Σε ανατροπές πολλών συμβάσεων παραχώρησης οδηγεί η πανδημία, με την κυβέρνηση να βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις ή να ετοιμάζεται να αρχίσει παζάρια με ισχυρούς ομίλους που έχουν αναλάβει την πολυετή διαχείριση αεροδρομίων, οδικών αξόνων, λιμένων κ.ά.
Μια πρώτη εξέλιξη είχαμε την εβδομάδα που πέρασε, καθώς την Τετάρτη ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε με τον πρόεδρο της γερμανικής Fraport Στέφαν Σούλτε, τον διευθύνοντα σύμβουλο της Fraport Greece Αλεξάντερ Τσίνελ και τον αντιπρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου της τελευταίας Χρήστο Κοπελούζο. Μετά τη συνάντηση ανακοινώθηκε από το Μέγαρο Μαξίμου πως «εκφράστηκε ικανοποίηση για την εξεύρεση αμοιβαία επωφελούς λύσης για τα εκκρεμή ζητήματα και καταγράφηκε κοινή κατανόηση για τη συνέχιση και τη διεύρυνση των σχετικών επενδύσεων».
Οπως φαίνεται, θα υπάρξουν αλλαγές στη σύμβαση παραχώρησης, ώστε να αποτυπωθεί η τεράστια πτώση εσόδων που είχε η Fraport Greece που διαχειρίζεται 14 περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας. Η πτώση των διεθνών αφίξεων στα 14 αεροδρόμια μετά τις απαγορεύσεις πτήσεων που αποφασίστηκαν εξαιτίας της πανδημίας έφτασε στο 71,2% στο οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου.
Η κατάρρευση εσόδων δεν περιορίστηκε μόνο στα περιφερειακά αεροδρόμια. Και η Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών (ΔΑΑ), που διαχειρίζεται το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», είδε τον αριθμό των επιβατών να συρρικνώνεται σημαντικά. Μέχρι σήμερα η διοίκηση της εταιρίας, στην οποία συμμετέχει το Δημόσιο με 55%, δεν έχει εγείρει θέμα αλλαγής της σύμβασης παραχώρησης ή κάποιας μορφής ενίσχυσης. Οι γνωρίζοντες υποστηρίζουν πως το θέμα κάποια στιγμή θα τεθεί στο τραπέζι.
«Παγωμένος» διαγωνισμός
Υπενθυμίζεται πως βρίσκεται σε εξέλιξη ο διαγωνισμός του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) για την πώληση του 30% της ΔΑΑ. Ο διαγωνισμός έχει προσωρινά παγώσει, αν και στο τελικό στάδιο έχουν περάσει εννέα ισχυροί διεθνείς επενδυτές. Οι τελευταίοι θα κληθούν να καταθέσουν δεσμευτικές προσφορές, όταν υπάρξει σαφής εικόνα για το εύρος των επιπτώσεων που θα έχει η πανδημία στη ΔΑΑ.
Αιτήματα για αποζημίωση έχουν καταθέσει και οι εταιρίες διαχείρισης των οδικών αξόνων της χώρας, καθώς και της Αττικής Οδού, οι οποίες είχαν την κυκλοφορία να καταρρέει κατά την περίοδο της καραντίνας. Ειδικά για την Αττική Οδό η διοίκηση του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ είχε υποστηρίξει πως τους τελευταίους μήνες υπάρχει σημαντική ανάκαμψη στην κυκλοφορία, μετά τη μεγάλη βουτιά του περασμένου Απριλίου λόγω της καραντίνας. Μάλιστα τον Αύγουστο η πτώση ήταν περίπου 6% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2019.
