Η είσοδος ξένων επιχειρηματικών ομίλων στην ελληνική γαλακτοκομική και τυροκομική παραγωγή συνεχίζεται, καθώς εταιρίες, εργοστάσια και σήματα περνάνε τα τελευταία χρόνια σε χέρια ομίλων με εξωχώρια ιδιοκτησία. Στόχος είναι η φέτα και οι δυνατότητές της στη διεθνή αγορά, με αποτέλεσμα να τονώνεται η πρωτογενής παραγωγή, αλλά ο «αφελληνισμός’» της μεταποιητικής βιομηχανίας είναι κάτι που πρέπει να προβληματίσει.
- Εφημερίδα «Έλληνας Αγρότης»
Πριν από λίγες ημέρες, η εταιρία Desserta Hellas, θυγατρική της αυστριακής συνεταιριστικής Berglandmilch, η οποία εδρεύει στην Αθήνα και χειρίζεται για λογαριασμό των Αυστριακών συνεταιριστών τις αγορές της σε Ελλάδα, Κύπρο και στις υπόλοιπες χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, ανακοίνωσε ότι αγόρασε ένα εργοστάσιο παραγωγής τυροκομικών προϊόντων στην Ηπειρο.
Οι Αυστριακοί εξαγόρασαν το εργοστάσιο της «Δωρική», εταιρίας παραγωγής τυροκομικών προϊόντων με έδρα το Επισκοπικό Ιωαννίνων. Μέχρι πριν από μερικές ημέρες η «Δωρική» ανήκε στη Μινέρβα Ελαιουργικών Επιχειρήσεων και Τροφίμων. Η υπογραφή της συμφωνίας ανάμεσα στις δύο εταιρίες πραγματοποιήθηκε σε ειδική εκδήλωση στα Ιωάννινα, με τη συμμετοχή όλων των εργαζομένων και από τις δύο εταιρίες. Το γεγονός είναι σημαντικό, αλλά δεν είναι η πρώτη φορά που ξένοι «ορέγονται» ελληνικά εργοστάσια που παράγουν φέτα – όταν βρουν ευκαιρία… αγοράζουν.
Το εργοστάσιο
Το εργοστάσιο παραγωγής φέτας στο Επισκοπικό Ιωαννίνων, το οποίο ανήκε μέχρι πρόσφατα στη Μινέρβα, είχε τεθεί προς πώληση το φθινόπωρο του 2022, καθώς η ιδιοκτήτρια εταιρία ήθελε να αποχωρήσει από τη συγκεκριμένη αγορά. Θυμίζουμε πως πρόκειται για εργοστάσιο το οποίο λειτούργησε το 1991 από κοινοπραξία τυροκόμων με την επωνυμία «Πίνδος», με κύρια δραστηριότητα την παραγωγή φέτας για λογαριασμό μεγάλων ομίλων λιανικής.
Το εργοστάσιο το 1993 ξεκίνησε συνεργασία με τη γαλακτοβιομηχανία ΦΑΓΕ, πάντα για την παραγωγή φέτας, σε μια εποχή που η επιχείρηση των αδελφών Φιλίππου επιθυμούσε να εισέλθει πιο έντονα στον χώρο των τυροκομικών. Η συνεργασία με τη ΦΑΓΕ ολοκληρώθηκε το 2008 και στη συνέχεια το εργοστάσιο πέρασε στη Μινέρβα, η οποία εκείνο το διάστημα πραγματοποιούσε την είσοδό της στον χώρο της γαλακτοκομίας/τυροκομίας με τη μάρκα «Χωριό». Το πωλητήριο στη μονάδα φέτας θεωρήθηκε από την αγορά αναμενόμενο, ως αποτέλεσμα της πρόσφατης αλλαγής ιδιοκτησίας στη Μινέρβα, καθώς η νέα ιδιοκτησία, η DECA Investment (συμμετέχει ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος, παλιότερα της ΔΕΛΤΑ), αποφάσισε να μεταβιβάσει το εργοστάσιο.
Το εργοστάσιο περνά τώρα στα χέρια τρίτου ιδιοκτήτη μέσα σε τρεις δεκαετίες και, σύμφωνα με όσα αναφέρει αυτός στο δελτίο Τύπου, «στόχος της διοίκησης για τη Δωρική είναι να εδραιωθεί στις αγορές του εξωτερικού και να διευρύνει την γκάμα των ελληνικών τυροκομικών προϊόντων της, προσφέροντας προϊόντα υψηλής ποιότητας στους καταναλωτές σε όλο τον κόσμο».
