Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ετοιμάζεται να υποδεχθεί αύριο, 16 Δεκεμβρίου, τη νέα Υπουργό Ευρώπης και Εξωτερικών της Αλβανίας, Ελίσα Σπιροπάλι, σε μια διπλωματική συνάντηση που χαρακτηρίζεται από τα αλβανικά ΜΜΕ ως «σημαντική» (takim i rëndësishëm diplomatik) και ως αρχή «ενός νέου δρόμου συνεργασίας» (rrugë e re bashkëpunimi).
Πίσω από τις ευγενικές διατυπώσεις, η συνάντηση με τον Έλληνα ομόλογό της, αναμένεται να είναι εξαιρετικά κρίσιμη, καθώς στο τραπέζι τίθενται ταυτόχρονα όλα τα μεγάλα και τα ακανθώδη θέματα των διμερών σχέσεων.
Η προτεραιότητες των Τιράνων: ΑΟΖ και ενέργεια
Η αλβανική πλευρά, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ μεγάλων αλβανικών sites, παρουσιάζει την επίσκεψη ως «αλβανική κάθοδο στην Αθήνα για να ξεμπλοκάρει η θαλάσσια συμφωνία και να σχεδιαστεί ένας νέος χάρτης συνεργασίας».
Η ατζέντα των Τιράνων εστιάζει στην «μεγάλη εικόνα»:
Θαλάσσιες Ζώνες (ΑΟΖ): Επίσπευση του καθορισμού των θαλάσσιων συνόρων και της ΑΟΖ στο Ιόνιο, με στόχο την υπογραφή του συνυποσχετικού για την παραπομπή της υπόθεσης στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης – μια αναγγελία που εκκρεμεί εδώ και χρόνια.
Ενέργεια και διασυνδέσεις: Προώθηση αγωγών, ηλεκτρικών καλωδίων, LNG και ο ρόλος του Ιονίου και της Αδριατικής στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της ΕΕ ως αντιστάθμισμα στη ρωσική εξάρτηση.
Ευρωπαϊκή Πορεία: Πώς η Ελλάδα θα λειτουργήσει ως «partner and gatekeeper» (εταίρος και «θυρωρός») στην ενταξιακή πορεία της Αλβανίας προς την ΕΕ. Όμως, όποιος κρατάει τα κλειδιά, μπορεί να θέτει και τα ζητήματα.
Ο «μοχλός» της Αθήνας: Κράτος δικαίου και μειονότητα
Η ελληνική διπλωματία, από την πλευρά της, έχει την ευκαιρία να θέσει σαφείς κόκκινες γραμμές. Μπορεί να «δέσει» την ευρωπαϊκή πορεία των Τιράνων με αδιαπραγμάτευτες δεσμεύσεις στο κράτος δικαίου και στον σεβασμό της ελληνικής μειονότητας.
Ο ΥΠΕΞ Γ. Γεραπετρίτης έχει τονίσει επανειλημμένα ότι η προστασία της ελληνικής μειονότητας αποτελεί προτεραιότητα για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Για να γίνει πράξη αυτό, η Αθήνα απαιτείται να θέσει τα πλαίσια:
ΑΟΖ / Χάγη: Σαφές χρονοδιάγραμμα και ρητή δέσμευση για την υπογραφή του συνυποσχετικού που θα κλείσει οριστικά τα νομικά μέτωπα.
Εθνική μειονότητα / Υπόθεση Χιμάρας: Η Αθήνα έχει χρησιμοποιήσει – και δεν το κρύβει – τον «μοχλό» του βέτο στις ενταξιακές διαδικασίες της Αλβανίας λόγω της υπόθεσης Μπελέρη και έχει «παγώσει» τεχνικά βήματα στις Βρυξέλλες. Ζητείται ένας μηχανισμός (π.χ. διμερής επιτροπή ή ρήτρες σε ενταξιακά κεφάλαια) που να θωρακίζει δικαιώματα και περιουσίες της μειονότητας, που κάθε άλλο παρά διασφαλισμένα είναι υπό τις παρούσες συνθήκες.
Είναι προφανές ότι στις 16 Δεκεμβρίου η συζήτηση θα αφορά την πολιτική γεωμετρία: πόσο γρήγορα θα προχωρήσει η Αλβανία προς την ΕΕ και πόσο σφιχτά θα κρατά η Αθήνα το κλειδί.
Τρεις άξονες στο τραπέζι
Η επιτυχία της 16ης Δεκεμβρίου θα κριθεί από την επίτευξη σαφών βημάτων για ΑΟΖ / Χάγη με ρητό χρονοδιάγραμμα, και από την επίτευξη μηχανισμού προστασίας για τη μειονότητα, εξασφαλίζοντας περισσότερες εγγυήσεις για τη Βόρεια Ήπειρο.
Σε δεύτερο επίπεδο, θα κριθεί στην προώθηση ενεργειακών σχεδίων που θα συνδέουν την Αλβανία με τους ελληνικούς ενεργειακούς διαδρόμους.
Η αντιστροφή των προτεραιοτήτων θα είναι αποτυχία σε μια κρίσιμη στιγμή.
Εάν η συνάντηση περιοριστεί σε φωτογραφίες και δηλώσεις, οι τρεις άξονες – ο θαλάσσιος του Ιονίου, ο πολιτικός της Βόρειας Ηπείρου και ο ευρωπαϊκός των Δυτικών Βαλκανίων – θα παραμείνουν γεμάτοι γκρίζες ζώνες. Το διακύβευμα είναι η μετάβαση των ελληνοαλβανικών σχέσεων από τον βαλκανικό ανταγωνισμό σε μια πιο ώριμη συνεργασία.
Δείτε επίσης:
- Αλβανία: Αλυτρωτισμός στα σχολεία της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας
- Συνομιλίες Ελλάδος – Αλβανίας και στο βάθος ΑΟΖ
- Τουρκικό Ίδρυμα εκπαίδευσης εισβάλλει στην Χιμάρα
πανετοιμος με νεους λαδωμενους μεντεσεδες στην μεση για ατελειωτες βαθειες υποκλισεις και οθωμανικες τεμεναδες ακομα και στην αλβανεζα υπεξ !!!