Ο Μάικλ Ρούμπιν, ανώτερος συνεργάτης στο American Enterprise Institute, όπου ειδικεύεται σε χώρες της Μέσης Ανατολής, με ένα βαρυσήμαντο άρθρο του στο Middle East Forum, αναφέρει ότι «ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα έπρεπε να ανησυχεί πολύ» μετά την επιχείρηση σύλληψης του Προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο.
Οι ομοιότητες
Ο αναλυτής επισημαίνει εντυπωσιακές ομοιότητες μεταξύ Μαδούρο και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν:
Αυταρχισμός: Σιδηρά πυγμή στην εξουσία και καταστολή της ελευθερίας του Τύπου.
Σχέσεις με την Τρομοκρατία: Καταγγελίες για δεσμούς με τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ.
Διαφθορά: Στοιχεία για ξέπλυμα χρήματος, ακόμα και του Ισλαμικού Κράτους, καθώς και παράκαμψη διεθνών κυρώσεων.
Το Ρίσκο για τον Τούρκο Πρόεδρο
Παρά τους σημερινούς στενούς δεσμούς του με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Ερντογάν ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με τη «μεταχείριση Μαδούρο» στο μέλλον, εκτιμά ο Μάικλ Ρούμπιν. Η ιστορία δείχνει ότι η Ουάσιγκτον δεν διστάζει να εγκαταλείψει πρώην συμμάχους, όπως ο Σαντάμ Χουσεΐν, όταν το κόστος ανοχής υπερβεί το όφελος.
Η επιχειρησιακή ικανότητα των ΗΠΑ για μια επιχείρηση «αρπαγής και διαφυγής» στα απομονωμένα παλάτια της Τουρκίας θεωρείται εφικτή, ενώ η επίκληση του ΝΑΤΟ θα ήταν αλυσιτελής σε περίπτωση αμφισβήτησης της εκλογικής νομιμότητας του Ερντογάν. Η αλαζονεία του Τούρκου ηγέτη και οι παγκόσμιες απαγωγές αντιφρονούντων που ο ίδιος ενορχήστρωσε, ίσως τελικά προδιαγράφουν μια παρόμοια μοίρα: τη μεταγωγή του ενώπιον της αμερικανικής δικαιοσύνης.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο:
Λίγο μετά τις 2 π.μ., ώρα Καράκας, στις 3 Ιανουαρίου 2026, Ειδικές Δυνάμεις των ΗΠΑ εισέβαλαν στο συγκρότημα του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, τον συνέλαβαν ταχύτατα και τον μετέφεραν με ελικόπτερο, πλοίο και αεροπλάνο στη Νέα Υόρκη, όπου ο αυτοαποκαλούμενος επαναστάτης αντιμετωπίζει πλέον κατηγορίες στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης για ναρκοτρομοκρατία, διακίνηση ναρκωτικών και παραβάσεις περί όπλων.
Παρότι πολλοί Αμερικανοί πολιτικοί επέκριναν τόσο τη νομιμότητα των ενεργειών του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ όσο και τα κίνητρά του, κανείς δεν έχυσε δάκρυα για τον Μαδούρο — έναν σκληρό δικτάτορα, του οποίου τα χρόνια στην εξουσία, πρώτα ως αντιπροέδρου και έπειτα, μετά τον θάνατο του Ούγκο Τσάβες, ως προέδρου, φτωχοποίησαν τη χώρα. Ούτε πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι, ανεξαρτήτως κόμματος, αμφιβάλλουν για τους δεσμούς του Μαδούρο με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ή με τρομοκρατικές οργανώσεις που έχουν χαρακτηριστεί ως τέτοιες από τις ΗΠΑ, όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς.
