Πιένες γνωρίζει το ηλεκτρονικό εμπόριο στη χώρα μας, καθώς, ως φαίνεται, η πανδημία του κορωνοϊού έκανε τους Έλληνες καταναλωτές… εξπέρ στις αγορές μέσω διαδικτύου!
Μάλιστα η αύξηση στο online shopping εκτιμάται ότι θα συνεχισθεί σε μεγάλο βαθμό και μετά την κρίση, σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησαν από κοινού το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) και το Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) του Οικονομικού Πανεπιστήμιο Αθηνών, με δείγμα 1.050 ατόμων κατά την περίοδο Μάρτιος – Μάιος 2020.
Συγκεκριμένα, σε σχέση με πέρυσι, γενικά έχει υπερδιπλασιαστεί η συστηματική τάση αγορών από ηλεκτρονικά καταστήματα – από το 21% των χρηστών διαδικτύου που είχε κάνει τουλάχιστον μία διαδικτυακή αγορά το τελευταίο δεκαήμερο το 2019, σε 51% το Μάιο 2020, με το ποσοστό, μάλιστα, να είναι σταθερό και στις δύο μετρήσεις του Μαΐου.
Η ηλεκτρονική υπηρεσία παράδοσης έτοιμου φαγητού παρουσιάζει αύξηση (από 13% στο 33%), με ανοδική πορεία, μάλιστα, να καταγράφεται και κατά την περίοδο μετά την παύση του Lockdown και την χαλάρωση των μέτρων. Όσον αφορά στις παραγγελίες από ηλεκτρονικό σούπερ μάρκετ, η αύξηση των καταναλωτών ξεπερνά το 1.000%, αφού το 12% των χρηστών διαδικτύου παραγγέλνει συστηματικά προϊόντα online το Μάιο, σε σχέση με κάτω του 1% που ήταν το 2019, με το ποσοστό να παγιοποιείται και στις δύο μετρήσεις του Μαΐου.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι παραγγελίες εξ αποστάσεως δεν περιορίζονται μόνο στο κανάλι του διαδικτύου. Σημαντικά ποσοστά των καταναλωτών παραγγέλνουν και μέσω τηλεφώνου τρόφιμα, delivery ή και άλλα ήδη, με τα ποσοστά να εκτιμώνται στην περιοχή του 15% για το delivery φαγητού και στο 10% για τα τρόφιμα γενικά.
Και ενημέρωση μέσω διαδικτύου
Χαρακτηριστικό, για την απότομη διείσδυση του διαδικτύου στην καθημερινότητα των καταναλωτών, είναι και το γεγονός ότι, εκτός των ηλεκτρονικών αγορών, το συγκεκριμένο κανάλι χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για την ενημέρωση των καταναλωτών. Συγκεκριμένα, σε σχέση με το Δεκέμβριο του 2019, καταγράφεται μία απότομη αύξηση στην επιλογή του διαδικτύου για την ενημέρωση για τις προσφορές και εκπτώσεις των σουπερμάρκετ από το 25% στο 52%, και του κινητού (εφαρμογές) από το 13% στο 15%.
Όλα τα υπόλοιπα κανάλια παρουσιάζουν μείωση: το φυλλάδιο του σουπερμάρκετ από 72% σε 68%, η τηλεόραση από 48% σε 43%, οι αφίσες στο 27% χωρίς μεταβολή, και η ενημέρωση από φίλους και γνωστούς, λόγω και του social distancing, από το 24% στο 14%.
Όσον αφορά τις μελλοντικές τάσεις, φαίνεται ότι, ανάλογα με την κατηγορία είδους υπάρχουν διαφορετικές προοπτικές. Σε σχέση με την παραγγελία έτοιμου φαγητού από απόσταση, το 45% παραγγέλνει ήδη (διαδίκτυο και τηλέφωνο) και μόνο ένα 10% αναμένεται να ξεκινήσει μέσα στο επόμενο δίμηνο. Οι προοπτικές για τα είδη τροφίμων είναι ακόμα μικρότερες, με το 18% να παραγγέλνει σήμερα (διαδίκτυο και τηλέφωνο) και μόλις ένα επιπλέον 4% να δηλώνει ότι προτίθεται να παραγγείλει το επόμενο δίμηνο, ενώ το 64% είναι κάθετα αντίθετο με αυτή την προοπτική.
Όσον αφορά στο υπόλοιπο λιανεμπόριο, και πάλι ανά κατηγορία υπάρχουν διαφορετικές προοπτικές, χαρακτηριστική, ωστόσο, είναι η αγορά ειδών ένδυσης/υπόδησης με το 22% να έχει ξεκινήσει να επισκέπτεται φυσικό κατάστημα, το 31% να δηλώνει ότι θα ξεκινήσει το επόμενο δίμηνο, το 18% αργότερα μέσα στη χρονιά και το 26% κάποια στιγμή στο μέλλον.
Παράλληλα, στο υποθετικό ερώτημα για το τι θα έκαναν οι καταναλωτές, εφόσον εξαφανιζόταν η κρίση του κορωνοϊού, σε σχέση με τις εξ αποστάσεως αγορές προϊόντων σούπερ μάρκετ, το 50% θα σταματήσει αμέσως ή σχεδόν αμέσως (έως 1 μήνα) τις αγορές εξ αποστάσεως, το 8% λίγο αργότερα, αλλά το 43% θα διατηρήσει αυτή τη συνήθεια, τουλάχιστον έως το τέλος του χρόνου ή και αργότερα. Το στοιχείο αυτό φανερώνει πως η νέα βάση του αγοραστικού κοινού για τις διαδικτυακές αγορές τροφίμων είναι περίπου 6-7%.
Η «μετά-Covid-19» εποχή
Σε γενικές γραμμές, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η «μετά-Covid-19» εποχή θα είναι εντελώς διαφορετική στο μείγμα πωλήσεων για το λιανεμπόριο, με υψηλότερη διείσδυση των διαδικτυακών αγορών. Φαίνεται, όμως, ότι η δυναμική του κοινού είναι ακόμα αρκετά εύπλαστη και οι εξελίξεις σε σχέση με τα μέτρα προστασίας από τον κορωνοϊό επηρεάζουν σημαντικά τις εξελίξεις.
Ειδικότερα:
- οι ηλεκτρονικές αγορές τροφίμων από σχεδόν ανύπαρκτα ποσοστά αποκτούν σημαντική πελατειακή βάση
- η ήδη ώριμη αγορά της ηλεκτρονικής παραγγελίας έτοιμου φαγητού αναπτύσσεται και φτάνει κοντά στις μέγιστες προοπτικές της
- το υπόλοιπο λιανεμπόριο, ανάλογα την επιμέρους αγορά, παρουσιάζει επίσης μεγάλη ανάπτυξη. Οι προοπτικές διατήρησης της υπολογίζονται ιδιαίτερα υψηλές, όμως θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις σε σχέση με το άνοιγμα των φυσικών καταστημάτων
Την επιστημονική επιμέλεια της μελέτης είχαν οι Δρ. Λευτέρης Κιοσές (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών) και ο Καθ. Γεώργιος Δουκίδης (Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου – ELTRUN).
