Ακόμη μία χρονιά χιλιάδες φοιτητές και οι οικογένειές τους θα κληθούν να αναζητήσουν φοιτητική κατοικία, μετά την εισαγωγή σε πανεπιστημιακές σχολές και τμήματα που βρίσκονται μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Η αναζήτηση πρέπει να γίνει με έξυπνο τρόπο, προκειμένου να αντεπεξέλθουν τα ελληνικά νοικοκυριά στα έξοδα της φοιτητικής στέγης, τα οποία υπό τις σημερινές συνθήκες είναι δυσκολότερο να καλυφθούν ίσως και από τα χρόνια των μνημονίων.
Για πολλούς άλλους η πιθανότητα αυτή δεν υφίσταται καν και έτσι θα αναγκαστούν και φέτος να απορρίψουν σχολές σε άλλες πόλεις μόνο και μόνο επειδή ο οικογενειακός προϋπολογισμός δεν μπορεί να σηκώσει αυτό το κόστος.
Τα ενοίκια κάτω των 300 ευρώ τόσο στην Αθήνα όσο και στη Θεσσαλονίκη είναι ήδη δυσεύρετα παρά το γεγονός ότι χρονικά ακόμα απέχουμε τουλάχιστον ένα μήνα από την ανακοίνωση των βάσεων. Στα ακριβά ενοίκια και στην κακή κατάσταση πολλών σπιτιών σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, έρχονται διαρκώς να προστεθούν και άλλα προβλήματα με κυρίαρχο τη μειωμένη προσφορά καθώς πολλές κατοικίες έχουν ήδη βγει από το χάρτη της μακροχρόνιας μίσθωσης για χάρη της βραχυχρόνιας ενοικίασης κυρίως για τουριστικούς λόγους.
Τα μέλη της ερευνητικής ομάδας του Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή Δήμητρα Σιατίτσα, Δρ. αρχιτεκτονικής – πολεοδομίας, ερευνήτρια σε θέματα κατοικίας και πόλης, Στεφανία Γυφτοπούλου, αρχιτέκτων – πολεοδόμος, Δημήτρης Μπαλαμπανίδης, Δρ. πολεοδόμος – γεωγράφος, ερευνητής σε θέματα κατοικίας και μετανάστευσης και Εύα Παπατζανή, Υπ. Δρ. & ερευνήτρια σε θέματα μετανάστευσης και μελέτης της πόλης, εξηγούν ότι ο ρόλος της βραχυχρόνιας μίσθωσης στη δυσκολία εύρεσης φοιτητικής στέγης, αλλά και στέγης για επαγγελματίες, οι οποίοι χρειάζεται να μετακινούνται είναι κρίσιμος καθώς μέσω της διάδοσης των βραχυχρόνιων μισθώσεων, ένα σημαντικό τμήμα του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος αποσύρεται από την συμβατική αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης. Οικιστικά ακίνητα (επιμέρους διαμερίσματα ή και ολόκληρα κτίρια) που χρησιμοποιούνταν προηγουμένως για μόνιμη κατοικία, εισέρχονται πλέον μαζικά σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες (τύπου Airbnb) εξυπηρετώντας τουρίστες ή άλλους προσωρινούς επισκέπτες.
Το γεγονός αυτό έχει συνέπεια την μείωση της προσφοράς των διαθέσιμων προς μακροχρόνια μίσθωση ακινήτων ενώ η ζήτηση είναι μάλλον αυξανόμενη καταγράφοντας αντίστροφη πορεία, με συνέπεια να περιορίζεται όλο και περισσότερο η δυνατότητα κάλυψης – με προσιτές τιμές και σε αξιοπρεπής συνθήκες – των στεγαστικών αναγκών μεγάλου τμήματος του μόνιμου πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των φοιτητών/τριών αλλά και του μετακινούμενου εργαζομένου πληθυσμού.
«Εχει παρατηρηθεί συχνά το φαινόμενο της έξωσης ενοικιαστών και ειδικά φοιτητών/τριών κατά τους καλοκαιρινούς μήνες του έτους ώστε οι ιδιοκτήτες να διαθέσουν το ακίνητο στην βραχυχρόνια μίσθωση, γεγονός που επίσης εντείνει τη στεγαστική επισφάλεια των ενοικιαστών/τριών λόγω των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Ειδικά στις περιοχές με μεγάλη τουριστική κίνηση η κατάσταση είναι απελπιστική πλέον όλο το χρόνο», σημειώνουν χαρακτηριστικά οι ερευνητές και συμπληρώνουν: «Ιδιαίτερα οι νέοι/ες και οι εποχιακά εργαζόμενοι/ες, αναγκάζονται συχνά να αποδεχτούν τη διαβίωση σε κακές στεγαστικές συνθήκες και με πολύ αυξημένες τιμές, ελλείψει άλλης εναλλακτικής».
Τα επιδόματα
Αναφορικά με τα παρεχόμενα επιδόματα, από το Υπουργείο Παιδείας παρέχεται το στεγαστικό φοιτητικό επίδομα σε φοιτητές και φοιτήτριες που φοιτούν σε άλλη πόλη από τη γονεϊκή κατοικία, από οικογένειες με ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως 30.000€, προσαυξημένο κατά 3.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί. Περιλαμβάνει μια εφάπαξ ετήσια επιδότηση 1.000 ευρώ, και αφορά περίπου 50.000 φοιτητές/ριες τον χρόνο.
Μετά το 2019, αρκετοί νέοι και νέες με μηδενικό ή πολύ χαμηλό εισόδημα ωφελούνται από το επίδομα ενοικίου. Στην έρευνα του Eteron φάνηκε πως ένας στους πέντε νέους και νέες λαμβάνει το στεγαστικό επίδομα. Το επίδομα ενοικίου αφορά πολύ χαμηλά εισοδήματα, ανεπαρκή για αξιοπρεπή διαβίωση έως 530€/μήνα για ένα άτομο (7.000€ ετησίως), με επιδότηση 70€/μήνα για ένα άτομο και προσαύξηση 30€ για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού έως και 210€/μήνα. Τον Μάρτιο του 2022 αφορούσε 278.796 δικαιούχους (δαπάνη 33,8 εκατ. ευρώ) για επίδομα στέγασης, βάσει των στοιχείων του υπουργείου Εργασίας.