Αξίζει να σημειώσουμε ότι η μάρκα «Χωριό», συμπεριλαμβανομένων των τυροκομικών προϊόντων, θα παραμείνουν στην ιδιοκτησία της Μινέρβα και θα συνεχίσουν να παράγονται στο εργοστάσιο, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας. Οι Αυστριακοί δηλαδή θα λειτουργούν και ως παραγωγικός μοχλός για τη Μινέρβα.
Οι πρωταγωνιστές της εξαγοράς: «Ανοίγει νέο κεφάλαιο»
Ο Αθανάσιος Πλατανιάς, πρόεδρος της Desserta Hellas, δήλωσε: «Ανοίγει νέο κεφάλαιο για την εταιρία μας, κεφάλαιο εξωστρέφειας σε επίπεδο παραγωγής και διείσδυσης σε νέες αγορές εκτός Ελλάδος. Με την Berglandmilch θα εργαστούμε σκληρά, ώστε να δικαιωθεί η πολιτική ανάπτυξης που έχουμε σχεδιάσει».
Η διευθύνουσα σύμβουλος της Μινέρβα Κατερίνα Βλάχου αναφέρει: «Ευχόμαστε καλή επιτυχία στο νέο κεφάλαιο που ξεκινάει και είμαστε σίγουροι ότι ανοίγονται νέοι δρόμοι ανάπτυξης μέσω του δικτύου και της εμπειρίας της Desserta Hellas και της Bergalndmilch».
Ο διευθύνων σύμβουλος της Berglandmilch, Josef Braunshofer, είπε σχετικά: «Στην Berglandmilch είχαμε ευρεία γκάμα τυροκομικών, αλλά όχι φέτα. Σήμερα έκλεισε αυτή η εκκρεμότητα. Πετύχαμε να προσθέσουμε ένα εργοστάσιο που παράγει εξαιρετικής ποιότητας φέτα. Είμαστε εδώ μαζί με τον στρατηγικό μας εταίρο Desserta Hellas, προσφέροντας το ισχυρό δίκτυο πωλήσεων μας σε όλη την Ευρώπη και τις καλές πρακτικές που θα βοηθήσουν τον μετασχηματισμό του εργοστασίου, αλλά και τους παραγωγούς γάλακτος. Είμαστε παραγωγοί, όπως εσείς. Πιστεύουμε, επενδύουμε, στηρίζουμε τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές επιλογές μας».
Υπέροχες γαλακτοκομικές χρυσές συμφωνίες
Η πιο πρόσφατη φάση των εξαγορών ελληνικών γαλακτοκομικών και τυροκομικών επιχειρήσεων (γιατί υπάρχει χρόνια παρουσία τους στην Ελλάδα) ξεκίνησε το 2018, όταν ο γαλλικών συμφερόντων πολυεθνικός γίγαντας Lactalis εξαγόρασε το εργοστάσιο παραγωγής φέτας της SHM Hellas, γνωστής με την εμπορική ονομασία «Πήλιον Τυροκομική», στο Βελεστίνο της Μαγνησίας. Η Lactalis παράγει εκεί τη φέτα Greco, την οποία διακινεί σε όλο τον κόσμο. Προχώρησε μάλιστα σε επενδύσεις 2 εκατ. ευρώ, ενώ το 2022 έθεσε σε λειτουργία νέα γραμμή παραγωγής, επένδυση ύψους περίπου 4,5 εκατ. ευρώ.
Το 2019, η γερμανική τυροκομική και εμπορική εταιρία Hochland εξαγόρασε το 25% της ελληνικής τυροκομικής εταιρίας Greek Family Farm – Κτηνοτροφική Μαγνησίας. Και σε αυτή την περίπτωση οι Βαυαροί της Hochland είχαν στον νου τους την παραγωγή φέτας. Η Greek Family Farm από τη Μαγγανίτσα Πλατάνου στη Μαγνησία διαθέτει 300 εκτάρια βοσκοτόπων, 200 εκτάρια για την καλλιέργεια βιολογικών ζωοτροφών και τρεις στάβλους συνολικής χωρητικότητας 2.700 προβάτων. Το τυροκομείο της έχει παραγωγική δυναμικότητα 5.500 τόνων ετησίως και παράγει φέτα ΠΟΠ, βιολογική φέτα ΠΟΠ, φέτα με λιγότερο αλάτι, πρόβειο τυρί light και κατσικίσιο τυρί.
