Η μεγαλύτερη δαπάνη των πολιτών ως ποσοστό του εισοδήματός τους αποτελεί -με διαφορά- αυτή που αφορά την πληρωμή των μηνιαίων λογαριασμών. Συγκεκριμένα, αντιστοιχεί στο 33%, έναντι 30% τον προηγούμενο Δεκέμβριο.
Αντίθετα, παρά την αύξηση από 26% σε 29% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2021, οι δαπάνες για αγορές προϊόντων παραμένουν σε συνήθη επίπεδα. Σε σχέση με τις υπόλοιπες κατηγορίες δαπανών, καταγράφεται μια σταθερότητα, όμως οι δαπάνες για λογαριασμούς, ενοίκια και φόρους αντιπροσωπεύουν πλέον το 70% του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος. Τα παραπάνω προκύπτουν από την εξαμηνιαία έρευνα καταναλωτικού κλίματος λιανεμπορίου, που εκπόνησε ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων & Λιανικής Πωλήσεως Ελλάδος, με την επιστημονική υποστήριξη του εργαστηρίου ELTRUN του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Η έρευνα καταγράφει τη σημαντική αλλαγή που επήλθε στο καταναλωτικό κοινό τον τελευταίο χρόνο, η οποία αφορά κυρίως την επίδραση των πληθωριστικών πιέσεων σε ενέργεια, προϊόντα και υπηρεσίες στο καταναλωτικό κλίμα και στην αγορά της λιανικής στην Ελλάδα. Πρακτικά, αυτό που καταγράφεται είναι χαμηλές προσδοκίες αλλά και επιβάρυνσή των οικονομικών των καταναλωτών, με ελαφρώς καλύτερη πορεία όσον αφορά τις προσδοκίες των καταναλωτών (οι οποίες, βέβαια, παραμένουν αρνητικές).
Σύμφωνα με την έβδομη μελέτη καταγραφής των καταναλωτικών τάσεων στο λιανεμπόριο, που ολοκλήρωσε ο ΣΕΛΠΕ, οι καταναλωτές θεωρούν ότι δεν είναι ικανοποιητική περίοδος για να κάνουν αγορές τόσο οι ίδιοι όσο και γενικά. Μάλιστα, την κατατάσσουν ως τη χειρότερη περίοδο για σημαντικές αγορές για το σπίτι τους τα τελευταία τρία χρόνια. Αντίθετα, οι προσδοκίες για τις δαπάνες είναι θετικές και σχετίζονται άμεσα με τον πληθωρισμό και την αύξηση των τιμών. Ειδικότερα, το 55% εκτιμά ότι το πρώτο εξάμηνο του 2023 οι δαπάνες για λογαριασμούς κοινής ωφέλειας θα είναι αυξημένες. Επίσης, το 48% εκτιμά ότι οι δαπάνες για αγορές προϊόντων το πρώτο εξάμηνο 2023 θα είναι αυξημένες, ενώ μόλις το 18% ότι θα είναι μειωμένες. Το αντίθετο ισχύει για τις υπηρεσίες (εισιτήρια, εστίαση), για τις οποίες εκτιμάται μείωσή τους για το 40% των καταναλωτών και αύξηση μόλις για το 24%.
Σχετικά ουδέτερη είναι η μέτρηση σε σχέση με τη φορολογία, για την οποία το 72% εκτιμά ότι θα μείνει αμετάβλητη, το 11% ότι θα παρουσιάσει μείωση και το 17% αύξηση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι καταναλωτές αναμένουν αύξηση των δαπανών για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες και μείωση για δαπάνες διασκέδασης. Όπως έδειξε η μελέτη, ο δείκτης καταναλωτικού κλίματος λιανικής τον Νοέμβριο του 2022 διαμορφώθηκε στο -61, πολύ χαμηλότερα σε σχέση με τον μήνα βάσης, τον Οκτώβριο του 2019, αλλά ελαφρώς αυξημένος σε σχέση με την αντίστοιχη μέτρηση του Ιουλίου 2022.