Υπάρχει προηγούμενο για τη σύλληψη του Μαδούρο. Τον Δεκέμβριο του 1989, ο πρόεδρος Τζορτζ Χ. Ου. Μπους εξαπέλυσε την Επιχείρηση «Just Cause» για τη σύλληψη του Παναμέζου δικτάτορα Μανουέλ Νοριέγκα. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις ολοκληρώθηκαν λίγο περισσότερο από έναν μήνα αργότερα, όταν αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν και απέλασαν τον Νοριέγκα. Δικαστήριο στο Μαϊάμι του απήγγειλε δέκα κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών, εκβιασμό και ξέπλυμα χρήματος. Αρχικά καταδικάστηκε σε σαράντα χρόνια φυλάκισης, ποινή που μειώθηκε στα τριάντα. Λόγω καλής διαγωγής, εξέτισε μόνο δεκαεπτά χρόνια και, μετά την αποφυλάκισή του, αντιμετώπισε δίκη στη Γαλλία και φυλάκιση στον Παναμά για άλλες υποθέσεις, όπου τελικά πέθανε το 2017.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα έπρεπε να ανησυχεί πολύ. Όπως ο Τσάβες και, μέσω αυτού, ο Μαδούρο, ο Ερντογάν μετέτρεψε μια αρχική εκλογική νίκη σε σιδερένιο έλεγχο της εξουσίας. Δεν έχει κερδίσει καμία εκλογή με νομιμότητα εδώ και δύο δεκαετίες, είτε χειραγωγώντας τα αποτελέσματα είτε φυλακίζοντας υποψηφίους της αντιπολίτευσης. Οι «Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα» κατατάσσουν την Τουρκία και τη Βενεζουέλα δίπλα-δίπλα ως προς τις καταχρήσεις κατά της ελευθερίας του Τύπου. Τόσο ο Ερντογάν όσο και ο Μαδούρο έχουν αγκαλιάσει —αν όχι υποστηρίξει— επαναστατικές και τρομοκρατικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων η Χαμάς και η Χεζμπολάχ. Μέλη της οικογένειας Ερντογάν ωφελήθηκαν από πετρέλαιο και εμπόριο με το Ισλαμικό Κράτος.
Ο Ερντογάν μπορεί να μην ενδιαφέρεται· μπορεί μάλιστα, κυριολεκτικά, να «τη γλιτώνει» χάρη στους στενούς προσωπικούς δεσμούς του με τον Τραμπ. Θα έκανε λάθος. Οι στενές του σχέσεις με τον Λευκό Οίκο πιθανότατα θα καταρρεύσουν όταν ο Τραμπ αποχωρήσει από το αξίωμα. Ο Ερντογάν θα έπρεπε να αναλογιστεί άλλους ηγέτες που κάποτε πόνταραν στις στενές σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Τόσο του Νοριέγκα όσο και του Μαδούρο η πολιτική μοίρα άλλαξε με τις μεταβολές της αμερικανικής πολιτικής. Ο πρόεδρος Ρόναλντ Ρέιγκαν και η CIA αρχικά αγκάλιασαν τον Νοριέγκα ως πιθανό σύμμαχο κατά των κομμουνιστικών εξεγέρσεων, πριν ο Τζορτζ Χ. Ου. Μπους —πρώην διευθυντής της CIA— αποφασίσει ότι το κόστος ανοχής των δραστηριοτήτων και της συμπεριφοράς του Νοριέγκα ήταν υπερβολικό. Αντίστοιχα, η κυβέρνηση Ομπάμα είχε κάποτε υιοθετήσει το αφήγημα Τσάβες/Μαδούρο, με τον Τζον Κέρι, υποψήφιο των Δημοκρατικών το 2004, να δηλώνει ότι θα υποστήριζε δημοκρατικά εκλεγμένους ηγέτες όπως ο Τσάβες, ακόμη κι αν ήταν «ατελείς».
Τέτοιες αναστροφές δεν περιορίζονται στη Λατινική Αμερική. Λιγότερο από μία δεκαετία αφότου ο Ρέιγκαν παρουσίαζε τον Ιρακινό πρόεδρο Σαντάμ Χουσεΐν ως δύναμη μετριοπάθειας στη Μέση Ανατολή, ο πρεσβύτερος Μπους βρέθηκε σε πόλεμο μαζί του. Ένας προοδευτικός διάδοχος του Τραμπ θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ως παρία και όχι ως εταίρο.