Ποια είναι η Hochland
Είναι εταιρία-κολοσσός στον χώρο των τυροκομικών προϊόντων, ιδρύθηκε το 1917 κι εδρεύει στη Βαυαρία. Διαθέτει ισχυρό portfolio μαρκών και πολλές παραγωγικές εγκαταστάσεις σε Γαλλία, Ισπανία, Ρωσία, Ρουμανία, Πολωνία, ΗΠΑ. Διαχειρίζεται τις μάρκες Almette (κρεμώδη αλπικά τυριά), Grünländer (μαλακά κίτρινα τυριά), Patros (φέτα που παράγει για λογαριασμό της η Κτηνοτροφική Μαγνησίας), Valbrie (μαλακά τυριά γαλλικού τύπου).
Τον Μάιο του 2022, η Κτηνοτροφική Μαγνησίας – Greek Family Farm εγκαινίασε νέα μονάδα παραγωγής βιολογικής φέτας στις εγκαταστάσεις της. Πρόκειται για επένδυση που ξεπέρασε τα 12 εκατ. ευρώ και αφορά τόσο την παραγωγή φέτας όσο και στην περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση της μονάδας.
H Berglandmilch
Θεωρείται η μεγαλύτερη αγροδιατροφική εταιρία της Αυστρίας, είναι συνεταιριστική και ανήκει σε ποσοστό 100% στους συνεταιριστές μέλη της. Ιδρύθηκε το 1995 και στη δημιουργία της συνέβαλαν έξι μεγάλες γαλακτοκομικές επιχειρήσεις, οι οποίες διέθεταν συνολικά 27 παραγωγικές φάρμες στην Αυστρία.
Στην πορεία των χρόνων προχώρησε σε εξαγορές μικρότερων γαλακτοπαραγωγικών επιχειρήσεων, κι αυτή τη στιγμή εισκομίζει γάλα από περίπου 10.000 κτηνοτρόφους, το οποίο επεξεργάζεται σε εννέα εργοστάσια στην Αυστρία. Πραγματοποιεί τζίρο πάνω από 1,2 δισ. ευρώ/χρόνο, απασχολεί 1.500 εργαζομένους και μεταποιεί ετησίως 1,3 δισ. κιλά γάλα/χρόνο.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι κάποια από τα εργοστάσια της συνεταιριστικής είναι επισκέψιμα, και μάλιστα οι επισκέψεις κοστίζουν 5 ευρώ για 2ωρη περιήγηση στο εργοστάσιο, εταιρική τσάντα και κέρασμα, και 8 ευρώ για τα παραπάνω με γευσιγνωσία τυριών!
Ποια θα είναι η επόμενη εταιρία που θα υποκύψει στα «ζεστά» διεθνή κεφάλαια και θα θελήσει να ενταχθεί σε μια ισχυρή πολυεθνική ομπρέλα; Στην αγορά κυκλοφορεί η φήμη πως θα είναι η Κολιός, αν και όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά.
Τι λένε κτηνοτρόφοι και τυροκόμοι από την Ηπειρο και τη Θεσσαλία
Ο κτηνοτρόφος Απόστολος Πλατσούκας από την Αρτα σχολιάζει την εξαγορά της «Δωρική»: «Το ενδιαφέρον των ξένων για την Ηπειρο ξεκινάει από το καταπληκτικό γάλα που παράγουμε, γάλα που όμοιό του δεν υπάρχει πουθενά. Είμαι Βλάχος στην καταγωγή και ξεκίνησα την κτηνοτροφία εκτρέφοντας αιγοπρόβατα, αργότερα μπήκα στην αγελαδοτροφία. Σας λέω λοιπόν πως τέτοιο αιγοπρόβειο γάλα σαν κι αυτό της Ηπείρου δεν βρίσκεται εύκολα. Μακάρι να ενδιαφερθούν και ελληνικές εταιρίες».
Ο «Ε.Α.» επικοινώνησε με τυροκόμο στη Θεσσαλία ο οποίος αντιμετωπίζει κι αυτός θετικά την είδηση. «Τέτοιες εξαγορές θα έπρεπε να φέρουν ισορροπία στην αγορά, κι ο λόγος είναι ο εξής: αυτές οι επιχειρήσεις τυροκομούν με απολύτως νόμιμες διαδικασίες όταν πρόκειται για ΠΟΠ προϊόντα, όπως η φέτα. Ευελπιστώ, λοιπόν, γιατί η αλήθεια είναι πως δεν το έχω αντιληφθεί ακόμα, πως η παρουσία τους θα εξορθολογίσει την παραγωγή και τη διακίνηση της φέτας».
*ρεπορτάζ: Θανάσης Αντωνίου
