Ένα τόσο δα νησάκι στο ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας σου κόβει την ανάσα με την πρώτη ματιά και σε κρατά αιώνια «αιχμάλωτο» με την μοναδική ομορφιά του! Ο λόγος για το Καστελλόριζο, το μεγαλύτερο από τα 14 συνολικά νησάκια, που ανήκουν στο σύμπλεγμα Καστελλόριζου ή Μεγίστης των Δωδεκανήσων.
- Γράφει η Έλενα Στάθου – Ελευθερόγλου
Το Καστελλόριζο βρίσκεται μόλις 1,25 ναυτικά μίλια από τις νοτιοδυτικές ακτές της Τουρκίας, ενώ από τη Ρόδο απέχει 72 ναυτικά μίλια και από τον Πειραιά 328. Το όνομά του είναι δυτικής προέλευσης και σημαίνει κόκκινο φρούριο.
Το σύμπλεγμα Μεγίστης περιλαμβάνει, επίσης, τη νήσο Στρογγυλή και τη νήσο Ρω, όπου η μόνη κάτοικος του νησιού, Δέσποινα Αχλαδιώτη, – γνωστή ως Κυρά της Ρω – για δεκαετίες μέχρι το 1982, που απεβίωσε, ύψωνε την ελληνική σημαία καθημερινά. Σήμερα εκεί βρίσκεται ένα μνημείο προς τιμήν της και ένα μικρό απόσπασμα του στρατού που φυλάει το μικρό νησάκι.
Ο επισκέπτης που φτάνει στο Καστελόριζο με το πλοίο, αφού έχει ταξιδέψει για αρκετή ώρα κατά μήκος των τουρκικών ακτών ( και με τη συνοδεία – πολύ συχνά – σκαφών του Λιμενικού της Τουρκίας) μένει κυριολεκτικά με το στόμα ανοιχτό, μπαίνοντας στο κλειστό φυσικό λιμάνι, με τα εκατοντάδες πολύχρωμα αρχοντικά! Αμφιθεατρικά χτισμένα γύρω από τη θάλασσα, αποτελούν αυθεντικά δείγματα παραδοσιακής δωδεκανησιακής αρχιτεκτονικής και προκαλούν εντύπωση, όχι μόνο με τα έντονα χρώματα τους αλλά και με την ομοιομορφία τους, που οφείλεται στη χρήση ντόπιων υλικών αλλά και στους αυστηρότατους (ευτυχώς) κανόνες δόμησης!
Αυτός είναι και ο μοναδικός οικισμός του νησιού, ο οποίος αποτελείται από τις συνοικίες Πηγάδια, Χωράφια και Μανδράκι. Στον οικισμό υπάρχουν πολλά παλιά αρχοντικά, πολλά από τα οποία έχουν ερημώσει, αφού οι περισσότεροι κάτοικοι έχουν μεταναστεύσει εδώ και χρόνια στην Αυστραλία.
Σήμερα στο νησί ζουν μόνιμα περίπου 400 άνθρωποι. Ωστόσο, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, το Καστελλόριζο, που βρισκόταν στο απόγειο της ακμής του, αριθμούσε 14.000 κατοίκους. Ήδη από την εποχή της Τουρκοκρατίας το Καστελλόριζο διέθετε έναν εμπορικό στόλο 500 και πλέον πλοίων, που όργωνε τη Μεσόγειο.
Η παρακμή ξεκίνησε το 1913, όταν οι Καστελλοριζιοί επαναστάτησαν εναντίον των Τούρκων, προκαλώντας τη διακοπή των ζωτικών εμπορικών σχέσεων με τους γείτονες. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το νησί βομβαρδίστηκε, κάηκε και λεηλατήθηκε. Παρέμεινε υπό συμμαχική στρατιωτική κατοχή, όπως και τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα, μέχρι τις 7 Μαρτίου του 1948, οπότε ενώθηκε επισήμως με την Ελλάδα.
