Προβληματισμό και ανησυχία προκαλεί το τελευταίο διάστημα η έξαρση των κρουσμάτων κορωνοϊού, εν μέσω της τουριστικής σεζόν. Όπως εξηγεί η παθολόγος-λοιμωξιολόγος, καθηγήτρια ΕΚΠΑ στην Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική του νοσοκομείου «Η Σωτηρία», Γαρυφαλλιά Πουλάκου, παρά το γεγονός ότι η long covid έχει μειωθεί σημαντικά, η επιστημονική κοινότητα εξακολουθεί να βρίσκεται σε αναζήτηση θεραπείας.
«Διαπιστώνοντας συγκεκριμένες ομάδες συμπτωμάτων (σσ φαινότυπους) έχουμε αναγνωρίσει τους μηχανισμούς που τα προκαλούν και με αυτό τον τρόπο, έχουν σχεδιαστεί κλινικές δοκιμές με ερευνητικά φάρμακα. Δηλαδή, υπάρχουν γκρουπ συμπτωμάτων που εκφράζονται σε κάθε ασθενή. Ένα από τα συνήθη γκρουπ είναι από το γαστρεντερικό μαζί με συμπτώματα νευρογνωσιακά (σσ η λεγόμενη ομίχλη). Φαίνεται ότι αυτά έχουν έναν μηχανισμό, με τον οποίο ο ιός από το έντερο επικοινωνεί με το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Ένα άλλο γκρουπ συμπτωμάτων είναι η κόπωση μαζί με ευρήματα από την καρδιά, πχ ταχυκαρδίες», αναφέρει αρχικά η καθηγήτρια.
Η ίδια ασχολείται με μία μελέτη, η οποία απευθύνεται σε άλλη ομάδα συμπτωμάτων που αφορούν στο αναπνευστικό (βήχας, κόπωση κατά την άσκηση και ευρήματα στην αξονική τομογραφία θώρακος). Αυτοί οι ασθενείς «μπαίνουν» σε ένα φάρμακο που οι γιατροί το έχουν χρησιμοποιήσει και έχει εγκριθεί για την οξεία covid λοίμωξη. Σύμφωνα με την ειδικό, απαιτείται τουλάχιστον ένα εξάμηνο ώστε να έχουν οι ερευνητές μία προκαταρκτική ματιά στα αποτελέσματα. «Από τον τρόπο όμως, που έχει στηθεί η κλινική μελέτη και βασίζεται σε συγκεκριμένες ενδείξεις, πιστεύουμε ότι θα έχουμε θεραπευτικό αποτέλεσμα», σημειώνει, εξηγώντας πως πρόκειται για διεθνή πολυκεντρική μελέτη που γίνεται υπό την ομπρέλα του Ελληνικού Ινστιτούτου Μελέτης της Σήψης, και συμμετέχουν αρκετές κλινικές πανεπιστημιακών και μη Νοσοκομείων από την Ελλάδα, καθώς επίσης και κέντρα του εξωτερικού.
Βαίνει μειούμενη η Long covid αλλά και τα σοβαρά της συμπτώματα
Η καθηγήτρια επισημαίνει πως οι προσελεύσεις για τη long covid στα ιατρεία έχουν μειωθεί, αλλά δεν έχουν μηδενιστεί. «Το εντυπωσιακό είναι ότι ένα μικρό ποσοστό από τους παλιούς ασθενείς μας, που απέκτησαν long covid από τις αρχικές παραλλαγές του κορωνοϊού, υποφέρει ακόμα και μάλιστα, σε κάποιους επαναπυροδοτήθηκαν τα συμπτώματα, μετά από επόμενη νόσηση, με άλλες παραλλαγές. Σίγουρα μετά την έλευση της Όμικρον, δεν βλέπουμε τόσο πολύ κόσμο να έχει σοβαρά συμπτώματα long covid, όπως στις αρχικές φάσεις. Παρόλα αυτά, τα συμπτώματα που παρατηρούμε στους ασθενείς που τώρα έρχονται, είναι κόπωση, μυαλγίες και αδυναμία συγκέντρωσης. Έχει μειωθεί αρκετά ο κόσμος που παραπονιόταν για συμπτώματα από το αναπνευστικό με βήχα και πόνους στο θώρακα», υπογραμμίζει, κάνοντας λόγο για την έξαρση που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα:
«Δεν ξέρουμε αν είναι η κορύφωση ακόμα. Η αίσθηση μου είναι ότι περίπου η ίδια ένταση θα διατηρηθεί και τον επόμενο μήνα. Ευτυχώς, στην πλειονότητα των περιστατικών, η νόσηση είναι ελαφρά. Και στο νοσοκομείο μας έχουν αυξηθεί πλέον οι εισαγωγές μας. Οι κλίνες covid, που τους τελευταίους μήνες είχαν μειωθεί στο ελάχιστο (υπήρχαν μόνο δύο κλινικές για κρεβάτια covid) τώρα είναι σχεδόν πλήρεις και από ό,τι φαίνεται δεν επαρκούν. Οπότε σιγά σιγά όλες οι κλινικές αρχίζουν και νοσηλεύουν και περιστατικά covid σε κάποιους θαλάμους τους, προκειμένου να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση. Υπάρχουν στο νοσοκομείο και σοβαρές περιπτώσεις και φυσικά, και κάποιες διασωληνώσεις με νοσηλεία στη ΜΕΘ».
