Η κλιματική κρίση και η μείωση των βροχοπτώσεων που έχει επιφέρει, αποτελούν ένα ακανθώδες ζήτημα για τους ανθρώπους στην Βόρεια Ελλάδα, αφού αγωνιούν για την ποσότητα νερού, που θα απαιτείται το καλοκαίρι για τις καλλιέργειές τους!
Οι εμπλεκόμενοι τοπικοί φορείς στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, εξηγούν πως θα δημιουργηθεί τεράστιο πρόβλημα αν δεν έχουν τις απαραίτητες ποσότητες νερού για την άρδευση των καλλιεργήσιμων εκτάσεων στον κάμπο του Νέστου. Κάθε χρόνο η Διεύθυνση Υδάτων ΑΜΘ της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, που εδρεύει στην πόλη της Καβάλας, εκδίδει μια απόφαση, με την οποία γνωστοποιεί στη ΔΕΗ την ποσότητα νερού που πρέπει να αποδεσμευτεί από το φράγμα του Θησαυρού, βορειοανατολικά της Δράμας, για την άρδευση των καλλιεργητικών εκτάσεων. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η ΔΕΗ αποδεσμεύει όλο και μικρότερες ποσότητες λόγω της έλλειψης βροχοπτώσεων.
«Όταν παρατηρείται μείωση των βροχοπτώσεων και κατ’ επέκταση πτώση της στάθμης του νερού στο φράγμα, η ΔΕΗ δεσμεύει τα νερά προκειμένου να εξασφαλίσει τα ενεργειακά αποθέματα της χώρας. Οπότε, κάθε χρόνο αποδεσμεύσει όλο και μικρότερες ποσότητες που είναι απαραίτητες για την άρδευση του κάμπου του Νέστου εντός των διοικητικών και γεωγραφικών ορίων της Καβάλας και της Ξάνθης», αναφέρει ο διευθυντής Υδάτων Γιώργος Καμπάς και συνεχίζει:
«Έτσι, το 2021 αποδεσμεύτηκαν 168 εκατ. κυβικά νερού, το 2022, 130 εκατ. κυβικά και 2023, 110 εκατ. κυβικά νερού. Η μείωση αυτή φανερώνει έμπρακτα το πρόβλημα που υπάρχει από την έλλειψη βροχοπτώσεων και την εισροή υδάτων από άλλες πηγές».
«Εμείς καλύψαμε την ζήτηση, διαφορετικά και το περσινό καλοκαίρι θα είχαμε πρόβλημα»
Ο κ. Καμπάς δεν κρύβει ότι αν τους δυο επόμενους μήνες δεν υπάρξουν σημαντικές βροχοπτώσεις στην ευρύτερη περιοχή, τότε ο όγκος των υδάτων που θα αποδεσμευτούν φέτος για άρδευση θα είναι πολύ μικρότερος από την περσινή χρονιά. «Πέρυσι αντιμετωπίζαμε το ίδιο πρόβλημα, αλλά μας έσωσαν οι έντονες βροχοπτώσεις του Μαΐου και του Ιουνίου. Έτσι, μπορέσαμε να καλύψουμε τη ζήτηση, διαφορετικά και το περσινό Καλοκαίρι θα είχαμε πρόβλημα. Πάντως ούτε πέρυσι ούτε φέτος είχαμε χιονοπτώσεις στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας αλλά και στη γειτονική Βουλγαρία που θα εξασφάλιζαν τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα», επεσήμανε σχετικά.
Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις και στην περίπτωση εκείνη που το επόμενο χρονικό διάστημα δεν υπάρξουν ικανές βροχοπτώσεις, η αποδέσμευση της ποσότητας νερού που απαιτείται για την άρδευση αναμένεται να κυμανθεί κάτω από τα 100 εκατ. κυβικά, φτάνοντας κοντά στα 70 εκατ. κυβικά νερού.
«Σε κάθε περίπτωση πρέπει να βρισκόμαστε σε εγρήγορση», επισημαίνει ο διευθυντής Υδάτων ΑΜΘ της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας και Θράκης και καταλήγει: «αν δεν ανατροφοδοτείται ο υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας, τότε δεν θα αντιμετωπίζουμε πρόβλημα μόνο με την άρδευση αλλά ενδεχομένως και με την πόση. Η οικονομία και η ορθολογική χρήση του νερού απ’ όλους μας -πολίτες, αγρότες, καλλιεργητές, είναι η καλύτερη λύση για να μην βρεθούμε μπροστά σε δύσκολες καταστάσεις. Και επιπλέον πρέπει πάντα να έχουμε στο μυαλό μας πως το νερό δεν είναι ένας ανεξάντλητος φυσικό πόρος».
Από την πλευρά του, ο αντιπεριφερειάρχης Καβάλας Θόδωρος Μαρκόπουλος, υπογραμμίζει πως η εκτίμηση αυτή θα δημιουργήσει προβλήματα στην επιβίωση των καλλιεργειών. «Στο κάμπο του Νέστου υπάρχουν κατά κύριο λόγο εντατικές καλλιέργειες όπως σπαράγγια, ακτινίδια, μποστάνια και μάλιστα οι καλλιέργειες αυτές παρουσιάζουν κάθε χρόνο μικρή αύξηση. Με το σενάριο των 70 εκατ. κυβικών νερού, οι ανάγκες της άρδευσης θα καλυφθούν οριακά, ενώ σε ένα δεύτερο επίπεδο θα έλεγα ότι πιθανόν να υπάρχει και μείωση της παραγωγής», τονίζει, στο ΑΠΕ.
Τα τελευταία χρόνια, οι περιβαλλοντολόγοι επισημαίνουν το μεγάλο πρόβλημα της ανατροφοδότησης του υπόγειου υδάτινου ορίζοντα λόγω της κλιματικής αλλαγής. Στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης αυτό μεταφράζεται σε μείωση των βροχοπτώσεων και σε έλλειψη χιονοπτώσεων στο Φαλακρό, στο Παγγαίο αλλά και στη γειτονική Βουλγαρία, που επίσης έχει περιορισμένες βροχοπτώσεις και κατ’ επέκταση μειωμένη εισροή υδάτων προς τη χώρα μας μέσω του ποταμού Νέστου.
Η μεγάλη ωφέλεια του φράγματος του Θησαυρού
Το φράγμα του Θησαυρού διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιπλημμυρική προστασία των περιοχών που διασχίζει ο Νέστος, την άρδευση των αγροτικών εκτάσεων, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τον εμπλουτισμό των υδάτινων βιότοπων της περιοχής (οικολογική παροχή). Πρόκειται για το μεγαλύτερο λιθόρριπτο (χωμάτινο) φράγμα των Βαλκανίων, που κατασκευάστηκε μεταξύ του 1986 και του 1996, ξεκίνησε να λειτουργεί το 1997 και έχει ύψος 175 μέτρα. Αυτό το κατατάσσει πρώτο στα Βαλκάνια κι ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης.
Η λίμνη που σχηματίζεται εκτείνεται κατά μήκος της παλιάς κοίτης του ποταμού, κάνοντας τον Νέστο να φαντάζει από ψηλά σαν θάλασσα. Τα νερά εισχωρούν στις κοιλάδες του Νέστου βόρεια του φράγματος έως τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Η ποσότητα των νερών που συγκρατούνται φτάνουν τα 700.000.000 κυβικά μέτρα, ενώ από αυτά αρδεύονται περί τα 200.00 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης.
