Χρειάστηκαν 92 χρόνια και 942 ποδοσφαιρικοί αγώνες για να αναλάβει μια γυναίκα την ευθύνη ενός ματς Μουντιάλ. Η ιστορική στιγμή ήρθε για πρώτη φορά στον αγώνα Κόστα Ρίκα – Γερμανία. Μπροστά σε σχεδόν 70.000 οπαδούς, διαιτητής ήταν η Στεφανί Φραπάρ. Η Γαλλίδα κίνησε τα λιμνάζοντα νερά ενός αιώνα, βάζοντας τις γυναίκες σε κεντρική θέση στο ποδόσφαιρο.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Η 39χρονη Φραπάρ έχει κι άλλες πρωτιές στο ενεργητικό της. Ηταν η πρώτη γυναίκα που διαιτήτευσε στο πρωτάθλημα Γαλλίας, στο Τσάμπιονς Λιγκ και το ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ. Από μια άποψη, είναι αξιοσημείωτο ότι αυτή η πρωτιά έλαβε χώρα στο συγκεκριμένο κράτος. Οι γυναίκες του Κατάρ υποχρεούνται να λάβουν άδεια από έναν άνδρα κηδεμόνα για να εργαστούν, να παντρευτούν, να ταξιδέψουν στο εξωτερικό ή να σπουδάσουν.
Ομως, στον αγώνα Κόστα Ρίκα – Γερμανία η ομάδα των ρέφερι αποτελούνταν αποκλειστικά από τρεις γυναίκες. H Στεφανί Φραπάρ δούλεψε με τη Νέουζα Μπακ από τη Βραζιλία και την Κάρεν Ντίαζ Μεντίνα από το Μεξικό.
Ο Πιερλουίτζι Κολίνα, πρόεδρος της Επιτροπής Διαιτητών της FIFA, γνωστός για το ότι δεν χαρίζει… κάστανα στους συναδέλφους του, μιλά πάντοτε με επαίνους για τη Φραπάρ. «Ελπίζω ότι θα υπάρξουν περισσότερες Φραπάρ στο μέλλον και ότι αυτό δεν θα αποτελεί πλέον μια περίεργη ιστορία», δήλωνε στις ιταλικές εφημερίδες το 2021. Το 2019 η Φραπάρ κέρδισε βραβείο ως καλύτερη διαιτητής και ο Κολίνα ήταν αυτός που της είχε απονείμει το τρόπαιο.
Η ιστορική πρωτοτυπία της συγκεκριμένης γυναίκας σε ρόλο βασικού διαιτητή σε ποδοσφαιρικούς αγώνες αντρών δεν έγινε χαριστικά, για λόγους «διόρθωσης» ποσοστώσεων και για να υπάρχει απλά γυναικεία εκπροσώπηση. «Δεν θέλω να με κρίνουν διαφορετικά λόγω του φύλου μου, αλλά λόγω των διαιτητικών μου ικανοτήτων» δήλωσε η Φραπάρ για την παρουσία της στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Πράγματι, συνηθίζει να αφήνει τη σφυρίχτρα της να «μιλά». Εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες έχει μια καταπληκτική καριέρα.
Όταν τής έπλεξε το εγκώμιο ο Κλοπ
Στις 14 Αυγούστου 2019 έγινε η πρώτη γυναίκα διαιτητής στο Σούπερ Καπ της UEFA μεταξύ Τσέλσι – Λίβερπουλ. Μετά το τέλος του αγώνα, ο Γιούργκεν Κλοπ, προπονητής της Λίβερπουλ, δεν έκρυψε τον θαυμασμό του. «Αν παίζαμε όπως σφύριξε η Φραπάρ, τότε θα είχαμε κερδίσει, 6-0», δήλωσε.
Το 2019 είχε επίσης διαιτητεύσει τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου Γυναικών, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες νίκησαν την Ολλανδία. Το συγκεκριμένο τουρνουά εξελίχθηκε σε ένα δημόσιο φόρουμ στην Αμερική, με την ομάδα γυναικών των ΗΠΑ να αγωνίζεται για ίσες αμοιβές και μεταχείριση από την εθνική τους ομοσπονδία.
Μαζί με τη Φραπάρ στο Μουντιάλ του Κατάρ είναι και οι συνάδελφοί της γυναίκες διαιτητές Σαλίμα Μουκασάνγκα από τη Ρουάντα και Γιοσίμι Γιαμασίτα από την Ιαπωνία. Οι τρεις γυναίκες βοηθοί στο τουρνουά είναι οι Μπακ και Ντίαζ, που συμμετείχαν στον προχθεσινό αγώνα, όπως και η Αμερικανίδα Κάθριν Νέσμπιτ.
