Η πρόβλεψη του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκη, μετά την πρόσφατη συνάντησή του με τον Τούρκο πρόεδρο Ρ.Τ. Ερντογάν, ότι «θα έχουμε ήσυχο καλοκαίρι» διαψεύδεται καθημερινά σε ολόκληρο το μήκος των ενιαίων ελληνικών συνόρων, από τον Εβρο έως το Καστελόριζο, και, ταυτόχρονα, στα κατεχόμενα εδάφη και στην ΑΟΖ της Κύπρου.
- Από τον ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΤΑΡΚΑ*
Αν και ο Κυρ. Μητσοτάκης έσπευσε να διορθώσει (εν μέρει) τις αρχικές κυβερνητικές διαρροές, προσθέτοντας τη συγκριτική διατύπωση «πιο ήσυχο σε σχέση με το 2020», η ουσία δεν αλλάζει. Πρόκειται για την τρίτη λανθασμένη εκτίμησή του έπειτα από ισάριθμες συναντήσεις με τον κ. Ερντογάν. Τον Σεπτέμβριο του 2019, στον ΟΗΕ, πανηγύριζε «μία νέα αρχή» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, στο ΝΑΤΟ, εξέπεμπε μήνυμα εξουδετέρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου και παγώματος του Μεταναστευτικού.
Αν οι ισορροπίες με την Αγκυρα δεν ήταν τόσο κρίσιμες, θα μπορούσε να αστειευτεί κανείς ότι η πρόβλεψη του πρωθυπουργού διεκδικεί τον τίτλο του πιο σύντομου ανεκδότου της τρέχουσας περιόδου. Και αλίμονο αν μέτρο σύγκρισης αποτελεί το καλοκαίρι του 2020. Γιατί όλοι (κυρίως οι Τούρκοι) θυμούνται ότι ακόμα και η επιτυχημένη αποτρεπτική κινητοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων υποβαθμίστηκε, διπλωματικά και στρατιωτικά, με τη δήλωση του υπουργού Επικρατείας Γ. Γεραπετρίτη περί κόκκινης γραμμής μόνον στα 6 ν.μ.
Ωστόσο το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στη μάλλον αναμενόμενη διάψευση της πρόβλεψης του κ. Μητσοτάκη, αλλά στις παράλληλες διπλωματικές εξελίξεις που προοιωνίζονται μεγάλες δυσκολίες τους προσεχείς μήνες.
Πρώτα απ’ όλα, δεν λειτουργεί το κανάλι επικοινωνίας των διπλωματικών συμβούλων Ελ. Σουρανή και Ιμπ. Καλίν (προθάλαμος του «κόκκινου τηλεφώνου» Μητσοτάκη – Ερντογάν) που ανακοινώθηκε, τον Ιούνιο, στην ελληνική κοινή γνώμη αποκλειστικά από τον Τούρκο πρόεδρο. Ο στενότατος συνεργάτης του κ. Ερντογάν δεν έχει ενημερώσει την -υπό αναχώρηση για την ελληνική πρεσβεία Ρώμης- κυρία Σουρανή ούτε καν για την ημερομηνία του επόμενου γύρου των διερευνητικών συνομιλιών, όπως είχε δεσμευτεί ο υπουργός Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου στον ομόλογό του Ν. Δένδια στα τέλη Μαΐου. Η μη αποστολή πρόσκλησης υπονομεύει τη συμφωνία διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, όπως ορθώς επεδίωκε η Αθήνα (γιατί είναι χρήσιμο να μιλάς με τον αντίπαλο) και επίμονα συμβουλεύουν οι ΗΠΑ και οι ισχυροί Ευρωπαίοι εταίροι.
Ασφαλώς, ο κ. Καλίν δεν είναι αμελής, αλλά ψυχρός υπολογιστής. Θα αποστείλει την πρόσκληση, αφού η Αγκυρα θα έχει ολοκληρώσει τον τρέχοντα κύκλο προκλήσεων που θα βαρύνουν τον επόμενο γύρο των διερευνητικών συνομιλιών, ώστε η ελληνική πλευρά να βρεθεί σε δυσμενέστερη θέση. Άλλωστε κάτι παρόμοιο έχει ξανασυμβεί. Αρκετοί στο υπουργείο Εξωτερικών συζητούν ότι, κάποια στιγμή φέτος τον Φεβρουάριο, η κυρία Σουρανή έπεσε σε παγίδα της Αγκυρας. Περίπου «κυνηγούσε» στο τηλέφωνο τον ομόλογό της για να του ζητήσει ορισμό ημερομηνίας για τον τότε επικείμενο 62ο γύρο, παρά τις ευθείες απειλές που είχε διατυπώσει ο κ. Ερντογάν στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση. Στην παρούσα φάση ο κ. Καλίν δεν αποκλείεται να αναμένει και τον διορισμό του αντικαταστάτη της κυρίας Σουρανή, ώστε να αναπροσαρμόσει την τακτική του.
Παράλληλα -και παρά τις κυβερνητικές θριαμβολογίες για αμέριστη στήριξη της Ε.Ε.- ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σ. Μισέλ και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παραμένουν προσηλωμένοι στο δόγμα ότι ο κ. Ερντογάν είναι πολύτιμος για τα δυτικά συμφέροντα. Το μήνυμα των Βρυξελλών προς τον Ελληνα πρωθυπουργό είναι ότι, κατά τη χάραξη και την εφαρμογή της πολιτικής της Ε.Ε., μοναδικά κριτήρια δεν είναι οι σχέσεις της Αγκυρας με την Αθήνα και τη Λευκωσία, αλλά και ο ρόλος της στο Μεταναστευτικό, στη Λιβύη και εσχάτως στο Αφγανιστάν. Σύμφωνα με εγκυρότατες πληροφορίες, η τουρκική πλευρά απαιτεί ταχείες αποφάσεις της Κομισιόν για τη χρηματοδοτική βοήθεια αντιμετώπισης του Μεταναστευτικού. Έχει, επίσης, «διευκρινίσει» ότι η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και των συνεργαζόμενων μισθοφόρων από τη Λιβύη δεν εξαρτάται μόνον από ανάλογες κινήσεις της Ρωσίας, αλλά και από την αδρανοποίηση πολιτοφυλακών, όπως του στρατάρχη Χ. Χαφτάρ και άλλων.
Σε όλα αυτά πρέπει, φυσικά, να προστεθούν οι τουρκικές προβοκάτσιες των τελευταίων ημερών στον Εβρο, στα εκπαιδευτικά θέματα της μουσουλμανικής μειονότητας και στο περιστατικό έρευνας – διάσωσης νοτιοανατολικά της Κρήτης. Το ενδιαφέρον στοιχείο, που συνδέεται με την άσκηση του επιχειρησιακού ελέγχου στο Αιγαίο και το FIR Αθηνών, δεν είναι μόνον η γνωστή παρουσία μίας παραπλέουσας τουρκικής φρεγάτας, αλλά και η (μη δημοσιοποιημένη) περίεργη επιτήρηση των εξελισσόμενων γεγονότων από αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας.
* Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη
