Η ιστορική μνήμη και το μεγαλείο της ελληνικής ψυχής αναβίωσαν την Κυριακή 11/5 το μεσημέρι στον ιερό χώρο των οχυρών Ρούπελ, κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, στη διάρκεια μιας ξεχωριστής επετειακής εκδήλωσης που διοργάνωσε ο Δήμος Σιντικής, με την πολύτιμη συμβολή και τον συντονισμό του σωματείου «Στενωπός: Οχυρώσεις Μπέλλες – Αγκίστρου», παρουσία του υφυπουργού Εξωτερικών Τάσου Χατζηβασιλείου.
Στην κατάφυτη πλαγιά του Ρούπελ, κάτω από τη σκιά του μαρμάρινου μνημείου των ηρωικών πεσόντων στρατιωτών, εκπρόσωποι των στρατιωτικών αρχών, των τοπικών φορέων της Π.Ε. Σερρών και πλήθος κόσμου, είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν από κοντά την εντυπωσιακή αναβίωση της Μάχης των Οχυρών του Ρούπελ και την παράδοσή τους στου Γερμανούς κατακτητές, αφού προηγουμένως είχαν γραφτεί εκεί λαμπρές σελίδες της ελληνική ιστορίας.
Την ανάγκη της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών, επισήμανε ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου σε δηλώσεις του εκπροσωπώντας την κυβέρνηση. «Οι μαχητές των οχυρών, υπερασπίστηκαν τα ιδανικά της πατρίδας και δίδαξαν ανδρεία», υπογράμμισε, σημειώνοντας πως είναι συγκινητική η ιδιαίτερα μεγάλη προσέλευση του κόσμου όχι μόνο από τις Σέρρες αλλά και από πολλές άλλες περιοχές της χώρας. «Συγκινητική είναι όμως», τόνισε και η συμμετοχή αναβιωτών από διάφορες γειτονικές χώρες. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι και ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές θέλουν να μάθουν της ελληνική ιστορία. Γιατί η αναβίωση σήμερα για εμάς είναι το καλύτερο μάθημα ελληνικής ιστορίας. Βρισκόμαστε σήμερα στο Ρούπελ για να τιμήσουμε εκείνους που θυσιάστηκαν για την πατρίδα και το έθνος Έχουμε υποχρέωση να συντηρούμε ζωντανή την ιστορική μνήμη και κυρίως τα διδάγματα αυτών των αγωνιστών».
Ο υφυπουργός λίγο αργότερα ανακοίνωσε πως με απόφαση του ΥΠΕΘΑ παραχωρείται στον Δήμο Σιντικής η παλιά στρατιωτική λέσχη στο Πετρίτσι, για την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών δεδομένου ότι αποτελούσε και πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας.
Ο δήμαρχος Σιντικής Γιώργος Τάτσιος, καλωσόρισε θερμά στο Ρούπελ επισκέπτες και αναβιωτές, τονίζοντας με έμφαση πως στόχος όλων αυτών των εκδηλώσεων είναι «να διατηρεί ζωντανή τη μνήμη της Μάχης, προσφέροντας ταυτόχρονα μια ευκαιρία για εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση της νέας γενιάς, προβάλλοντας τα ιδανικά του ηρωισμού, της αυτοθυσίας, της ενότητας και την ειρηνικής συνύπαρξης των λαών».
Αναβιωτικές ομάδες από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, την Κύπρο και τη Ρουμανία (συνολικά ενενήντα άτομα) φορώντας αυθεντικές στολές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με πλήρη εξάρτηση και μέσα σε ένα περιβάλλον που προσομοίαζε με συνθήκες σκληρής μάχης, πρόσφεραν μια εξαιρετική δραματοποιημένη εικόνα των τελευταίως ωρών της Μάχης των Οχυρών. Ήταν αυτές οι ώρες της συγκινητικής παράδοσης των οχυρών από τους Έλληνες στους Γερμανούς κατακτητές μετά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τα γερμανικά στρατεύματα και τη συνθηκολόγηση που είχε επιτευχθεί.
Η διοργάνωση επιδιώκει να γεφυρώσει το παρελθόν με το παρόν, αναδεικνύοντας το διαχρονικό μήνυμα της αντίστασης και της ελευθερίας. Παράλληλα, ενισχύει την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής και αναδεικνύει τον ρόλο των τοπικών κοινωνιών στη διατήρηση της ιστορικής συνείδησης.
