Συστηματική προσπάθεια νομιμοποίησης και ηρωποίησης εγκληματικών πράξεων του παρελθόντος επιχειρείται το τελευταίο διάστημα στα τουρκικά Μέσα Ενημέρωσης. Η εν ψυχρώ δολοφονία του Σολωμού Σολωμού το 1996 στην Κύπρο δεν παρουσιάζεται πλέον ως ιστορικό γεγονός, αλλά ως «παραδειγματική πράξη» επιβολής της κρατικής ισχύος.
Μέσα από τη ρητορική εφημερίδων όπως η Sözcü και η Daily Sabah, η αφαίρεση μιας ανθρώπινης ζωής μετατρέπεται σε πράξη εθνικού καθήκοντος. Το αφήγημα αυτό στοχεύει στην καλλιέργεια μιας κουλτούρας όπου η χρήση θανατηφόρας βίας θεωρείται η μόνη «αυτονόητη» απάντηση σε οποιαδήποτε αμφισβήτηση εθνικών συμβόλων.
«Διοικητής με το Τύμπανο»: Το πορτρέτο ενός εκτελεστή
Η αντιπολιτευόμενη κεμαλική εφημερίδα Sözcü, σε άρθρο της με τίτλο «Ο διοικητής εκείνος είχε πει: Όποιος κατεβάσει τη σημαία μας θα κατέβει κι ο ίδιος», πλέκει το εγκώμιο του Αντιστράτηγου Χασάν Κουντακτζί. Ο αξιωματικός που έδωσε την εντολή για τη δολοφονία του Σολωμού προβάλλεται ως πρότυπο αποφασιστικότητας, με την εφημερίδα να τον περιγράφει ως έναν άνθρωπο που «ποτέ δεν άφηνε το όπλο του».
Αναφερόμενο στα γεγονότα του Αυγούστου του 1996 στην πράσινη γραμμή, το δημοσίευμα αποκαλύπτει τον προσχεδιασμένο χαρακτήρα της δολοφονίας, σημειώνοντας ότι «είχε σχεδιαστεί ότι όποιος προσπαθούσε να κατεβάσει τη σημαία μας θα εξουδετερωνόταν αμέσως».
Η ωμή ομολογία: «Σήκωσα το χέρι μου και έδωσα το σήμα “πυρ”»
Ο ίδιος ο Κουντακτζί, μέσα από τις αφηγήσεις που αναπαράγει ο τουρκικός Τύπος, περιγράφει με κυνισμό τη στιγμή της εκτέλεσης. Σύμφωνα με τον ίδιο:
«Το άτομο που πέρασε το συρματόπλεγμα και ανέβηκε στον ιστό όπου κυμάτιζε η σημαία μας, που βρισκόταν 15 μέτρα από τα σύνορα, ήθελε να κατεβάσει τη σημαία μας. Τον προειδοποιήσαμε τρεις φορές. Μας αγνόησε».
Η περιγραφή ολοκληρώνεται με την παραδοχή της εντολής που οδήγησε στον θάνατο του άοπλου διαδηλωτή:
«Είχα δώσει την τελική διαταγή στον τοπικό διοικητή. Ήταν σαφές τι έπρεπε να γίνει όταν έδινα το σήμα. Σήκωσα το χέρι μου και έδωσα το σήμα ‘Πυρ’…».
Η απαξίωση της ανθρώπινης ζωής έναντι του συμβόλου
Η τουρκική αρθρογραφία υιοθετεί πλήρως τη λογική της απόλυτης ταύτισης της σημαίας με τη ζωή, απορρίπτοντας κάθε έννοια διεθνούς δικαίου ή αναλογικότητας. Ο αρθρογράφος της Sözcü φαίνεται να συμφωνεί με τη νοοτροπία του Κουντακτζί:
«Άνθρωπος που σέβεται τη σημαία και είναι έτοιμος να πεθάνει για αυτήν».
Την ίδια στιγμή, επιχειρείται η αποδόμηση του γεγονότος ότι ο Σολωμού ήταν άοπλος, με ρητορικά ερωτήματα που προκαλούν: «Ήταν λέει άοπλοι; Δεν μπορούσαν λέει να τους αγγίξεις; