Η Ισπανία έχει υποχωρήσει κατά 20 θέσεις στον διεθνή δείκτη ασφάλειας για τις γυναίκες από τότε που ανέλαβε την εξουσία ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, σύμφωνα με στοιχεία του διεθνούς δείκτη Women, Peace and Security Index που καταρτίζει το Πανεπιστήμιο Georgetown στην Ουάσινγκτον.
Το 2017 η Ισπανία βρισκόταν στην 5η θέση παγκοσμίως – πίσω μόνο από την Ισλανδία, τη Νορβηγία, την Ελβετία και τη Σλοβενία.
Οκτώ χρόνια αργότερα, η χώρα έχει πέσει στην 25η θέση, πίσω ακόμη και από την Εσθονία, τη Σιγκαπούρη και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι τρεις δείκτες που αξιολογούν την κατάσταση των γυναικών
Ο δείκτης Women, Peace and Security αξιολογεί τις χώρες με βάση τρεις βασικούς άξονες:
- Ένταξη (Inclusion) – εκπαίδευση, εργασία και πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών
- Δικαιοσύνη (Justice) – εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη και ύπαρξη διακριτικών νόμων
- Ασφάλεια (Security) – βία κατά των γυναικών και αίσθημα ασφάλειας
Σύμφωνα με την έκθεση που παρουσίασε η El Espanyol, το μεγαλύτερο πρόβλημα για την Ισπανία εμφανίζεται στον τομέα της ασφάλειας.
Τριπλασιασμός των βιασμών
Με βάση στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών της Ισπανίας, οι καταγεγραμμένοι βιασμοί έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Το 2018 καταγράφηκαν περίπου 1.700 περιστατικά, ενώ το 2024 έφτασαν τις 5.363 περιπτώσεις – αύξηση που αγγίζει το 215%.
Παράλληλα, το ποσοστό γυναικών που δηλώνουν ότι αισθάνονται ασφαλείς μειώθηκε από 78% σε 75%.
Η αμφιλεγόμενη νομοθεσία
Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η λεγόμενη νομοθεσία «μόνο το ναι σημαίνει ναι» (Ley del “solo sí es sí”), που θεσπίστηκε επί υπουργίας της Ιρένε Μοντέρο.
Η μεταρρύθμιση της νομοθεσίας προκάλεσε κύμα αντιδράσεων όταν τα δικαστήρια αναγκάστηκαν να μειώσουν ποινές σε καταδικασμένους για σεξουαλικά εγκλήματα λόγω αλλαγών στα κατώτατα όρια ποινών.
Σύμφωνα με στοιχεία του Γενικού Συμβουλίου της Δικαιοσύνης της Ισπανίας, έως τα τέλη του 2023:
- μειώθηκαν οι ποινές σε 1.233 καταδικασμένους
- 126 άτομα αποφυλακίστηκαν πρόωρα
Προβλήματα στο σύστημα προστασίας θυμάτων
Ανησυχία προκάλεσαν και τεχνικά προβλήματα στο σύστημα ηλεκτρονικής παρακολούθησης κακοποιητών μέσω ειδικών βραχιολιών.
Το σύστημα παρουσίασε βλάβες μέσα στο 2024 αλλά και τον Νοέμβριο του 2025, όταν για περισσότερες από 12 ώρες ορισμένες συσκευές σταμάτησαν να λειτουργούν, αφήνοντας χιλιάδες γυναίκες χωρίς προστασία.
Η αντιπαράθεση για τον νόμο «trans»
Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε επίσης η λεγόμενη Ley Trans, η οποία επιτρέπει την αλλαγή φύλου στα επίσημα έγγραφα από την ηλικία των 16 ετών.
Η νομοθεσία προκάλεσε βαθιά ρήξη στο φεμινιστικό κίνημα της χώρας και μάλιστα οδήγησε σε δύο ξεχωριστές πορείες για την Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας το 2024.
Πολιτική σύγκρουση για το μέλλον του φεμινισμού
Η βουλευτής του Λαϊκού Κόμματος, Σοφία Ασέδο, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «προκάλεσε τεράστια ζημιά στις γυναίκες», επισημαίνοντας ότι οι νόμοι αυτοί έχουν υπονομεύσει την πολιτική ισότητας.
Από την άλλη πλευρά, η πρώην αντιπρόεδρος των Σοσιαλιστών Έλενα Βαλενθιάνο παραδέχεται ότι τα τελευταία χρόνια δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση σε ζητήματα ταυτότητας παρά σε ζητήματα κοινωνικής ισότητας.
Ανοιχτά ζητήματα
Σύμφωνα με ειδικούς και φεμινιστικές οργανώσεις, παραμένουν αρκετές εκκρεμότητες στη χώρα:
- η ψήφιση νόμου για την κατάργηση της πορνείας
- η βελτίωση των μηχανισμών προστασίας θυμάτων
- η αντιμετώπιση της αύξησης της έμφυλης βίας
Καθώς η Ισπανία ετοιμάζεται να τιμήσει την 8η Μαρτίου, η συζήτηση για την πραγματική κατάσταση των γυναικών στη χώρα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Δείτε επίσης:
- Πλεύρης για την Ημέρα της Γυναίκας: «Δεν μπορούμε να γιορτάζουμε όσο γυναίκες ζουν υπό το σκληρό Ισλάμ»
- Οι ισπανικές επιχειρήσεις φοβούνται εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ – Αιτία η στάση του Σάντσεθ
- Μαρία Καρυστιανού: «Η φωνή της Μελίνας Μερκούρη ζει σήμερα – Μήνυμα για την Ημέρα της Γυναίκας»
