Μέσα στις γιορτές το State Department στέλνει ένα non paper στο ελληνικό ΥΠΕΞ, που μας γνωστοποιεί την απόσυρση στήριξης των ΗΠΑ από την κατασκευή του έργου του EastMed, με αποδέκτες όλα τα εμπλεκόμενα μέρη,δηλαδή το Ισραήλ, την Κύπρο, την Ελλάδα, αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωσηκαι την Αίγυπτο.
Οι λόγοι που επικαλούνται οι ΗΠΑ, είναι η μη οικονομική βιωσιμότητα του ενεργειακού project, αλλά και η αποφυγή έντασης στην ευρύτερη περιοχή. Το ερώτημα που τίθενται είναι ποιος ‘’ενοχλείται’’ από αυτό το έργο; Προφανώς η Τουρκία, αλλά και η φίλη της η Γερμανία, που για τους δικούς της λόγους,δεν επιθυμεί η Ελλάδα και η Κύπρος να αποτελέσει έναν ενεργειακό κόμβο στην ΝΑ Ευρώπη, με ότι αυτό σημαίνει για τα οικονομικά και εμπορικά της συμφέροντα, αλλά και τις γεωπολιτικές της βλέψεις στην συγκεκριμένη περιοχή.
Το θέμα δεν είναι αν οι ΗΠΑ αποσύρονται, αλλά αν η Ε.Ε θα συνεχίσει να στηρίξει αυτό το έργο, ένα έργο που καθιστά την Ε.Ε ενεργειακά αυτόνομη σε μεγάλο ποσοστό και την απαλλάσσει από την ενεργειακή εξάρτηση της,κατά κύριο λόγο, από τις ρωσικές προμήθειες φυσικού αερίου.
Επισημαίνουμε δε, ότι η Ε.Ε έχει ήδη χρηματοδοτήσει με 35 εκατομμύρια ευρώ την κοινοπραξία ΠΟΣΕΙΔΩΝ ΑΕ για περιβαλλοντικές μελέτες και μελέτες κοινωνικών επιπτώσεων. Επίσης αξίζει να αναφερθεί ότι η Ε.Ε έχει δεσμεύσει αρκετά εκατομμύρια ευρώ για την χρηματοδότηση του έργου από την λίστα των εγκεκριμένων ενεργειακών project της τρέχουσας δεκαετίας.
Επίσης δεν μας είπαν οι ΗΠΑ βάσει ποιων αποτελεσμάτων που προέκυψαν μέσα από τεκμηριωμένες μελέτες οικονομικής βιωσιμότητας το έργο κρίθηκε ασύμφορο, όταν καν δεν έχουν ξεκινήσει οι σχετικές μελέτες. Προφανώς η αιτιολόγηση αυτή, περί της μη οικονομικά βιώσιμης κατασκευής, είναι προσχηματική και η απόφαση τους έχουν να κάνει μόνο με καθαρά γεωπολιτικά κριτήρια.
Η απόφαση αυτή των ΗΠΑ, έρχεται λίγο μετά από την πρόσφατη υπογραφή της ελληνοαμερικανικής πολιτικοστρατιωτικής συμφωνίας για εκχώρηση επιπλέον βάσεων εντός της ελληνικής επικράτειας καθώς και της εκχώρησης του λιμένος της Αλεξανδρούπολης. Δηλαδή με την συμφωνία αυτή, βάλαμε απέναντι μας την Ρωσία και το αντάλλαγμα που πήραμε για αυτό, ως δώρο για τις εκχωρήσεις μας, ήταν να ικανοποιήσουμε τις τουρκικές διεκδικήσειςγια την αποφυγή της κατασκευής του EastMed.
Ας θυμηθούμε βέβαια, τι μας έλεγε η σημερινή κυβέρνηση τον Ιανουάριο του2020, στο Ζάππειο, με τυμπανοκρουσίες και πυροτεχνήματα μετά την υπογραφή της ενεργειακής συμφωνίας για τον EastMed,
«Η Ελλάδα από σήμερα γίνεται ένας σημαντικός περιφερειακός παίκτης στις γεωπολιτικές εξελίξεις στην ΝΑ Μεσόγειο, με αυτήν την συμφωνία καταργείται το παράνομο τουρκολυβικό σύμφωνο και η Ελλάδα καθίσταται ο μεγαλύτερος ενεργειακός κόμβος στην Ευρώπη» Τελικά όλα αυτά που πήγαν;
Η προειδοποίηση από το βήμα της Βουλής
Το μόνο κόμμα, που κράτησε μικρό καλάθι από αυτήν την ενεργειακή συμφωνία ήταν η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, όταν τον Μάιο του 2020 , λίγο πριν την κύρωση της, είχε δηλώσει από το βήμα της Βουλής,ότι η συμφωνία αυτή δεν θα προχωρήσει, διότι είναι μια συμφωνία με πολλούς αστερίσκους και ερωτηματικά, με δεδομένο ότι οι ΗΠΑ σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελαν έναν νέο αγωγό που θα λειτουργούσε ανταγωνιστικά με τον ΤΑΡ. Είχε πει χαρακτηριστικά, ο αγωγός ΤΑΡ εξυπηρετεί καθαρά τα αμερικανικά συμφέροντα και από πλευράς οικονομικών και εμπορικών παραμέτρων, αλλά κυρίως γεωστρατηγικών. Τέλος είχε αναρωτηθεί πως σε ένα τέτοιο μεγάλο ενεργειακό project, η Ιταλία δεν επιθυμούσε να συμμετάσχει, σε ένα τέτοιο έργο που μάλιστα την αφορούσε άμεσα.
Κι αν κάποιοι αναρωτιόνται, ποια θα είναι η απάντηση του Ισραήλ ή της Αιγύπτου σε αυτό το non paper. Απλά στα σοβαρά κράτη πάντα υπάρχει το plan B. Tα πιστοποιημένα κοιτάσματα από τα οικόπεδα του Ισραήλ ή και της Κύπρου κάλλιστα εν τέλει θα αξιοποιηθούν, στέλνοντας τα δισ εκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου στην κοντινή Αίγυπτο, όπου μέσω των νέων μονάδων υγροποίησης που σύντομα θα κατασκευάσει η Αίγυπτος, θα εφοδιάζει τις ευρωπαϊκές αγορές.
Αν η Ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η ηλεκτρική διασύνδεση της με την Αίγυπτο αποτελεί το εναλλακτικό σενάριο, ισοδύναμο με την κατασκευή του esatmed,μάλλον υποτιμά την νοημοσύνη των πολιτών και κυρίως την αξιοπιστία της.
Μιχάλης Χριστοδουλίδης
Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός Α.Π.Θ – Ενεργειακός Επιθεωρητής
