Τραγική κατάληξη είχε το σαρωτικό πέρασμα της κακοκαιρίας Harry από την Άνω Γλυφάδα, καθώς μια 56χρονη δασκάλα, μητέρα ενός παιδιού, έχασε τη ζωή της στις πλημμύρες που «έπνιξαν» την περιοχή.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον γνωστό μετεωρολόγο Θεόδωρο Κολυδά κάτι ανάλογο είχε συμβεί στην ίδια περιοχή και στο παρελθόν, με τις διάφορες παρεμβάσεις που έχουν γίνει στη φυσική κοίτη του ρέματος της Ευρυάλης να παίζουν σημαντικό ρόλο στα πλημμυρικά φαινόμενα που παρουσιάζονται σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων.
Οι εκτεταμένες παρεμβάσεις στο ρέμα της Ευρυάλης
Όπως εξηγεί ο κ. Κολυδάς, το ρέμα της Ευρυάλης, με πηγές στις πλαγιές του Υμηττού και εκβολή στον Άγιο Κοσμά, αποτέλεσε ιστορικά φυσικό «σύνορο» μεταξύ Γλυφάδας και Ελληνικού. Από τον 19ο αιώνα, όπως αποτυπώνεται στους χάρτες του Kaupert, διέθετε περισσότερους από έναν κλάδους και ανοιχτή φυσική κοίτη, η οποία διέσχιζε έναν κυρίως φυσικό χώρο με αμμοθίνες και αλυκές στην παραλιακή ζώνη.
Ωστόσο, κατά τη μεταπολεμική περίοδο και ιδιαίτερα με την έντονη πολεοδομική ανάπτυξη, το ρέμα υπέστη εκτεταμένες παρεμβάσεις. Η φυσική του κοίτη κατατμήθηκε, μετατοπίστηκε και σε μεγάλο βαθμό υπογειοποιήθηκε, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οδικά έργα, επεκτάσεις οικισμών και υποδομές του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού. Σήμερα, μόνο ένα μικρό τμήμα του παραμένει ανοιχτό, κυρίως μεταξύ της λεωφόρου Βουλιαγμένης και της οδού Περγάμου.
Η ψηφιοποίηση των ιστορικών χαρτών και η σύγκρισή τους με σύγχρονες αεροφωτογραφίες αναδεικνύουν τη ρήξη ανάμεσα στη φυσική, ιστορική διαδρομή του ρέματος και τη σημερινή αστική πραγματικότητα, τεκμηριώνοντας τις συνέπειες των παρεμβάσεων στον υδρολογικό και πολεοδομικό ιστό της περιοχής.
Η μεγάλη πλημμύρα του 1993
Στις 21 Νοεμβρίου του 1993, ισχυρή νεροποντή μεγάλης διάρκειας έπληξε τα νότια προάστια της Αττικής, με επίκεντρο τη Βάρη, τη Βούλα και τη Γλυφάδα. Σε διάστημα περίπου πέντε έως επτά ωρών καταγράφηκε βροχόπτωση που έφτασε συνολικά τα 64 χιλιοστά.
Τα ορμητικά νερά προκάλεσαν εκτεταμένες πλημμύρες σε σπίτια, καταστήματα και υπόγεια, με κατοίκους να αναγκάζονται να εγκαταλείψουν προσωρινά τις κατοικίες τους. Εκατοντάδες ακίνητα πλημμύρισαν, αυτοκίνητα παρασύρθηκαν, ενώ δρόμοι καλύφθηκαν από νερό που έφτασε ακόμη και το ένα μέτρο, προκαλώντας πολύωρες διακοπές στην κυκλοφορία. Περίπου 2.000 κάτοικοι χαρακτηρίστηκαν πλημμυροπαθείς, με μαρτυρίες να κάνουν λόγο για σπίτια που πλημμύρισαν μέχρι τον πρώτο όροφο.
Μετά τα γεγονότα του 1993, στη Βάρη έγιναν ανοίγματα ρεμάτων και σημαντικά έργα αποχέτευσης ομβρίων στην παραλιακή ζώνη. Σύμφωνα με τις αναφορές, έκτοτε η περιοχή δεν αντιμετώπισε ανάλογες καταστροφές, σε αντίθεση με τη Βούλα και τη Γλυφάδα, όπου τα προβλήματα συνέχισαν να εμφανίζονται.
Τα παθήματα που δεν έγιναν μαθήματα
Η Αττική έχει επανειλημμένα δοκιμαστεί από εξαιρετικά έντονες βροχοπτώσεις, συχνά με τοπικό χαρακτήρα. Αυτό που διαφοροποιεί το σήμερα από το χθες δεν είναι τόσο το ίδιο το ύψος της βροχής, όσο η αυξημένη τρωτότητα του χώρου.
Η εκτεταμένη αστικοποίηση, η κάλυψη ρεμάτων, η σφράγιση των επιφανειών και η πίεση στις φυσικές λεκάνες απορροής μετατρέπουν ακόμη και γνώριμα μετεωρολογικά φαινόμενα σε σοβαρό κίνδυνο.
Η ιστορική καταγραφή των υψηλών τιμών υετού λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ο καιρός στην Αττική ήταν πάντοτε ικανός για ακραίες εκδηλώσεις. Το ζητούμενο δεν είναι η εντύπωση από τα νούμερα, αλλά η κατανόησή τους στο σωστό πλαίσιο και ο σχεδιασμός με βάση αυτά, καθώς τα έντονα επεισόδια θα συνεχίσουν να εμφανίζονται.
*πηγή φωτογραφίας: Νικόλας Γεωργίου/Politis Group
Δείτε επίσης:
- Άστρος: Έσωσε συμπολίτη του από τα κύματα ο 53χρονος λιμενικός – Συλλυπητήρια Κικίλια
- Δήμος Γλυφάδας: Κηρύσσεται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης – Έρχεται έκτακτη χρηματοδότηση
- Άνω Γλυφάδα: Aυτή είναι η 56χρονη που έχασε τη ζωή της
- Κακοκαιρία: Μάχη πλοίου να δέσει στο λιμάνι της Ρόδου – Χείμαρροι στην Ύδρα, ανεμοστρόβιλος στην Ηλεία
- Δήμαρχος Γλυφάδας: «Δεν έχουμε ξαναζήσει κάτι τέτοιο, ζήτησα να κηρυχθεί η πόλη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης»
Με λίγα λόγια αυτό που έχει γίνει στην μεταπολεμική Ελλάδα είναι ότι όλοι όσοι είχαν χωράφι, τα έδωσαν αντιπαροχή ή τα πούλησαν για να χτιστούν οικοδομές χωρίς ίχνος ελεύθερου χώρου και πολλές φορές καταπατώντας τα ανύπαρκτα πεζοδρόμια.
Η πολεοδομία απούσα αφού με το κατάλληλο φακελάκι, νομιμοποιουσε κάθε παράβαση χωρίς να ιδρώνει το αυτάκι κανενός.