Οι πολυάριθμοι επισκέπτες που παρακολούθησαν με ενθουσιασμό της αναβίωση της μάχης των οχυρών, στις 6 Απριλίου 1941, είχαν την ευκαιρία να μεταφερθούν έστω και νοερά στη μάχη μέσα από τις περιγραφές, τα ηχητικά ντοκουμέντα, τις δραματοποιημένες εικόνες, τις ελεγχόμενες εκρήξεις, τις χαμηλές πτήσεις εκπαιδευτικών αεροσκαφών, αλλά και τα μηχανοκίνητα οχήματα και μοτοσικλέτες αντίκες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Όσοι φέτος ανέβηκαν στο Ρούπελ, δίπλα στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, έγιναν έστω και για λίγο κοινωνοί ενός ιστορικού γεγονότος που ξεπερνά τα στενά όρια της τοπικής μνήμης. Πρόκειται για μια εμπειρία που συνδυάζει τη γνώση με το βίωμα, τον σεβασμό με την συγκίνηση και την τεκμηριωμένη παρουσίαση.
Η αφήγηση των γεγονότων πλαισιώθηκε από τη φωνή του γνωστού εκφωνητή Αλέξη Κωστάλα, ο οποίος με τη χαρακτηριστική του χροιά προσέδωσε ένταση και συναισθηματικό βάθος στο δρώμενο. Σημείο κορύφωσης αποτέλεσε η δραματική σκηνή της απαίτησης παράδοσης των οχυρών από τις γερμανικές δυνάμεις και η ιστορική απάντηση του ήρωα διοικητή των Οχυρών, αντισυνταγματάρχη Γεώργιου Δουράτσου: «Τα οχυρά δεν παραδίδονται, καταλαμβάνονται».
Τιμώμενα πρόσωπα της φετινής εκδήλωσης ήταν ο υπολοχαγός Χρήστος Μαρούδης, που έπεσε μαχόμενος στο Μπέλλες, και η αδελφή του Ελένη, που στάθηκε δίπλα του ως εθελόντρια νοσηλεύτρια. Δύο αδέλφια, δύο ζωές δεμένες με νήμα αυταπάρνησης, πίστης και ανθρωπιάς. Η εγγονή του αείμνηστου Μαρούδη, εμφανώς συγκινημένη, παραβρέθηκε στην σημερινή εκδήλωση και τιμήθηκε από τον Δήμο Σιντικής για την προσφορά του παππού και της γιαγιάς της.
Η μάχη του Ρούπελ ζωντανεύει και σε animation
Στο πλαίσιο των τριήμερων εκδηλώσεων που διοργανώσαν φέτος από κοινού το σωματείο «Στενωπός: Οχυρώσεις Μπέλλες – Αγκίστρου» και ο Δήμος Σιντικής το απόγευμα του Σαββάτου 10 Μαΐου πραγματοποιήθηκε στο Σιδηρόκαστρο παρέλαση όλων των ελληνικών και ξένων αναβιωτικών ομάδων στο κέντρο της πόλης, σε ένα εντυπωσιακό θέαμα με στολές και εξοπλισμό εποχής.
Το βράδυ της ίδιας μέρας πραγματοποιήθηκε χοροεσπερίδα με ατμόσφαιρα δεκαετίας ’40. Στην διάρκεια της χοροεσπερίδας έγινε η προβολή ενός πολύ ξεχωριστού animation με θέμα τη μάχη του Ρούπελ. Πρόκειται για ένα πρωτότυπο φιλμ, εμπνευσμένο από τα γεγονότα του 1941. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό, στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού προγράμματος LEADER/CLLD Ν. Σερρών, που υλοποιείται από το σωματείο «Στενωπός» μέσω της Αναπτυξιακής Εταιρείας Σερρών.
«Το animation για τη μάχη του Ρούπελ αποτελεί ένα όραμα ετών», τονίζει σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο πρόεδρος του σωματείου «Στενωπός – Οχυρώσεις Μπέλλες – Αγκίστρου» Αντώνης Καχπάνης. «Θέλαμε να δώσουμε φωνή και κίνηση», συνεχίζει, «σε μια από τις πιο ηρωικές σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας και να το μεταδώσουμε με τρόπο κατανοητό στις νεότερες γενιές».
Την παραγωγή του animation υλοποίησε η δημιουργική ομάδα του παραγωγού ταινιών κινουμένων σχεδίων Γιώργου Ζεστανάκη, ο οποίος σε δηλώσεις του τόνισε πως «η συνεργασία με την ομάδα του σωματείου “Στενωπός” και τον δημοσιογράφο Παναγιώτη Σαββίδη ήταν εξαιρετική. Έχοντας υλοποιήσει πολλά αντίστοιχα έργα στο παρελθόν, η παραγωγή κύλησε ομαλά και με συνέπεια. Η συγγραφή του σεναρίου υπήρξε ουσιαστική, με ιστορική ακρίβεια και φροντίδα. Ο Αλέξης Κωστάλας πρόσφερε αφιλοκερδώς τη φωνή του, ως ένδειξη τιμής προς τους υπερασπιστές. Η ομάδα μου ενθουσιάστηκε με την παραγωγή και το αποτέλεσμα».
To Ρούπελ είναι ένα από τα 21 οχυρά τής ΓΡΑΜΜΣ ΜΕΤΑΞΑ και μάλιστα το παλιότερο. Εκεί έγινε μονάχα μάχη;