Σε ό,τι αφορά στη συμπτωματολογία των στελεχών FLiRT, η κ. Πουλάκου επισημαίνει ότι δεν κάνουν σοβαρή νόσηση, με τα συμπτώματα να είναι τα συνήθη (πονόλαιμος, μπούκωμα, λίγο πυρετός) και τα οποία περνούν εύκολα. «Ωστόσο υπάρχει μία μειονότητα των ανθρώπων, (κυρίως ευπαθείς και περισσότερο όσοι έχουν συννοσηρότητες του καρδιαγγειακού) που εκδηλώνουν σοβαρή νόσο, και στους οποίους βλέπουμε πνευμονίες, που βλέπαμε στην αρχική φάση της πανδημίας, με πολλά διηθήματα και ανάγκη οξυγόνου. Ευτυχώς, στους περισσότερους αυτή η ανάγκη δεν κρατάει για πολλές ημέρες. Βεβαίως, τώρα πια, έχουμε και καλύτερα θεραπευτικά όπλα στα χέρια μας», τονίζει και προσθέτει:
«Αυτά τα στελέχη έχουν λίγο παραπάνω μεταδοτικότητα. Όμως, βλέπουμε οικογένειες, (στις οποίες κατά τη φάση της επώασης δεν τηρούνται μέτρα) και νοσούν ένας ή δύο και όχι ολόκληρη η οικογένεια. Ως εκ τούτου και η ενδοοικογενειακή μετάδοση δεν ισχύει 100%». Κάτι που όπως εξηγεί η καθηγήτρια έχει να κάνει με τις προηγούμενες νοσήσεις και το ιστορικό της υβριδικής ανοσίας. Δηλαδή πόσα εμβόλια έχει κάνει ο καθένας και πόσο πρόσφατος είναι ο τελευταίος εμβολιασμός».
Τι ισχύει για τη νόσηση
Η καθηγήτρια κάνει αναφορά και στη νόσηση, επισημαίνοντας πως δεν υπάρχει κάποιος κανόνας. «Δηλαδή κάποιος που νόσησε την προηγούμενη φορά βαριά, δεν σημαίνει ότι θα νοσήσει βαριά και την επόμενη. Κατά κανόνα όταν έχουμε περάσει πρόσφατα covid, η επόμενη νόσηση αν είναι χρονικά κοντά, είναι ελαφρύτερη, γιατί διαθέτουμε ένα βαθμό αντισωμάτων που μας παρέχουν μία μικρή προστασία, η οποία εξασθενεί μέσα στο εξάμηνο. Οι τελευταίες παραλλαγές που επικρατούν τα τελευταία δύο χρόνια με την Όμικρον είναι πιο ήπιες και δεν αναμένεται να δούμε σοβαρές νοσήσεις στους κατά τα άλλα υγιείς», επισημαίνει και καταλήγει:
«Σίγουρα ο εμβολιασμός καλύπτει τις υπάρχουσες παραλλαγές. Άρα, στις ευπαθείς ομάδες που εξακολουθούν να εμβολιάζονται, βάσει συστάσεων, φαίνεται ότι υπάρχει μία ικανοποιητική προστασία. Το επικαιροποιημένο εμβόλιο, δεν ξέρω κατά πόσο θα είναι πάρα πολύ διαφορετικό από το προηγούμενο. Ο ΠΟΥ έχει ανακοινώσει ότι οι τρέχουσες παραλλαγές καλύπτονται σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό από το υπάρχον εμβόλιο. Άρα, οι άνθρωποι που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες και παρέβλεψαν τον εμβολιασμό τους, εφόσον θα μπουν σε συνθήκες διακοπών, συγχρωτισμού κλπ, είναι προτιμότερο να εμβολιαστούν ακόμα και τώρα, λαμβάνοντας βέβαια υπόψιν ότι χρειάζονται 15 – 20 ημέρες για να αναπτυχθούν αντισώματα».
