Η αντίστροφη μέτρηση για τα αναδρομικά των συνταξιούχων έχει αρχίσει μετά την εκδίκαση της προσφυγής του ΕΦΚΑ από το ΣτΕ, στις 10 Ιανουαρίου του 2020, σε σχέση με το κατά πόσο πρέπει να επιστραφούν διορθωτικά ποσά. Η κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας θα γνωστοποιηθεί μέσα στους επόμενους τρεις έως έξι μήνες.
Μέχρι τότε 2.500.000 απόμαχοι της εργασίας θα αναμένουν με αγωνία να μάθουν εάν τελικά δικαιωθούν ένα τμήμα από τις παράνομες μειώσεις και την κατάργηση των δώρων του 2012. Μαζί τους θα περιμένουν και περίπου 1.000.000 κληρονόμοι περισσότερων από 400.000 θανόντων και θανουσών συνταξιούχων μέσα στην περίοδο 2016-2019!
Ο Νάσος Χατζητσάκος, στο ρεπορτάζ του, εξηγεί ποια ποσά από τυχόν αναδρομικά που θα επιστραφούν δικαιούνται να λάβουν τα δικαιούχα μέλη (σύζυγοι, τέκνα ή και συγγενείς άλλου βαθμού) των απομάχων που έχουν -ή θα έχουν- φύγει από τη ζωή μέχρι την έκδοση της κρίσης της Ολομέλειας του ΣτΕ.
Οπως αναφέρουν έγκυροι νομικοί, βάσει κληρονομικού δικαιώματος το σύνολο του -όποιου- ποσού προκύψει τελικά από αναδρομικά για καθέναν από τους θανόντες συνταξιούχους (ή τις θανούσες) το δικαιούνται τμηματικά οι πιο κοντινοί τους, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας. Οι αξιώσεις των κληρονόμων, τονίζουν δικηγόροι εξειδικευμένοι στο ασφαλιστικό δίκαιο, αφορούν τυχόν διορθωτικά ποσά για την περίοδο από τα μέσα του 2015 μέχρι τον χρόνο θανάτου του/της αρχικού δικαιούχου/ας.
Εφόσον, λοιπόν, προκύψουν αναδρομικά για τους συνταξιούχους με βάση την επικείμενη απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, όσον αφορά τις περιπτώσεις θανόντων ή θανουσών δικαιούχων, αυτά θα κατανεμηθούν στα δικαιούχα μέλη ή στους συγγενείς τους ως εξής:
- Εφόσον υπάρχει μόνο σύζυγος στη ζωή, τότε θα πρέπει να πάρει το σύνολο των αναδρομικών.
- Εάν υπάρχουν σύζυγος και τέκνα, τότε το 1/4 των αναδρομικών αποδίδεται στον/στη σύζυγο και τα υπόλοιπα 3/4 πρέπει να τα πάρουν τα παιδιά.
- Εάν υπάρχει χήρα ή χήρος και αδέλφια του θανόντος, τότε από το σύνολο του διορθωτικού ποσού το 1/2 δικαιούται ο/η σύζυγος και το υπόλοιπο μισό τα αδέλφια.
- Εάν δεν υπάρχει στη ζωή σύζυγος αλλά υφίστανται παιδιά, τότε το σύνολο των αναδρομικών αποδίδεται στο παιδί ή στα τέκνα, ισομερώς.
- Εάν δεν υπάρχει σύζυγος αλλά μόνο αδέλφια, τότε τα αναδρομικά επιστρέφονται ισομερώς στα αδέλφια του θανόντος.
- Αναλόγως, εάν δεν υπάρχουν σύζυγος, παιδιά ή αδέλφια του θανόντος, τα αναδρομικά μπορούν να διεκδικήσουν οι υπόλοιποι συγγενείς και πάντα με βάση τον πιο κοντινό βαθμό συγγένειας με τον ή τη συνταξιούχο που έχει φύγει από τη ζωή.
Τα δεδομένα αυτά ανατρέπονται στην περίπτωση που υπάρχει διαθήκη. Σε αυτό το ενδεχόμενο τα αναδρομικά επιστρέφονται σε αυτούς τους οποίους έχει ορίσει ως κληρονόμους του/της ο θανών ή η θανούσα, αντίστοιχα.
