Οι προπονητές στα 63 τους χρόνια, συνήθως σκέφτονται τη… σύνταξη. Έχουν κάνει τον κύκλο τους και απλά συντηρούνται βάζοντας τα τελευταία ένσημα στην καριέρα τους. Στην ουσία εξαργυρώνουν την ιστορία που έχουν γράψει στους πάγκους.
Ο Χοσέ Μεντιλίμπαρ αποτελεί εξαίρεση. Στα 62 του κέρδισε το Γιουρόπα, στα 63 διεκδίκησε από τη Σίτι το Ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ κι απόψε διεκδικεί το Κόνφερενς Λιγκ!
Αποτελεί ένα ακόμα κρίκο της μεγάλης των Βάσκων προπονητικής σχολής. Στην Αγγλία την δοξάζουν οι Ουνάι Έμερι, Μακέλ Αριέτα, Άντονι Ιραόλα κι από τη νέα σεζόν ο Λοπετέγκι. Στη Γερμανία την… απογείωσε ο Τσάβι Αλόνσο με το θαύμα της Λεβερκούζεν.
Μόνο για τον Μεντιλίμπαρ η ιστορία ήταν διαφορετική. Ενώ οι συμπατριώτες του γνώρισαν νέοι την αναγνώριση αυτός χρειάστηκε να περιμένει.
Ως ποδοσφαιριστής ποτέ δεν έζησε μέρες δόξας. Ως μέσος κατέγραψε 390 συμμετοχές και 34 γκολ στη Β’ κατηγορία χωρίς να δει το όνομά του με μεγάλα γράμματα στις εφημερίδες.
Κι ως προπονητής δοξάστηκε μέσα από μια αποτυχία.
Το 2004 αναλαμβάνει την Εϊμπάρ στη Β’ Ισπανίας. Οι διοικούντες το ξεκαθαρίζουν: «Λεφτά δεν υπάρχουν». Κι όμως η ομάδα στο τέλος της σεζόν χάνει στις… λεπτομέρειες την άνοδο στην Α’!
Το βλέπουν στην Μπιλμπάο και του δίνουν την ευκαιρία να δουλέψει στην Α’ κατηγορία. Απολύεται λίγους μήνες μετά, τον Οκτώβριο του 2005. Αποτυχία!
Μένει άνεργος μέχρι τον Ιούνιο του 2006 όταν η Βαγιαδολίδ του προτείνει συνεργασία όνειρο να την επαναφέρει στην Α΄ κατηγορία. Αυτό που δεν πέτυχε με την Εϊμπάρ. Όχι μόνο τα καταφέρνει, αλλά με ένα σερί 29 αγώνων χωρίς ήττα εξασφαλίζει την άνοδο πολύ πριν τελειώσει το πρωτάθλημα.
Δύο χρονιές κρατά την ομάδα στη Λα Λίγκα. Είναι 15η στην κατάταξη. Η σεζόν 2009-10 δεν αρχίζει καλά. Την 1η Φεβρουαρίου 2010 έρχεται η απόλυση.
Άνεργος για ένα χρόνο. Τον Φεβρουάριο του 2011 έρχεται η πρόταση από την Οσασούνα. Στο τέλος της σεζόν την οδηγεί στην 9η θέση της Λα Λίγκα. Τον επόμενο στην 7η για να ακολουθήσει η πτώση: 16η το 2013. Το νέο πρωτάθλημα (2013-14) ξεκινά με τρεις διαδοχικές ήττες και το «διαζύγιο» έρχεται μόλις στις 3 Σεπτεμβρίου.
Εννιά μήνες στην ανεργία μέχρι να τον καλέσει η Λεβάντε τον Μάιο του 2014. Απόλυση μετά από οκτώ αγώνες χωρίς νίκη.
Πάλι άνεργος για ένα χρόνο. Τον… θυμάται η Εϊμπάρ. Έχει κρατηθεί την τελευταία στιγμή στην Α’ κατηγορία και μαζί του εξασφαλίζει τη σεζόν 2015-16 την παραμονή (14η). Έξι χρόνια μένει στην ομάδα και την οδηγεί στην 9η θέση τη σεζόν 2017-18, ενώ ένα χρόνο νωρίτερα μοιράζεται τον τίτλο του «προπονητή της χρονιάς»με τον Καριτέρο της Λεγκανές.
Κάθε όμορφη ιστορία έχει και άσχημο τέλος. Ο επίλογος γράφτηκε το 2021 με τον υποβιβασμό της Εϊμπάρ που τερμάτισε στην 20η και τελευταία θέση του πρωταθλήματος.
Η Αλαβές που βρίσκεται σε κρίση τον Δεκέμβριο του 2020 ζητά τη συνδρομή του για την παραμονή στην Α΄ κατηγορία. Ο «Μέντι» την αναλαμβάνει, αλλά η προσπάθεια δεν πετυχαίνει.
Περιμένει την επόμενη ομάδα. Αυτή είναι η Σεβίλλη εννιά μήνες αργότερα, τον Μάρτιο του 2023. Ζητούμενο είναι και πάλι η παραμονή. Όχι μόνο τα καταφέρνει, αλλά την οδηγεί στην κατάκτηση του Γιουρόπα Λιγκ. Στις 31 Μαΐου στη Βουδαπέστη νικά τη Ρόμα του Μουρίνιο στα πέναλτι με 4-1 (κανονικός αγώνας 1-1).
Χάπι έντ; Όχι αφού στο νέο πρωτάθλημα ο σύλλογος έχει μόλις 2 νίκες σε 8 αγώνες και λύνει τη συνεργασία μαζί του.
Η συνέχεια είναι γνωστή. Στις 12 Φεβρουαρίου 2024 γίνεται προπονητής του Ολυμπιακού. Για πρώτη φορά εργάζεται έξω από τη χώρα του. Η ανατροπή με τη Μακάμπι του δίνει τα πρώτα εύσημα. Ο αποκλεισμός της Άστον Βίλα με δύο νίκες και η πρόκριση στον τελικό του Κόνφερενς Λιγκ του δίνουν φτερά. Ταυτόχρονα με τους «ερυθρόλευκους» παρουσιάζει τον μεγαλύτερο μέσο όρο επιτυχίας στην καριέρα του (68,15%).
Απαιτητικός και φωνακλάς μέσα στο γήπεδο, δίκαιος και φίλος με τους παίκτες στα αποδυτήρια, λένε ότι καταφέρνει να κάνει κι αυτούς που δεν παίζουν να μη γκρινιάζουν.
Στη Βασκονία υπάρχει μια παροιμία που λέει για τύπους σαν τον Μεντιλίμπαρ ότι «έσπασε πολλές πέτρες για να φτάσει στην κορυφή». Του έμεινε μια ακόμα. Αν τα καταφέρει και δεν σπάσει την… αξίνα θα έχει πετύχει κάτι που θα το ζηλεύουν πολλοί συνάδελφοι του με περισσότερες επιτυχίες κι από αυτόν!