Μπορεί να συνδέθηκε με κακές στιγμές της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας, αλλά η γοητεία αυτού του μικρού νησιού είναι μοναδική! Όποιος δεν έχει βρεθεί στο Καστελλόριζο, δεν μπορεί ποτέ να καταλάβει πως ένας λιλιπούτειος βράχος καταμεσής της θάλασσας, χωρίς παραλίες, χωρίς πολλά μέρη για εξερεύνηση, χωρίς δεκάδες εστιατόρια, καφέ και μπαρ, μπορεί να είναι τόσο μαγικός!
Πράγματι, το Καστελλόριζο διαθέτει ελάχιστα από τα στοιχεία εκείνα που προσφέρουν απλόχερα τα περισσότερα νησιά της χώρας μας. Εκεί ακριβώς, όμως, είναι και η γοητεία του.
Όλη η ζωή και η κίνηση βρίσκεται κατά μήκος του πανέμορφου μόλου, που λέγεται Κορδόνι. Καφέ, μικρά ουζερί και παραδοσιακές, νησιώτικες ταβέρνες περιμένουν να προσφέρουν στον ταξιδιώτη τοπικές λιχουδιές και θαλασσινά πιάτα, ενώ υπάρχουν και μερικά μαγαζιά με ρούχα, αξεσουάρ και σουβενίρ.
Το Καστελλόριζο είναι από τα ελάχιστα νησιά της χώρας μας, που δεν έχει παραλίες. Διαθέτει, όμως, εκπληκτικούς όρμους για βουτιές σε καταγάλανα νερά. Οι περισσότεροι, όμως, ντόπιοι και επισκέπτες κολυμπάνε μέσα στο λιμάνι! Κατά μήκος της προκυμαίας υπάρχουν σκάλες (όπως στις πισίνες), που οδηγούν στα πεντακάθαρα (!) νερά του μεγάλου φυσικού λιμανιού. Μερικοί τυχεροί καμιά φορά κάνουν μπάνιο παρέα με θαλάσσιες χελώνες!
Μεγάλη απόλαυση, επίσης, είναι και ο γύρος του νησιού –που γίνεται με τοπικά καΐκια– ο οποίος περιλαμβάνει μπάνιο στο νησί της Ρω αλλά και επίσκεψη στη μαγική Γαλάζια Σπηλιά ή Σπηλιά του Παραστά. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα ενάλια σπήλαια της χώρας μας και ένα από τα διασημότερα στον κόσμο για τους πλούσιους σταλακτίτες του. Στη Γαλάζια Σπηλιά κατοικούν εκατοντάδες φώκιες.
Αξίζει να αναφερθεί ότι το Καστελλόριζο έχει μόνο ένα δρόμο μήκους 4 χιλιομέτρων, που ενώνει τον οικισμό με το αεροδρόμιο!
ΠΩΣ ΘΑ ΠΑΤΕ
Το Καστελλόριζο συνδέεται ακτοπλοϊκά με τον Πειραιά (το ταξίδι διαρκεί περίπου 20 ώρες), με τη Ρόδο και τα γύρω νησιά των Δωδεκανήσων, τις Κυκλάδες και την Κρήτη. Συνδέεται, επίσης, αεροπορικώς με τη Ρόδο
ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ
-Το Αρχαιολογικό Μουσείο Μεγίστης
-Ο Λυκιακός Τάφος του 4ου π.Χ αιώνα
-Το Κάστρο των Ιπποτών του 14ου αιώνα
-Το Παλαιόκαστρο
-Ο Άγιος Γεώργιος Βουνού, με το ξυλόγλυπτο τέμπλο που ανακαινίστηκε το 1759
Με ένα καϊκάκι από το Καστελλόριζο μπορείτε να επισκεφθείτε την μικρή τουρκική πόλη Κας, που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το ακριτικό νησί.
Στο Καστελλόριζο θα βρείτε εξαιρετικά αγνά ντόπια προϊόντα όπως: μέλι, γλυκά κουταλιού, σουμάδα και φυσικά τα παραδοσιακά γλυκά στραβά και κατουμάρι.