Οι γυναίκες διαιτητές στο ποδόσφαιρο είναι συχνά καλύτερες από τους άνδρες συναδέλφους τους σε παρόμοιο επίπεδο, κι αυτό επειδή πρακτικά αναγκάζονται να γίνουν. Λόγω προκαταλήψεων στον χώρο για τις ικανότητες των γυναικών, όταν τελικά τους δίνεται μια ευκαιρία έχουν δουλέψει σκληρότερα από τους άντρες και υπερκαλύπτουν τα προσόντα για μια καλή απόδοση. Η Φραπάρ έχει επιλεγεί βάσει αξίας. Οσοι παρακολούθησαν το ματς Γερμανίας – Κόστα Ρίκα το διαπίστωσαν.
«Το Μουντιάλ ανδρών είναι η πιο σημαντική διοργάνωση στον κόσμο, όχι μόνο στο ποδόσφαιρο. Ομως, ήμουν η πρώτη γυναίκα διαιτητής στη Γαλλία, η πρώτη στην Ευρώπη, κάθε φορά η πρώτη. Ξέρω πώς να το αντιμετωπίσω» έχει πει.
Τα επιχειρηματικά κίνητρα
Αλλά ας μην ξεχνάμε και τα επιχειρηματικά κίνητρα της ίδιας της ποδοσφαιρικής βιομηχανίας. Καθώς η δημοτικότητα του αθλήματος αυξάνεται, οι χορηγοί και οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς λαμβάνουν σοβαρά πλέον υπ’ όψιν τους το γυναικείο ποδόσφαιρο, που αρχίζει να γίνεται big business.
Τα σημάδια είναι ορατά τα τελευταία χρόνια. Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου Γυναικών το 2019 στη Γαλλία προσέλκυσε, σύμφωνα με την FIFA, συνολικά 1 δισεκατομμύριο θεατές, από 750.000.000 πριν από τέσσερα χρόνια στον Καναδά.
Οι χορηγοί «μύρισαν» κέρδη. Εκείνη τη χρονιά, η τράπεζα Barclays έγινε ο πρώτος χορηγός στην αγγλική Super League Γυναικών, σε μια συμφωνία αξίας πάνω από 10.000.000 λίρες. Η Alipay, ο γίγαντας ηλεκτρονικών πληρωμών της Κίνας, ανακοίνωσε δεκαετή φιλανθρωπική πρωτοβουλία ύψους 1 δισεκατομμυρίου γιουάν (145.000.000 δολάρια) για την υποστήριξη της κινεζικής γυναικείας ομάδας ποδοσφαίρου.
Το γυναικείο ποδόσφαιρο προσελκύει και εμπορικές φίρμες που στο παρελθόν δεν είχαν καμιά παρουσία στο ποδόσφαιρο. Για παράδειγμα, η εταιρία καλλυντικών Avon έγινε το 2017 η πρώτη χορηγός μιας γυναικείας επαγγελματικής ποδοσφαιρικής ομάδας, υπογράφοντας αποκλειστική συμφωνία με την ομάδα γυναικών της Λίβερπουλ.
Σήμερα, σύμφωνα με την Deloitte, πάνω από το 60% των γυναικείων ομάδων στα μεγαλύτερα πρωταθλήματα έχει πλέον διαφορετικούς σπόνσορες στις φανέλες τους από αυτούς της ανδρικής ομάδας του ίδιου συλλόγου. Μετά την επιτυχημένη εμφάνιση της Φραπάρ στο κορυφαίο ποδοσφαιρικό γεγονός, η αγορά και οι διαπραγματεύσεις για νέες συμβάσεις και νέους χορηγούς ανοίγουν κι άλλο.
Βιογραφικό
Γεννήθηκε το 1983 στη Γαλλία. Μόλις στα 13 της χρόνια άρχισε να διαιτητεύει αγώνες ποδοσφαίρου και το 2009 βρέθηκε στη λίστα διεθνών ρέφερι της FIFA. Έγινε η πρώτη γυναίκα που «σφύριξε» αγώνα του πρωταθλήματος Γαλλίας, ενώ σαν χθες, στις 2 Δεκεμβρίου 2020, διαιτήτευσε και σε επίπεδο Champions League (Γιουβέντους – Ντιναμό Κιέβου). Στο προχθεσινό παιχνίδι Γερμανία – Κόστα Ρίκα έγραψε ιστορία, αφού έγινε η πρώτη γυναίκα διαιτητής σε Μουντιάλ.