Ωστόσο, αυτό που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ο Ερντογάν δεν είναι απλώς μια πτώση της πολιτικής του τύχης, αλλά η «μεταχείριση Μαδούρο». Η σύζυγος του Μαδούρο φέρεται να ξέπλενε χρήματα από ναρκωτικά στην Τουρκία, κάτι που ενδέχεται να αποκαλύψει η επικείμενη δίκη του. Ο Ερντογάν επέβλεψε ένα πολυδισεκατομμυριούχο σχέδιο αποφυγής κυρώσεων με αντάλλαγμα χρυσό έναντι πετρελαίου με το Ιράν. Η στήριξή του σε τρομοκρατικές οργανώσεις —από τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ έως ομάδες κατά της Ινδίας στο Κασμίρ— είναι κοινό μυστικό. Το 2015, η τουρκική εφημερίδα Cumhuriyet δημοσίευσε φωτογραφίες και βίντεο της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών —της οποίας ο τότε διευθυντής είναι σήμερα υπουργός Εξωτερικών— να προμηθεύει με όπλα ομάδες συνδεδεμένες με την Αλ Κάιντα. Αντί να πατάξει τους προμηθευτές της Αλ Κάιντα στην Τουρκία, ο Ερντογάν διέταξε το υπουργείο Δικαιοσύνης να διώξει την εφημερίδα. Φήμες και στοιχεία γύρω από την υποτιθέμενη εμπλοκή του Ερντογάν στη διακίνηση ναρκωτικών κυκλοφορούν ευρέως.
Ο Ερντογάν επί μακρόν διέπρεψε στο να κολακεύει και να προσεταιρίζεται Αμερικανούς προέδρους, όμως η τύχη του μπορεί σύντομα να τελειώσει.
Η αλαζονεία του Ερντογάν απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει κάψει γέφυρες. Η Τουρκία μόλις έχασε μια πολυετή δικαστική υπόθεση σχετικά με την επίθεση των σωματοφυλάκων του Ερντογάν σε ειρηνικούς διαδηλωτές στο Sheridan Circle της Ουάσιγκτον. Η τουρκική πρεσβεία έχει από καιρό πάψει να εκπροσωπεί τα συμφέροντα της Τουρκίας και λειτουργεί αντ’ αυτού ως πολιτικό γραφείο του κόμματος του Ερντογάν. Βουλευτές σε όλο το πολιτικό φάσμα των ΗΠΑ απεχθάνονται τον Ερντογάν.
Το ερώτημα που θα έπρεπε να τον απασχολεί είναι αν είναι έστω και νοητό ότι ένας μελλοντικός πρόεδρος των ΗΠΑ θα διέταζε μια επιχείρηση τύπου Μαδούρο εναντίον του Ερντογάν. Όπως η CIA τοποθέτησε δίκτυα στο Καράκας για να παρακολουθεί τη θέση του Μαδούρο, είναι πιθανό να έχει κάνει το ίδιο και στην Τουρκία. Οι μετακινήσεις του Ερντογάν μπορεί να είναι μυστικές για τους Τούρκους, αλλά όχι για τους Αμερικανούς.
Το μέγεθος των παλατιών του Ερντογάν και η σχετική απομόνωσή τους καθιστούν μια επιχείρηση «αρπαγής και διαφυγής» σχετικά εύκολη. Παρότι ο Ερντογάν έχει εκκαθαρίσει τον στρατό ώστε να περιβάλλεται από πιστούς, αυτό έγινε εις βάρος της ίδιας της επιχειρησιακής επάρκειας του Τουρκικού Στρατού. Άλλο πράγμα να βομβαρδίζεις άοπλους Κούρδους αγρότες· κι άλλο να έρχεσαι αντιμέτωπος με τις Ειδικές Δυνάμεις των ΗΠΑ.
