Στις 22 Δεκεμβρίου του 1940, ο Ελληνικός Στρατός απελευθέρωσε την Χιμάρα της Βορείου Ηπείρου, για τρίτη φορά μέσα στον 20ο αιώνα. Οι δύο προηγούμενες ήταν κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και κατά τον αυτονομιακό αγώνα των Βορειοηπειρωτών. Και τις τρεις όμως φορές οι αυτόχθονες Έλληνες της περιοχής δεν θα ζήσουν για πολύ υπό την σκέπη της Γαλανόλευκης.
Δεκέμβριος 1940: Η προέλαση προς τη Χιμάρα – Το χρονικό της απελευθέρωσης
Μετά την κατάληψη των Αγίων Σαράντα και των γύρω κοινοτήτων (Λούκοβο, Πικέρνη) στις αρχές Δεκεμβρίου του 1940, ο Ελληνικός Στρατός ξεκίνησε μια αποφασιστική προέλαση προς τον στρατηγικής σημασίας κόμβο της Χιμάρας. Η 3η Μεραρχία, υπό αντίξοες συνθήκες, βρέθηκε αντιμέτωπη με την καλά οχυρωμένη ιταλική μεραρχία «Σιένα», η οποία υπερασπιζόταν τη γραμμή ανάμεσα στο Μπόρσι και τον αυχένα του Κούτσι.
Σκληρές μάχες στα χιονισμένα υψώματα
Οι επιχειρήσεις κορυφώθηκαν το διάστημα 13-17 Δεκεμβρίου. Παρά την αρχική αποτυχία των επιθέσεων του 12ου Συντάγματος Πεζικού στα υψώματα του Κηπαρού, η ελληνική ορμή αποδείχθηκε ακατάσχετη. Το ύψωμα 613 καταλήφθηκε στις 17 Δεκεμβρίου μετά από έναν πολύνεκρο αγώνα «εκ του συστάδην» εν μέσω σφοδρής χιονοθύελλας, αναγκάζοντας τις ιταλικές δυνάμεις σε υποχώρηση.
Τις επόμενες ημέρες, το 6ο Σύνταγμα Πεζικού και το «Απόσπασμα Τσακαλώτου» πέτυχαν καίρια πλήγματα κατά του εχθρού. Με την κατάληψη των στρατηγικών υψωμάτων Γκιάμι, Τσίπι και Μάλι ε Τζόρετ, ο ελληνικός έλεγχος στην περιοχή εδραιώθηκε. Η αυταπάρνηση των Ελλήνων στρατιωτών ήταν τέτοια, που η σημαία του 4ου Συντάγματος τιμήθηκε με το Χρυσό Αριστείο Ανδρείας για τη νίκη στον αυχένα του Κούτσι.
Η πτώση της Χιμάρας και η υποδοχή των ελευθερωτών
Η στρατηγική περικύκλωση από την κοιλάδα της Σουσίτσα και το ύψωμα Τσίπι κατέστησε τη θέση των Ιταλών στη Χιμάρα μη αναστρέψιμη. Το βράδυ της 21ης Δεκεμβρίου, οι δυνάμεις κατοχής εγκατέλειψαν την πόλη, αφού πρώτα προέβησαν σε λεηλασίες και καταστροφές υποδομών.
Τη νύχτα του Σαββάτου, 22 Δεκεμβρίου 1940, ο Ελληνικός Στρατός εισήλθε θριαμβευτικά στην «αδούλωτη Χιμάρα». Πολύτιμη υπήρξε η συμβολή των ντόπιων Ελλήνων, οι οποίοι όχι μόνο λειτούργησαν ως οδηγοί των ελληνικών τμημάτων μέσα από τα δύσβατα μονοπάτια, αλλά πήραν και οι ίδιοι τα όπλα για να συνδράμουν στην εκδίωξη των Ιταλών.
«Χριστός Ανέστη» εν μέσω Χριστουγέννων
Το πρωινό της Κυριακής, η πόλη έζησε στιγμές εθνικής ανάτασης. Μετά τη δοξολογία στη Μονή του Αγίου Κοσμά, στρατιώτες και κάτοικοι συγκεντρώθηκαν στους Αγίους Πάντες. Παρά το γεγονός ότι πλησίαζαν Χριστούγεννα, το πλήθος έψαλλε το «Χριστός Ανέστη», γιορτάζοντας την ανάσταση του ελληνισμού στην περιοχή, με έναν μεγάλο χορό να ενώνει ντόπιους και ελευθερωτές στην κεντρική πλατεία.
Πηγή φωτογραφίας: Himara.gr
Δείτε επίσης:
- Τουρκικό Ίδρυμα εκπαίδευσης εισβάλλει στην Χιμάρα
- Εκλογές στη Χειμάρρα: Επικράτησε η τρομοκρατία – Νίκησε ο «εκλεκτός» του Ράμα, Βαγγέλης Τάβος
- Η συνάντηση Γεραπετρίτη – Αλβανίδας ΥΠΕΞ με φόντο την ΑΟΖ και την ελληνική μειονότητα
