Η τρίτη αποτυχημένη δημοπρασία δυναμικότητας μέσα σε μόλις δύο μήνες για τον Κάθετο Διάδρομο δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως τεχνικό ή συγκυριακό πρόβλημα. Με μόλις 48 MWh στο Route 1 από δύο εταιρείες και μηδενική συμμετοχή στα Route 2 και Route 3, το μήνυμα της αγοράς είναι σαφές: το έργο, όπως σχεδιάστηκε και υλοποιείται, δεν πείθει.
Πίσω από την εικόνα της εμπορικής αποτυχίας κρύβεται ένα πλέγμα πολιτικών επιλογών και ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αδιεξόδων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ διακηρύσσει την ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης πηγών, αδυνατεί να διαμορφώσει ένα συνεκτικό και λειτουργικό πλαίσιο για διασυνοριακά έργα φυσικού αερίου.
Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου, που αποθαρρύνει τους traders και ευνοεί πιο ώριμες και φθηνότερες διαδρομές.
Η Ουκρανία προτιμά Πολωνία και Βαλτική
Δεν είναι τυχαίο ότι η Ουκρανία επιλέγει να καλύψει τις ανάγκες της μέσω Πολωνίας και χωρών της Βαλτικής, αγνοώντας τον Κάθετο Διάδρομο.
Αντίστοιχα, Βουλγαρία και Ρουμανία στρέφονται στον TAP, αποφεύγοντας τη διαδρομή που περιλαμβάνει το FSRU Αλεξανδρούπολης, παρά τη γεωπολιτική στήριξη που αυτό απολαμβάνει σε επίπεδο δηλώσεων. Η αγορά, για ακόμη μία φορά, ψηφίζει με όρους κόστους και προβλεψιμότητας – όχι με βάση τις πολιτικές εξαγγελίες.
Τα υψηλά τέλη διέλευσης, σε συνδυασμό με την έλλειψη ουσιαστικών κινήτρων, μετατρέπουν τον Κάθετο Διάδρομο σε ένα έργο πολιτικού συμβολισμού, χωρίς πραγματικό οικονομικό αντίκρισμα. Οι κυβερνήσεις της περιοχής προβάλλουν τη σημασία του σε επίπεδο στρατηγικής, όμως αποφεύγουν να συγκρουστούν με τις ευρωπαϊκές αγκυλώσεις ή να αναλάβουν το πολιτικό κόστος μιας αναθεώρησης των όρων.
Εκτός αγοράς
Η επαναλαμβανόμενη αποτυχία των δημοπρασιών δείχνει ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν «υπονομεύεται» από την αγορά· απλώς εγκαταλείπεται από αυτήν. Και όσο οι Βρυξέλλες επιμένουν σε ένα διάτρητο ρυθμιστικό μοντέλο και οι εθνικές κυβερνήσεις περιορίζονται σε επικοινωνιακή διαχείριση, το έργο κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως ένα ακόμη παράδειγμα ενεργειακής πολιτικής χωρίς εμπορική βάση.
Ο λεγόμενος «ενεργειακός διάδρομος του μέλλοντος» μοιάζει, πλέον, περισσότερο με προαναγγελθέντα ενεργειακό μαρασμό – αποτέλεσμα πολιτικών αποφάσεων που δεν άντεξαν την κρίση της πραγματικής αγοράς.
