Με λόγια βαθιά και μαρτυρία ουσιαστική, η Εκκλησία της Ελλάδος έδωσε δυναμικό «παρών» στο Διεθνές Συνέδριο για τη Γενοκτονία των Αρμενίων και την υπεράσπιση της κληρονομιάς του Αρτσάχ, το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Βέρνη της Ελβετίας από τις 26 έως τις 28 Μαΐου 2025.
Την ελληνική Εκκλησία εκπροσώπησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Ιωνίας κ. Γαβριήλ, ο οποίος ένωσε τη φωνή του με εκείνες των εκπροσώπων των Εκκλησιών, των θεσμών και των λαών που δεν ξεχνούν – που θυμούνται, τιμούν και αγωνίζονται.
Το συνέδριο διοργανώθηκε από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών (ΠΣΕ), σε συνεργασία με την Προτεσταντική Εκκλησία της Ελβετίας, συγκεντρώνοντας εξέχουσες προσωπικότητες από τον χώρο της θεολογίας, της διπλωματίας και της πολιτικής, ανάμεσά τους ο Πατριάρχης Απάντων των Αρμενίων Καρεκίν Β’, ο Γενικός Γραμματέας του ΠΣΕ Καθ. Jerry Pillay, εκπρόσωποι της ελβετικής κυβέρνησης και υψηλόβαθμα στελέχη διεθνών οργανισμών από Ευρώπη και ΗΠΑ. Συγκινητικός υπήρξε και ο βιντεοσκοπημένος χαιρετισμός του Πατριάρχη του Μεγάλου Οίκου της Κιλικίας Αράμ Α’.
Στην ομιλία του, ο Μητροπολίτης Γαβριήλ ανέδειξε με παρρησία και ευαισθησία τις τραγικές πτυχές της Γενοκτονίας των Αρμενίων, υπογραμμίζοντας πως «η ιστορική μνήμη δεν είναι τιμωρία, είναι δικαιοσύνη». Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους ιστορικούς και πνευματικούς δεσμούς του ελληνικού και του αρμενικού λαού, δύο λαών που γνώρισαν τη βαρβαρότητα του Κεμαλικού καθεστώτος και μοιράζονται κοινές πληγές και κοινούς αγώνες.
Με βαθιά συγκίνηση, υπενθύμισε και τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, τονίζοντας πως «η μνήμη των αθώων θυμάτων αποτελεί χρέος – όχι μόνο εθνικό, αλλά πανανθρώπινο».
Το Αρτσάχ: μια κληρονομιά σε κίνδυνο
Ο Σεβασμιώτατος έκρουσε επίσης τον κώδωνα του κινδύνου για την πολιτιστική και θρησκευτική κληρονομιά του Αρτσάχ, που απειλείται σήμερα με αφανισμό από την επιθετικότητα και τη συστηματική παραχάραξη της ιστορίας. Κάλεσε τη διεθνή κοινότητα σε εγρήγορση και δράση, προκειμένου να μην επαναληφθούν οι εφιάλτες του παρελθόντος.
Η παρουσία της Εκκλησίας της Ελλάδος στο συνέδριο δεν ήταν απλώς θεσμική, αλλά ένα μήνυμα ενότητας, αδελφοσύνης και έμπρακτης αλληλεγγύης. Ήταν η φωνή ενός λαού που έχει βιώσει την απώλεια, την εξορία, την άρνηση και γνωρίζει καλά το τίμημα της σιωπής.