Ο επικεφαλής του ομίλου Αναστ. Καλλιτσάντσης προέβλεψε πως σε ετήσια βάση η μείωση της κυκλοφορίας δεν θα ξεπεράσει το 10%, αν η πανδημία «δεν φουντώσει». Οσο, όμως, αυξάνεται η πιθανότητα για την επιβολή νέων μέτρων απαγόρευσης της κυκλοφορίας τόσο αυξάνεται και το άγχος των παραχωρησιούχων πως θα υπάρξει νέα κατάρρευση στα έσοδά τους. Ηδη έχουν καταθέσει αιτήματα για αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστησαν την περασμένη άνοιξη, χωρίς να έχει προχωρήσει η διαπραγμάτευση με το Δημόσιο.
Αλλά και οι Κινέζοι της Cosco, που ελέγχουν τον Οργανισμό Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ), έχουν ζητήσει αλλαγές στη σύμβαση παραχώρησης που έχουν υπογράψει. Για παράδειγμα, ζητούν να αποκτήσουν το πρόσθετο ποσοστό του ΟΛΠ, το 16%, τον επόμενο Αύγουστο, χωρίς να έχουν ολοκληρώσει το επενδυτικό πρόγραμμα που προβλέπει η σύμβαση παραχώρησης. Με βάση την τελευταία, μόνο αν είχαν ολοκληρώσει συγκεκριμένες επενδύσεις θα μπορούσαν να αποκτήσουν το 16% που έχει παραμείνει στο ΤΑΙΠΕΔ.
Η κινεζική πλευρά υποστηρίζει εδώ και πολύ καιρό πως οι επενδύσεις καθυστερούν με ευθύνη του Δημοσίου που δεν προχωρά τις σχετικές αδειοδοτήσεις ή έχουν εμπλακεί σε δικαστικές περιπέτειες (όπως η επέκταση του λιμένα κρουαζιέρας). Εχουν, επιπλέον, ζητήσει να αλλάξει η σύμβαση, ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν στην κατασκευή τέταρτου εμπορευματικού προβλήτα στο λιμάνι του Πειραιά, με στόχο να κερδίσει ακόμα μεγαλύτερο μερίδιο στην ευρωπαϊκή αγορά διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων.
Μπορεί να μη συνδέεται άμεσα με την πανδημία, αλλά η κυβέρνηση βρίσκεται στο τελικό στάδιο διαπραγμάτευσης και για την αλλαγή της σύμβασης παραχώρησης των Μεταλλείων Κασσάνδρας στην εταιρία Ελληνικός Χρυσός που ελέγχεται από την καναδική Eldorado Gold. Ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Αδωνις Γεωργιάδης είχε προαναγγείλει προ ημερών πως οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε τελικό στάδιο. Μάλιστα υπήρξε και διαρροή του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για τις αλλαγές στη σύμβαση παραχώρησης που δεν ευχαρίστησε και πολύ τους Καναδούς, καθώς τους έφερε προ τετελεσμένων ενώ η διαπραγμάτευση συνεχίζεται.
Έχει ζητήσει μεγαλύτερες επενδύσεις
Από τις διαρροές προκύπτει πάντως πως η κυβέρνηση έχει ζητήσει να πραγματοποιηθούν μεγαλύτερες επενδύσεις από τον καναδικό όμιλο (αυτονόητο αν προχωρήσει η εκμετάλλευση των μεταλλείων), να γίνουν περισσότερες προσλήψεις (επίσης αυτονόητο) κ.ά. Με ενδιαφέρον αναμένονται οι αλλαγές στην αμαρτωλή σύμβαση παραχώρησης που είχε υπογράψει όπως όπως η κυβέρνηση Κ. Σημίτη στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας.
Εκτός από τις συγκεκριμένες συμβάσεις παραχώρησης, η πανδημία έχει κι άλλες παράπλευρες απώλειες. Για παράδειγμα, οδηγεί σε καθυστερήσεις άλλων συμβάσεων, όπως στη μαρίνα Αλίμου. Οι επόμενοι μήνες θα είναι ενδιαφέροντες, καθώς αρκετές από τις συγκεκριμένες συμβάσεις θα έρθουν στη Βουλή που θα πρέπει να εγκρίνει την αναμόρφωσή τους.