Το πλαίσιο επιστροφής, βάσει του κληρονομικού δικαιώματος, των τυχόν αναδρομικών που θα προκύψουν για τους συνταξιούχους μετά την επικείμενη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) αναμένεται να καθοριστεί με πολιτική απόφαση της κυβέρνησης. Ηδη κύκλοι του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και του ΕΦΚΑ υποστηρίζουν ότι θα γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες ούτως ώστε, εφόσον το Ανώτατο Δικαστήριο, με την κρίση του, καθορίσει ότι πρέπει να γυρίσουν διορθωτικά ποσά στους απομάχους της εργασίας, οι σύζυγοι ή τα παιδιά ή τα αδέλφια ή οι πιο κοντινοί συγγενείς θανόντων ή θανουσών δικαιούχων να μη χρειαστεί να προχωρήσουν σε μακρόχρονες γραφειοκρατικές ενέργειες, αλλά με απλές αιτήσεις και την υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών να πιστωθούν τα ανάλογα ποσά στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους.
Μεταξύ των βασικών δικαιολογητικών τα οποία θα χρειαστούν οι κληρονόμοι συνταξιούχων, οι οποίοι απεβίωσαν και που δικαιούνταν αναδρομικά για την περίοδο μέχρι τον χρόνο του θανάτου τους, είναι τα εξής:
- Ληξιαρχική πράξη θανάτου του/της συνταξιούχου,
- Πιστοποιητικό Εγγύτερων Συγγενών,
- Πιστοποιητικό μη Δημοσίευσης Διαθήκης ή
- στην περίπτωση ύπαρξης διαθήκης, τη διαθήκη πιστοποιημένη με συμβολαιογραφική πράξη.
Σημειώνεται, φυσικά, ότι, δεδομένων των ιδιαιτεροτήτων κάθε περίπτωσης, όταν γνωστοποιηθεί η κρίση του ΣτΕ για τα αναδρομικά, η λήψη μιας νομικής συμβουλής από τους ενδιαφερόμενους κληρονόμους είναι απαραίτητη.
Ποια ποσά τελούν υπό διεκδίκηση
Το ύψος των αναδρομικών που διεκδικούν οι συνταξιούχοι και οι περικοπές του 2012 από τις οποίες προέρχονται οι απαιτήσεις τους είναι οι εξής:
- Από την κατάργηση των δώρων: Σε ετήσια βάση, από την κατάργηση της 13ης και της 14ης σύνταξης (του δώρου Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας, ύψους 400, 200 και 200 ευρώ, αντίστοιχα) προκύπτουν διεκδικήσεις 800 ευρώ για καθέναν και καθεμία από τους 2.500.000 «παλαιούς» συνταξιούχους (2 δισ. ευρώ τον χρόνο) ή 600 ευρώ για καθέναν για το δεκάμηνο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016 (1,5 δισ. ευρώ συνολικά).
- Από τις περικοπές στις κύριες συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ τον μήνα μεικτά: Περίπου 950.000 από τους «παλαιούς» συνταξιούχους (όσους συνταξιοδοτήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου 4387 του 2016, τον γνωστό νόμο Κατρούγκαλου) διεκδικούν διορθωτικά ποσά από 50 έως 460 ευρώ τον μήνα ή από 600 έως και 5.520 ευρώ ετησίως, ανάλογα με το ύψος των συντάξεων που είχαν προ περικοπών (1,2 δισ. ευρώ τον χρόνο).
- Από τον επανυπολογισμό – μείωση των επικουρικών στα μέσα του 2016: Αφορούν περίπου 450.000 συνταξιούχους με επικουρικές περίπου πάνω από τα 225 ευρώ, πριν από τις περικοπές. Διεκδικούν από 6 έως 155 ευρώ τον μήνα αναδρομικά, ανάλογα με το ύψος των συντάξεών τους πριν από τις μειώσεις ή από 72 έως και 1.860 ευρώ τον χρόνο.
Πάντως, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις νομικών, με βάση τα δεδομένα που δημιουργήθηκαν από τις αποφάσεις του ΣτΕ για τον νόμο Κατρούγκαλου, οι οποίες είχαν δοθεί στη δημοσιότητα στις 4 Οκτωβρίου του 2019, τα επικρατέστερα σενάρια σε σχέση με τα αναδρομικά είναι δύο: α) Οι συνταξιούχοι -ή οι κληρονόμοι αυτών που έχουν αποβιώσει- θα δικαιωθούν τα αναδρομικά ενός δεκαμήνου (από τον Ιούνιο του 2015 μέχρι τα μέσα Μαΐου του 2016), δηλαδή από περίπου 560 έως 6.150 ευρώ από τις μειώσεις στις κύριες και τις επικουρικές και 600 ευρώ έκαστος από την κατάργηση των δώρων ή β) δεν θα πάρουν πίσω τίποτα, πέραν ενδεχόμενων διορθώσεων επί των συντάξεων για την περίοδο από τις 4 Οκτωβρίου του 2019 και μετά.
Δείτε επίσης: Κλειστός ο σταθμός μετρό του Συντάγματος
