Έμμεση δυνατότητα χρήσης πρόσθετων ελληνικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων από αμερικανικές δυνάμεις προβλέπει το ανανεωμένο παράρτημα της διμερούς αμυντικής συμφωνίας MDCA, που υπεγράφη προ δεκαημέρου από τους υπουργούς Εξωτερικών Ν. Δένδια και Μ. Πομπέο.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος στην Αθήνα επιβεβαίωσε χθες σχετικές πληροφορίες της «δημοκρατίας» και απάντησε καταφατικά σε ερώτησή της για αναφορά του παραρτήματος σε καθεστώς διοίκησης και ελέγχου (από την ελληνική πλευρά), ταυτόσημο με όσα ρητά προβλέπονται -πέραν της Σούδας- για τρεις άλλες εγκαταστάσεις: το Στεφανοβίκιο Μαγνησίας, το Μαράθι Χανίων και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης. Ο ίδιος αξιωματούχος υπογράμμισε ότι για τη χρήση επιπλέον εγκαταστάσεων θα πρέπει να έχουν προηγηθεί αμερικανική προειδοποίηση-αίτημα, καθώς και διαβουλεύσεις με την ελληνική κυβέρνηση, χωρίς αυτοματοποιημένες διαδικασίες.
Πρόσθεσε δε, πως στις τρεις περιοχές, που τώρα κατονομάζονται στο νέο παράρτημα, δεν θα υπάρχουν νέες αμερικανικές βάσεις, αλλά προβλέπεται μόνο χρήση των υφιστάμενων ελληνικών εγκαταστάσεων από τις ΗΠΑ για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα και συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Ειδικά για την Αλεξανδρούπολη, διευκρίνισε πως θα υπάρξει χρήση μόνο μέρους του λιμανιού, το οποίο θα παραμείνει, όπως σήμερα, ελεύθερο για εμπορική και επιβατηγό χρήση.
Δεν ζητήσαμε ανταλλάγματα
Ο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε πως η κυβέρνηση δεν έχει γνωστοποιήσει ακόμα στην πρεσβεία των ΗΠΑ τον χρόνο κατάθεσης και ψήφισης στη Βουλή του νέου παραρτήματος. Εξέφρασε την ελπίδα ότι θα γίνει σε σύντομο χρόνο, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσινγκτον έχει κάνει στροφή 180 μοιρών στην πολιτική των προηγούμενων δεκαετιών. Για το λόγο αυτόν, το παράρτημα αποτυπώνει τη θέληση των ΗΠΑ να εδραιώσουν την παρουσία τους στην Ελλάδα, ενώ η αμυντική συμφωνία του 1990 έδινε έμφαση στην πολιτική αποχώρησής τους (με εξαίρεση τη Σούδα).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει, πάντως, το γεγονός ότι ο αξιωματούχος επιβεβαίωσε (με διπλωματικό τακτ, ευγενή τρόπο και προσεκτικές διατυπώσεις) πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν ζήτησε ανταλλάγματα για την υπογραφή του παραρτήματος, ενώ δεν φαίνεται στον ορίζοντα ούτε ελληνική διάθεση επαναδιαπραγμάτευσης του κυρίως κειμένου, του πυρήνα (core) της συμφωνίας του 1990.
Τόνισε (προφανώς κατόπιν τούτου) ότι ούτε η πλευρά των ΗΠΑ την επιθυμεί. Όπως είχε αποκαλύψει προ τριμήνου η «δημοκρατία», η Ουάσινγκτον όντως δεν προτιμούσε μέχρι πέρυσι την επαναδιαπραγμάτευση, αλλά προ μηνών είχε αλλάξει στάση, αναμένοντας, όπως θα ήταν φυσιολογικό, αίτημα της Αθήνας.
Tι είπε για τις φρεγάτες
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος διέψευσε τις προσδοκίες της κυβέρνησης, όπως είχε διοχετεύσει στα μέσα ενημέρωσης, ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να κάνει χρήση των drones (μη επανδρωμένα αεροσκάφη) MQ-9, κατά τον χρόνο που δεν θα εκτελούν επιχειρήσεις των ΗΠΑ από τη Λάρισα στη Βόρεια Αφρική. Ο αξιωματούχος διευκρίνισε πως από τη στιγμή που τα MQ-9 είναι ιδιοκτησία του αμερικανικού κράτους δεν μπορεί να γίνει χρήση τους από τρίτα κράτη, αλλά θα μπορούσε να υπάρξει αγορά άλλων από την Ελλάδα, ίσως και με χρηματοδότηση από τα προγράμματα FMS.
Αναφερόμενος στην αγορά φρεγατών από το Πολεμικό Ναυτικό, ο αξιωματούχος αποκάλυψε ότι οι ΗΠΑ θα επιθυμούσαν να συμμετάσχουν σε πρόγραμμα κοινής σχεδίασης και κατασκευής, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση της λειτουργίας ναυπηγείου στην Ελλάδα. Ο Αμερικανός αξιωματούχος εγκωμίασε τη δραστηριότητα της εταιρίας ONEX στο Νεώριο Σύρου, αν και η πραγματικότητα είναι ότι δεν έχει υπάρξει πρόοδος και δεν της έχει μεταβιβαστεί πλήρης κυριότητα, καθώς εκκρεμεί η ρύθμιση εκκρεμοτήτων με την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ. Αναφερόμενος, τέλος, στο προσύμφωνο Ελλάδας – Γαλλίας για την προμήθεια δύο φρεγατών Belharra από τη χώρα μας, άφησε να εννοηθεί ότι υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες για τις προδιαγραφές τους και πως τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται οριστικό.
