Κάθε χρόνο στις 9 Φεβρουαρίου, η διεθνής κοινότητα τιμά την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, μια επέτειο που υπενθυμίζει ότι τα ελληνικά δεν αποτελούν απλώς ένα εθνικό μέσο επικοινωνίας, αλλά ένα θεμέλιο της παγκόσμιας πνευματικής και πολιτιστικής ιστορίας.
Η ημερομηνία επιλέχθηκε προς τιμήν του Διονυσίου Σολωμού, εθνικού ποιητή της Ελλάδας, ο οποίος πέθανε στις 9 Φεβρουαρίου 1857. Με την απόφασή της, η UNESCO αναγνώρισε την «οικουμενικότητα και την προσφορά της ελληνικής γλώσσας στην πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας», τονίζοντας ότι η γλώσσα αποτελεί φορέα αξιών, ταυτότητας και δημιουργίας.
Μια γλώσσα με αδιάσπαστη συνέχεια
Η ελληνική γλώσσα διαθέτει μία από τις μακροβιότερες ιστορικές διαδρομές στον κόσμο. Σύμφωνα με την UNESCO, παρουσιάζει περίπου 4.000 χρόνια προφορικής παράδοσης και τουλάχιστον 2.800 χρόνια γραπτής χρήσης, γεγονός που την καθιστά τη μακροβιότερη συνεχώς ομιλούμενη και γραπτή γλώσσα της Ευρώπης.
Από τις πινακίδες της Γραμμικής Β΄ και τα ομηρικά έπη έως τη βυζαντινή γραμματεία και τη σύγχρονη λογοτεχνία, η γλώσσα εξελίσσεται αδιάκοπα, παραμένοντας ταυτόχρονα αναγνωρίσιμη. Η σταθερότητα του ελληνικού αλφαβήτου και η εξέλιξη της μορφολογίας και της σύνταξης αποτελούν σπάνιο φαινόμενο στην ιστορία των γλωσσών.
Το λεξιλόγιο της επιστήμης και της δημοκρατίας
Η συμβολή των ελληνικών στην παγκόσμια σκέψη είναι καθοριστική. Βασικές έννοιες όπως «δημοκρατία», «φιλοσοφία», «γεωμετρία», «αστρονομία» και «θεραπεία» προέρχονται από ελληνικές λέξεις και χρησιμοποιούνται σχεδόν αμετάφραστες σε πολλές γλώσσες.
Η UNESCO επισημαίνει ότι η ελληνική παραμένει «ανεξάντλητη πηγή της διεθνούς επιστημονικής ορολογίας», ιδίως στην ιατρική, τα μαθηματικά και τις ανθρωπιστικές επιστήμες.
Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και σήμερα μεγάλο μέρος της τεχνικής και επιστημονικής ορολογίας στηρίζεται σε ελληνικές ρίζες.
Η γλώσσα της φιλοσοφίας και της θρησκείας
Στα ελληνικά διατυπώθηκαν για πρώτη φορά οι βασικές έννοιες της δυτικής φιλοσοφίας από τον Σωκράτη, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, ενώ η ελληνιστική κοινή αποτέλεσε τη γλώσσα συγγραφής της Καινής Διαθήκης, συμβάλλοντας στη διάδοση του χριστιανισμού στη Μεσόγειο και την Ευρώπη.
Εξίσου σημαντική υπήρξε η συμβολή της ελληνικής γραμματείας στο θέατρο, την ποίηση και την πολιτική θεωρία. Οι αρχαίοι τραγικοί ποιητές και οι ιστορικοί έθεσαν τα θεμέλια της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και ιστοριογραφίας.
Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας: Από τον πάπυρο στο ψηφιακό περιβάλλον
Σήμερα, η ελληνική γλώσσα συνεχίζει να εξελίσσεται. Από τα χειρόγραφα και τις επιγραφές πέρασε στην τυπογραφία και πλέον στην ψηφιακή εποχή, όπου η τεχνητή νοημοσύνη και οι νέες τεχνολογίες συμβάλλουν στη διάδοση και διατήρησή της. Παρά τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης, η γλώσσα παραμένει ζωντανή και δημιουργική, με ενεργή παρουσία στην εκπαίδευση και στην επιστημονική έρευνα.
Ένα παγκόσμιο πολιτιστικό κεφάλαιο
Η καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας δεν αφορά μόνο τους Έλληνες. Αποτελεί διεθνή αναγνώριση μιας γλώσσας που επηρέασε τον τρόπο σκέψης του δυτικού πολιτισμού και συνέβαλε στην ανάπτυξη των επιστημών, της φιλοσοφίας και της δημοκρατίας.
Η ελληνική δεν είναι απλώς ένα σύστημα λέξεων· είναι φορέας ιδεών. Στις λέξεις της διασώζονται έννοιες που καθόρισαν την ανθρώπινη σκέψη: ελευθερία, λογική, πολιτική, ηθική. Και ίσως αυτός είναι ο λόγος που, χιλιάδες χρόνια μετά την πρώτη της καταγραφή, συνεχίζει να διδάσκεται και να εμπνέει σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η 9η Φεβρουαρίου, επομένως, δεν είναι μόνο μια επετειακή ημέρα. Είναι μια υπενθύμιση ότι η γλώσσα αποτελεί μνήμη, πολιτισμό και ταυτόχρονα ένα ζωντανό εργαλείο που ενώνει το παρελθόν με το μέλλον.
Δείτε επίσης:
Γεραπετρίτης: Το μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας
