Όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά. Την αρχή αυτή υιοθετεί κατά κυριολεξία ο ΣΥΡΙΖΑ καθώς 19 βουλευτές του κατέθεσαν ερώτηση για καρτέλ στα εναέρια μέσα πυρόσβεσης που χρησιμοποιεί η Ελλάδα.
Πρόκειται για αεροσκάφη όπως το περίφημο air tractor την ενοικίαση του οποίου και πέρυσι και φέτος στηρίζει φανατικά η κυβέρνηση παρά την κριτική ότι είναι αναποτελεσματικά μέσα λόγω του μικρού όγκου νερού που ρίχνουν.
Η ερώτηση της αξιωματικής αντιπολίτευσης εδράζεται σε ρεπορτάζ της ενημερωτικής ιστοσελίδας «www.datajournalists.co.uk» και αφορά εταιρείες αεροσκαφών δασοπυρόσβεσης που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα ενώ φέρονται να ελέγχονται στο εξωτερικό για διαφθορά και νόθευση ανταγωνισμού μέσω πρακτικών καρτέλ.
Το καρτέλ, σύμφωνα με το δημοσίευμα και την ερώτηση του ΣΥΡΙΖΑ, ξεκίνησε από την Ισπανία και αφορά στη μίσθωση εναερίων μέσων για δασοπυρόσβεση, συνδέεται με εταιρείες που φέρονται να έχουν από το 2021 δραστηριότητα και στην Ελλάδα.
Το 2015 αποκαλύφθηκε στην Ισπανία, κατόπιν καταγγελίας εργαζομένου στην εταιρεία «AVIALSA» ότι μια ομάδα εταιρειών πώλησης και μίσθωσης αεροσκαφών είχαν σχηματίσει καρτέλ. Σκοπός τους ήταν, μέσω δωροδόκησης δημόσιων λειτουργών, να «μοιράζει» τα έργα και να επιτυγχάνει ανάθεση συμβολαίων πώλησης ή μίσθωσης αεροσκαφών τύπου «Air Tractor» σε διάφορες εκδόσεις (ΑΤ-502, ΑΤ-802, αμφίβια κ.α.) για παροχή υπηρεσιών εναέριας δασοπυρόσβεσης, χωρίς ανταγωνισμό και ελέγχοντας τις τιμές. Το καρτέλ, που ονομάστηκε «Καρτέλ της Φωτιάς» («Cartel del Fuego»), λειτουργούσε για 15 χρόνια, ενώ η συνολική ζημία του ισπανικού δημοσίου έχει υπολογιστεί σε περισσότερα από 150 εκατομμύρια ευρώ!
Για την υπόθεση έγινε έρευνα σε 14 εταιρείες (μεταξύ των οποίων η πρ. «AVIALSA», νυν «TΙΤΑΝ», και η πρ. «FAASA», νυν «PEGASUS») και ασκήθηκαν διώξεις σε δεκάδες στελέχη τους, καθώς και σε κυβερνητικούς αξιωματούχους, για διαφθορά, ενεργητική και παθητική δωροδοκία, πλαστογραφία, ξέπλυμα μαύρου χρήματος, και παράβαση φορολογικών κανόνων και κανόνων ανταγωνισμού. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι οι εταιρείες που ελέγχονται για συμμετοχή στο συγκεκριμένο καρτέλ είχαν δραστηριότητα σε μια σειρά άλλες χώρες όπως η Χιλή –όπου διαπιστώθηκε σειρά παραβάσεων–, η Πορτογαλία, το Ισραήλ, η Σλοβενία, η Τουρκία και η Κύπρος, όπου μίσθωναν ή πωλούσαν αεροσκάφη δασοπυρόσβεσης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα η δραστηριότητα των εταιρειών που ερευνώνται για συμμετοχή στο καρτέλ επεκτάθηκε από το 2021 και στην Ελλάδα. Εκείνη τη χρονιά έγιναν από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη οι πρώτες μισθώσεις 6 «αμφίβιων» αεροσκαφών «Air Tractor». Ταυτόχρονα, ο τότε Υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας ανακοίνωσε στις 15/06/2021 το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», συνολικού ύψους 1,76 δισ. ευρώ, στο οποίο συμπεριλαμβανόταν και η προμήθεια τριάντα 36 τέτοιων αεροσκαφών. Τον Σεπτέμβριο του 2021 συστάθηκε το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, και ο τότε Υπουργός δήλωνε σε ραδιοφωνική συνέντευξη ότι «έχουν ήδη ξεκινήσει οι διαδικασίες μίσθωσης, εξειδικευμένων Air Tractors, Erickson, όχι γενικά και αόριστα».
Επίσης, το 2022 μισθώθηκαν, μέσω του «NATO Support and Procurement Agency» (NSPA), 13 αεροσκάφη, με συνολικό τίμημα 17.761.520 ευρώ, εκ των οποίων 4.796.880 ευρώ ανατέθηκαν στην ισπανική εταιρεία «TITAN FIREFIGHTING COMPANY SL». Ομοίως, το 2023 μισθώθηκαν, μέσω του «NSPA», 18 αεροσκάφη «Air Tractor», με συνολικό τίμημα 23.531.669 ευρώ, εκ των οποίων 2.768.760 ευρώ ανατέθηκαν στην ισπανική εταιρεία «PEGASUS AVIACION SA».
Επιπλέον, εκτός από τις μισθώσεις, προχώρησε η έγκριση, από τον Δεκέμβριο 2022 μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2023, της χρηματοδότησης του προγράμματος προμήθειας αμφίβιων αεροσκαφών δασοπυρόσβεσης με πόρους από το «Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0”», από το ΕΣΠΑ 2021-2027, από το ΠΔΕ, καθώς και μέσω δανείου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Στις 01/12/2023 το ΤΑΙΠΕΔ ανάρτησε στο «Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων» (ΕΣΗΔΗΣ) διαγωνισμό για προμήθεια 25 αμφίβιων αεροσκαφών (ΕΣΗΔΗΣ 276225), συνολικού ύψους 154.858.600 ευρώ, με προθεσμία 30 ημερών για την υποβολή προσφοράς. Ο εν λόγω διαγωνισμός βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται η ανάδειξη του αναδόχου.
Την ερώτηση υπογράφουν Κεδίκογλου Συμεών, Αποστολάκης Ευάγγελος, Αυλωνίτης Αλέξανδρος, Βέττα Καλλιόπη, Γαβρήλος Γεώργιος, Δούρου Ρένα, Ζαμπάρας Μιλτιάδης, Ηλιόπουλος Όθων, Καλαματιανός Διονύσιος, Κοντοτόλη Μαρίνα, Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος, Μπάρκας Κωνσταντίνος, Νοτοπούλου Αικατερίνη, Παναγιωτόπουλος Ανδρέας, Παπαηλιού Γεώργιος, Παππάς Πέτρος, Πούλου Παναγιού, Σαρακιώτης Ιωάννης, Χρηστίδου Ραλλία.
