«Κραυγή» αγωνίας εκφράζουν οι τοπικοί παράγοντες της Χαλκιδικής, που κάθε καλοκαίρι βλέπουν τον πληθυσμό της να «εκτινάσσεται», αλλά τις υποδομές της να παραμένουν ανεπαρκείς.
Η πίεση στην ύδρευση, την αποχέτευση, την διαχείριση υγρών και στερεών αποβλήτων- είναι τεράστια, δεδομένης ιδίως της παλαιότητας πολλών δικτύων. Ως αποτέλεσμα καταγράφονται διακοπές υδροδότησης, παράτυπες γεωτρήσεις και παράνομες χωματερές μέσα σε ρέματα και δασικές εκτάσεις, ενώ νεόχτιστοι οικισμοί, αλλά κι ολόκληρα χωριά δεν διαθέτουν βιολογικό καθαρισμό και εξυπηρετούν τις αποχετευτικές τους ανάγκες με οικιακούς βόθρους (όχι πάντα στεγανούς).
Η αναβάθμιση των υποδομών στη Χαλκιδική επείγει, αλλά όταν οι δήμοι της περιοχής διεκδικούν κονδύλια για να τις αναβαθμίσουν, συχνά βρίσκουν κλειστές πόρτες, αφού ζητούν πόρους για να ικανοποιήσουν το καλοκαίρι τις ανάγκες χιλιάδων ανθρώπων, όταν η χειμωνιάτικη «απογραφή» είναι σε πολλές περιπτώσεις λίγες εκατοντάδες άτομα. Για παράδειγμα, μια περιοχή 300 κατοίκων φτάνει να διεκδικεί κονδύλια για να φτιάξει έναν βιολογικό καθαρισμό ικανό να εξυπηρετήσει 5000 άτομα.
«Από άποψη λειψυδρίας είμαστε νησί»
Όπως εξηγεί, η δήμαρχος Κασσάνδρας, Αναστασία Χαλκιά, η λειψυδρία αποτελεί σήμερα το βασικότερο πρόβλημα για τον δήμο Κασσάνδρας, που υδροδοτείται από γεωτρήσεις, οι περισσότερες εκ των οποίων βρίσκονται στο δυτικό του τμήμα. «Από άποψη λειψυδρίας είμαστε νησί. Την τελευταία τετραετία έχει βρέξει ελάχιστα» επισημαίνει η δήμαρχος, τονίζοντας ότι το πρόβλημα επιδεινώθηκε εξαιτίας της εκτεταμένης και άναρχης δόμησης, του τουρισμού και της αύξησης του πληθυσμού όπου υπάρχουν πολλές εξοχικές κατοικίες. Προσθέτει ακόμη ότι πρόβλημα αποτελεί και η υδροκλοπή, ιδίως στην περιοχή της Παλλήνης.
Ο δήμος Κασσάνδρας σχεδιάζει πια, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία διυλιστηρίου αφαλάτωσης θαλασσινού νερού, προϋπολογισμού άνω των 15 εκατ. ευρώ, αλλά και φραγμάτων. Επίσης, λύσεις εκτιμάται ότι μπορεί να δώσει ένα ολιστικό πρόγραμμα, συνολικού ύψους 70 εκατ. ευρώ για τέσσερις δήμους συνολικά, που στην περίπτωση της Κασσάνδρας αφορά τρία χωριά: Πευκοχώρι, Χανιώτη και Πολύχρονο. Το πρόγραμμα, που προβλέπει νέες γεωτρήσεις για ύδρευση, αλλά και αναβάθμιση των βιολογικών καθαρισμών, ώστε τα υγρά απόβλητα να χρησιμοποιούνται -κατόπιν επεξεργασίας- για άρδευση και τα στέρεα για κομποστοποίηση, προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός τριετίας από την έναρξή του. Επιπλέον, μέχρι το τέλος του 2024 αναμένεται να ολοκληρωθούν δύο μονάδες αφαλάτωσης, σε Πευκοχώρι και Σταυρονικήτα. «Η διαχείριση του νερού όμως δεν είναι απλά θέμα υποδομών, αλλά μια υπόθεση συλλογική. Τα επόμενα χρόνια το νερό θα έχει μεγαλύτερη αξία από το πετρέλαιο» εκτιμά.
Σημειώνεται ότι από 17.000 κατοίκους τον χειμώνα, ο δήμος Κασσάνδρας φτάνει να φιλοξενεί γύρω στα 600.000 άτομα το καλοκαίρι. Κι όμως, δημοφιλείς περιοχές της χερσονήσου -η Σκιώνη, τα Λουτρά Αγίας Παρασκευής (Παραλία), το Παλιούρι και την Κρυοπηγή- δεν έχουν βιολογικό καθαρισμό. Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και η διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Παρότι στην Κασσάνδρα υπάρχουν τρεις δομές διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) και ετοιμάζεται τέταρτη, δημότες προτιμούν να αποθέτουν τα μπάζα τους σε ρέματα, σε δάση ή και στη θάλασσα:
«Την τελευταία τριετία έχουμε καθαρίσει εννέα φορές το ίδιο ρέμα. Έχουμε καθαρίσει τόσες φορές τον Γλαρόκαβο. Πέρυσι, ένας δημότης εντοπίστηκε να ρίχνει πλάκες αμιάντου στη θάλασσα» σημειώνει στο ΑΠΕ και προσθέτει πως όσα και να κάνουν οι δήμοι, αν οι πολίτες δεν ευαισθητοποιηθούν και δεν συνειδητοποιήσουν κάποια πράγματα, το αποτέλεσμα θα υπολείπεται πάντα του στόχου.
«Η πορεία του νερού θα είναι στο μέλλον πόλεμος»
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο δήμαρχος Πολυγύρου, Γεώργιος Εμμανουήλ, που κάνει λόγο για ένα πρόβλημα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερες διαστάσεις, λόγω και φαινομένων όπως η υφαλμύρωση.
«Η πορεία του νερού θα είναι πόλεμος στα επόμενα χρόνια», επισημαίνει, εκτιμώντας πως λύσεις υπάρχουν, αλλά για να υλοποιηθούν χρειάζονται σοβαρά χρηματοδοτικά εργαλεία. «Για παράδειγμα, για την αντικατάσταση των παλαιών δικτύων, στα οποία οι απώλειες λόγω διαρροών είναι τουλάχιστον 40% και για τη δημιουργία μονάδας επεξεργασίας νερού, υπολογίσαμε ότι χρειάζονται 16-17 εκατ. ευρώ, που θα μπορούσαν να προέλθουν από το ΕΣΠΑ. Δυστυχώς δεν υπάρχει σχετική ανοιχτή πρόσκληση αυτή τη στιγμή, όμως θα χτυπήσουμε όλες τις πόρτες. Πιθανώς να χρειάζεται να δούμε και το θέμα της αφαλάτωσης (θαλασσινού νερού), π.χ., σε μεγάλα ξενοδοχεία» σημειώνει ο κ. Εμμανουήλ και απευθύνει έκκληση σε παραθεριστές και δημότες να μη σπαταλούν το νερό.
