Μια νέα ακαδημαϊκή μελέτη σε διεθνές περιοδικό κύρους επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει το ελληνοτουρκικό ζήτημα, μετατρέποντας τις πάγιες διεκδικήσεις της Τουρκίας σε «τεχνικά επιχειρήματα» για διεθνή κατανάλωση.
Η δημοσίευση ενός εκτενούς άρθρου στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό SAIS Review of International Affairs (19 Ιανουαρίου 2026) από τον Τούρκο ακαδημαϊκό Serhat S. Çubukçuoğlu, φέρνει ξανά στο προσκήνιο την τουρκική στρατηγική για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η μελέτη δεν αποτελεί απλώς μια ακαδημαϊκή άσκηση, αλλά μια συστηματική προσπάθεια της Άγκυρας να επικοινωνήσει το αφήγημά της σε κέντρα λήψης αποφάσεων στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, παρουσιάζοντας τις θέσεις της ως «λειτουργικές λύσεις» και όχι ως πολιτικές διεκδικήσεις.
Ο «διχοτομημένος» 25ος Μεσημβρινός και τα 3 Μίλια
Το κεντρικό σκέλος της μελέτης, με τίτλο «Rethinking Equitable Maritime Delimitation between Türkiye and Greece», προτείνει μια ριζική αναθεώρηση του καθεστώτος στο Αιγαίο με «χειρουργικές» παρεμβάσεις:
Δυτικά του 25ου Μεσημβρινού: Αποδοχή της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού: Μείωση των χωρικών υδάτων και για τις δύο χώρες στα 3 ναυτικά μίλια.
Η πρόταση αυτή στοχεύει απευθείας στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα, επιδιώκοντας να περιορίσει δραστικά την επήρειά τους και να αποσυνδέσει τον νησιωτικό χώρο από τον ηπειρωτικό κορμό της Ελλάδας.
Στο στόχαστρο Ρόδος και Καστελλόριζο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη Ρόδο και το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί χαρτογραφικά δεδομένα και ποσοτικές αναλύσεις για να υποστηρίξει ότι η πλήρης επήρεια αυτών των νησιών «εγκλωβίζει» την Τουρκία και εμποδίζει την πρόσβασή της στην ανοιχτή θάλασσα. Αν και τα επιχειρήματα αυτά δεν είναι νέα, η συστηματοποίησή τους σε ένα διεθνές ακαδημαϊκό έντυπο αποσκοπεί στο να δημιουργήσει ένα «επιστημονικό» προηγούμενο που θα επηρεάσει τρίτους παρατηρητές.
Η «εργαλειοποίηση» του παρελθόντος
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά της μελέτης σε παλαιότερες δηλώσεις του πρώην υφυπουργού Εξωτερικών, Χρήστου Ροζάκη, σχετικά με τις διερευνητικές επαφές του 2003. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τις αναφορές αυτές για να δείξει ότι σενάρια διαφοροποιημένης εφαρμογής των χωρικών υδάτων έχουν συζητηθεί στο παρελθόν, επιχειρώντας έτσι να προσδώσει μια επίφαση «ιστορικής νομιμοποίησης» στις σημερινές τουρκικές προτάσεις.
Η στρατηγική σημασία της συγκυρίας
Η δημοσίευση δεν απευθύνεται στο εσωτερικό της Τουρκίας, αλλά λειτουργεί ως «δοκιμαστικός σωλήνας» για τη διεθνή διπλωματία.
Διεθνές Ακροατήριο: Η επιλογή ενός περιοδικού με απήχηση σε Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες δείχνει πρόθεση επηρεασμού της διεθνούς κοινής γνώμης.
Timing: Η μελέτη κυκλοφορεί σε μια περίοδο επαναξιολόγησης των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας, όπου η διαμόρφωση εντυπώσεων συχνά προηγείται των επίσημων διαπραγματεύσεων.
Η μάχη των «χαρτιών»
Αν και η μελέτη δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ούτε δεσμεύει την ελληνική διπλωματία, αναδεικνύει μια νέα μορφή πίεσης. Η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει τη διαμάχη, εκτός από το πεδίο της ισχύος και στο πεδίο της «τεχνοκρατικής λογικής». Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι να αντιμετωπίσει αυτή την προσπάθεια «γκριζαρίσματος» των δικαιωμάτων των νησιών της, τα οποία παραμένουν θωρακισμένα από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Δείτε επίσης:
- Τουρκικοί λογαριασμοί της ΜΙΤ: «Μετά τους Κούρδους της Συρίας ήρθε η σειρά της Ελλάδας»
- Reuters: Η Ελλάδα εξετάζει επέκταση των χωρικών της υδάτων
- Η Τουρκία επικύρωσε Συμφωνία απορρέουσα από την UNCLOS που αρνείται να υπογράψει
