, η αμερικανική πλευρά έχει θέσει έναν σαφή και πιεστικό όρο: έως το τέλος του 2026, όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα πρέπει να έχουν υπογράψει τις «Ενισχυμένες Συνεργασίες για την Ασφάλεια των Συνόρων» (EBSPs). Σε περίπτωση άρνησης, η Ουάσινγκτον απειλεί με άμεση αποπομπή των χωρών αυτών από το πρόγραμμα απαλλαγής βίζας (Visa Waiver Program), μια εξέλιξη που θα δυσχεράνει σημαντικά τις μετακινήσεις εκατομμυρίων Ευρωπαίων προς τις ΗΠΑ.
Ποια δεδομένα ζητούν οι ΗΠΑ
Η πρόσβαση που επιδιώκουν οι αμερικανικές αρχές είναι πρωτοφανής σε κλίμακα. Στο επίκεντρο των απαιτήσεων βρίσκονται:
Βιομετρικά στοιχεία: Πλήρης πρόσβαση σε εθνικές βάσεις δεδομένων με δακτυλικά αποτυπώματα.
Ποινικό μητρώο: Αρχεία επιβολής του νόμου για τον έλεγχο της «επικινδυνότητας» των ταξιδιωτών.
Ψηφιακό ιστορικό: Έλεγχος της δραστηριότητας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε βάθος πενταετίας.
Σύμφωνα με επεξηγηματικό σημείωμα, ο στόχος είναι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και της παράτυπης μετανάστευσης. Ωστόσο, ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (EDPS) προειδοποιεί ότι αυτή είναι η πρώτη φορά που μια τρίτη χώρα ζητά τέτοιας έκτασης κοινή χρήση δεδομένων για σκοπούς συνοριακού ελέγχου.
Αντιδράσεις και φόβοι για «αυτολογοκρισία»
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η ευρωβουλευτής Ρακέλ Γκαρσία Ερμίδα-βαν ντερ Βάλε ηγείται των αντιδράσεων, τονίζοντας ότι η ΕΕ δεν μπορεί να υποκύψει σε μεθόδους εκβιασμού. Παράλληλα, οργανώσεις όπως η Statewatch επισημαίνουν ότι οι αστυνομικές βάσεις δεδομένων περιέχουν στοιχεία για δημοσιογράφους και ακτιβιστές, οι οποίοι κινδυνεύουν να στοχοποιηθούν ως «απειλές» από τις υπηρεσίες των ΗΠΑ.
Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει καταργήσει βασικούς εποπτικούς φορείς προστασίας της ιδιωτικότητας, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τη συνεργασία με εταιρείες λογισμικού παρακολούθησης, όπως η Palantir και η Paragon. Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι η «αυτολογοκρισία» των πολιτών, οι οποίοι μπορεί να περιορίσουν την ελευθερία έκφρασής τους φοβούμενοι ότι οι απόψεις τους θα τους στερήσουν την είσοδο στις ΗΠΑ.
Η θέση της Κομισιόν
Απέναντι στις επικρίσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι το πλαίσιο που συζητείται θα περιλαμβάνει αυστηρές δικλείδες ασφαλείας. Ο εκπρόσωπος Μάρκους Λάμερτ διευκρίνισε ότι η ανταλλαγή πληροφοριών θα έχει «μη συστηματικό χαρακτήρα» και θα περιορίζεται στο απολύτως απαραίτητο. Παρόλα αυτά, η πίεση παραμένει, με την Ευρώπη να καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση των διπλωματικών προνομίων και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών της.
Δείτε επίσης:
- ΗΠΑ: Στα πρόθυρα «shutdown» η ομοσπονδιακή κυβέρνηση λόγω ICE
- Μινεάπολη: «Ίσως παραβίαση πρωτοκόλλου» βλέπει τώρα σύμβουλος του Τραμπ για τον θάνατο Πρέτι
- Σάλος στην Ιταλία για την ICE στους Ολυμπιακούς – «Δεν είναι καλοδεχούμενοι στο Μιλάνο»
