Μια έκθεση που ήρθε προσφάτως στο φως (της Συμβουλευτικής Εταιρείας EY) αναφέρει ότι σε ποσοστό 80% σταμάτησαν όλες οι κλινικές δοκιμές φαρμάκων που δεν είχαν σχέση με την COVID-19 και ότι στις αρχές Ιουλίου (2021) περί τα 260 εμβόλια βρίσκονταν σε διαφορετικές φάσεις παραγωγής ή κατάφεραν να βγουν στην αγορά.
Παράλληλα, το Reuters αποκάλυψε εσωτερικό έγγραφο του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), στο οποίο προβλέπει ότι τα άτομα που είναι πιο ευάλωτα στην COVID-19, όπως οι ηλικιωμένοι, θα πρέπει να λαμβάνουν μια ετήσια ενισχυτική δόση εμβολίου για προστασία από τις παραλλαγές.
Κάποιος «κακεντρεχής» θα μπορούσε ίσως να σχολιάσει ότι οι φαρμακοβιομηχανίες κάπως θα πρέπει να ρεφάρουν με τόσα χρήματα που ξόδεψαν για την ανάπτυξη και τις δοκιμές των εκατοντάδων εμβολίων (παρατηρήθηκε αύξηση δαπανών για σκοπούς έρευνας και παραγωγής), σκεπτόμενος ξανά την έκθεση της EY η οποία συμπεραίνει ότι ενώ η παγκόσμια οικονομία συρρικνώθηκε κατά 3,5%, ο τζίρος των 20 μεγαλύτερων φαρμακευτικών εταιρειών αυξήθηκε πέρυσι κατά 4,4%. Αλλά είπαμε, θα ήταν κακεντρεχής.
Ετήσια ενισχυτική δόση για τους ηλικιωμένους, ανά διετία για τον γενικό πληθυσμό
Η εκτίμηση του ΠΟΥ περιλαμβάνεται σε μια έκθεση, η οποία πρόκειται θα συζητηθεί στη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του GAVI, μιας συμμαχίας εμβολίων που ηγείται του προγράμματος εμβολιασμού του ΠΟΥ για το πρόγραμμα COVAX. Η πρόβλεψη υπόκειται σε αλλαγές και συνδυάζεται με άλλα δύο πιθανά σενάρια.
Οι κατασκευαστές εμβολίων Moderna και Pfizer/BioNTech, έχουν εκφραστεί ξεκάθαρα (και αναμενόμενα) ότι ο κόσμος θα χρειαστεί σύντομα ενισχυτικές δόσεις για να διατηρήσει υψηλά επίπεδα ανοσίας, αλλά τα στοιχεία για αυτό είναι ακόμα ασαφή και αμφισβητούνται από πολλούς επιστήμονες.
Το έγγραφο δείχνει ότι ο ΠΟΥ θεωρεί τους ετήσιους… ενισχυτές για άτομα υψηλού κινδύνου και τις ενισχυτικές δόσεις κάθε δύο χρόνια για τον γενικό πληθυσμό, ως το «ενδεικτικό» βασικό του σενάριο.
Δεν λέει πώς προέκυψαν αυτά τα συμπεράσματα, αλλά δείχνει ότι στο βασικό σενάριο θα συνεχίσουν να εμφανίζονται νέες παραλλαγές και τα εμβόλια θα εξελίσσονται τακτικά για να αντιμετωπίσουν αυτές τις απειλές.
Στα ίδια επίπεδα η παραγωγή εμβολίων το 2022
Το έγγραφο, το οποίο έχει ημερομηνία 8 Ιουνίου και εξακολουθεί να είναι «υπό επεξεργασία», προβλέπει επίσης στη βασική υπόθεση, ότι 12 δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίου θα παραχθούν παγκοσμίως τον επόμενο χρόνο.
Αυτό θα ήταν ελαφρώς υψηλότερο νούμερο από την πρόβλεψη των 11 δισεκατομμυρίων δόσεων για το τρέχον έτος που ανέφερε η Διεθνής Ομοσπονδία Φαρμακευτικών Κατασκευαστών & Ενώσεων (IFPMA), πράγμα που σημαίνει ότι ο ΠΟΥ δεν αναμένει σημαντική αύξηση της παραγωγής εμβολίων το 2022.
Το έγγραφο προβλέπει κατασκευαστικά προβλήματα, ζητήματα έγκρισης κανονιστικών ρυθμίσεων και «μετάβαση από ορισμένες τεχνολογικές πλατφόρμες», καθώς και πιθανές καθυστερήσεις στις προμήθειες το επόμενο έτος.
Δεν σηματοδοτεί ποιες τεχνολογίες θα μπορούσαν να καταργηθούν σταδιακά, αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει δεσμεύσει τον μεγαλύτερο όγκο των εμβολίων παγκοσμίως, έχει στοιχηματίσει πολύ στις δόσεις, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία mRNA (Pfizer και Moderna) και έχει «προσπεράσει» ορισμένες αγορές εμβολίων ιικού φορέα (AstraZeneca και Johnson & Johnson).
Το κακό σενάριο
Μέχρι στιγμής, περίπου 2,5 δισεκατομμύρια δόσεις έχουν χορηγηθεί παγκοσμίως, κυρίως σε πλούσιες χώρες όπου πάνω από το μισό του πληθυσμού έχει λάβει τουλάχιστον μία δόση, ενώ σε πολλές φτωχότερες χώρες έχει εμβολιαστεί λιγότερο από 1%, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του GAVI.
Αυτό το χάσμα θα μπορούσε να διευρυνθεί τον επόμενο χρόνο σύμφωνα με τις πιο απαισιόδοξες προβλέψεις του ΠΟΥ, καθώς η ανάγκη για ετήσιες ενισχύσεις θα μπορούσε να ωθήσει και πάλι τα φτωχότερα έθνη στο… τέλος της ουράς.
Στο χειρότερο σενάριό του, ο ΠΟΥ αναφέρει ότι η παραγωγή θα είναι 6 δισεκατομμύρια δόσεις το επόμενο έτος.
Αυτό θα μπορούσε να επιδεινωθεί από την ανάγκη ετήσιων δόσεων για ολόκληρο τον κόσμο και όχι μόνο των πιο ευάλωτων, στην καταπολέμηση των παραλλαγών και την περιορισμένης διάρκειας προστασία.
Το λιγότερο κακό σενάριο
Στο λίγο πιο αισιόδοξο σενάριο του ΠΟΥ, όλα τα εμβόλια που βρίσκονται σε εξέλιξη θα εγκριθούν και η παραγωγική ικανότητα θα ανέλθει σε περίπου 16 δισεκατομμύρια δόσεις για να καλυφθεί η ζήτηση. Τα εμβόλια θα μοιράζονταν επίσης δίκαια σε ολόκληρο τον κόσμο.
Δεν θα υπήρχε ανάγκη για ενισχυτικές δόσεις σε αυτό το σενάριο, καθώς τα εμβόλια θα δείχνουν ισχυρή αποτελεσματικότητα έναντι των παραλλαγών και θα έχουν μακροχρόνια προστασία.