Η Τουρκία μπορεί να επικαλεστεί το ΝΑΤΟ, αλλά αυτό θα πέσει στο κενό εφόσον διαπιστωθεί ότι η πιθανή νοθεία του Ερντογάν στις εκλογές του 2028 τον καθιστά μη νόμιμο ηγέτη της χώρας. Το ΝΑΤΟ θα έπρεπε επίσης να εκδώσει απόφαση βάσει του Άρθρου 5, κάτι που δεν θα έκανε ποτέ εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών — ακόμη κι αν ο Ερντογάν είχε φίλους μεταξύ Ευρωπαίων ηγετών που μπορεί να τον φοβούνται αλλά δεν τον συμπαθούν. Ο Ερντογάν θα δυσκολευόταν, επίσης, να αποσπάσει συμπάθεια αν αμερικανικό δικαστήριο του απήγγελλε κατηγορίες πριν οι Ειδικές Δυνάμεις των ΗΠΑ τον παραδώσουν (rendered), δεδομένου ότι ο ίδιος και ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ενορχήστρωσαν μια παγκόσμια εκστρατεία απαγωγών για την επιστροφή πολιτικών και θρησκευτικών αντιφρονούντων στην Τουρκία, όπου αντιμετώπισαν βασανιστήρια και φυλάκιση.
Μπορεί σήμερα να φαίνεται τραβηγμένο να φανταστεί κανείς μια μελλοντική επιχείρηση που θα μετέφερε τον Ερντογάν στη Νότια Περιφέρεια της Νέας Υόρκης, όμως ο Ερντογάν ίσως κάνει το τελευταίο του στοίχημα αν πιστεύει ότι είναι άτρωτος απέναντι στη μοίρα του Μαδούρο. Μπορεί να διαπιστώσει ότι, τη στιγμή που τα χέρια του θα δεθούν πίσω από την πλάτη με πλαστικές χειροπέδες και θα του φορέσουν γυαλιά και ωτοασπίδες αισθητηριακής αποστέρησης, όλοι οι «φίλοι» των οποίων κάποτε απολάμβανε τη λατρεία θα εξαφανιστούν.
Δείτε επίσης:
- Ισραηλινός Υπουργός: Κίνδυνος πολέμου με την Τουρκία αν πατήσουν τουρκικές δυνάμεις στη Γάζα
- Ερντογάν προς Τραμπ: Η Βενεζουέλα χρειάζεται ειρήνη και ανάπτυξη
Ρε μην μας ταΐζετε άλλο σανό! Τόσα χρόνια και αν έχουμε ακούσει και διαβάσει σενάρια από ειδικούς για την Τουρκία και τον Ερντογάν! Το μόνο σίγουρο είναι, ότι όταν μπορούσαμε να το κάνουμε π.χ. Ίμια δεν το κάναμε. Είχαμε πλεονεκτήματα που μόνοι μας τα χάσαμε και δεν τα συζητάμε, θα τα θυμηθούμε κάποια δύσκολη στιγμή και θα λέμε φταίνε οι προηγούμενοι. Οι Τούρκοι από το μηδέν, με την βοήθεια του Ισραήλ και όχι μόνο, χτίσανε και συνεχίζουν ανοδικά, μια δυνατή πολεμική βιομηχανία που πλέον τους αποφέρει ΕΣΟΔΑ! εμείς γελάγαμε τα πρώτα χρόνια γιατί είχαμε, τότε, κάποια πλεονεκτήματα, σήμερα ζηλεύουμε! Βλέπουμε να ανοίγει επικίνδυνα η ψαλίδα και εσείς ταΐζετε τον κόσμο με παπαρολογιες του στυλ θα πάθουν αυτό από εκείνον, θα τραβήξουν το άλλο… γιατί εμείς δεν μπορούμε να το κάνουμε.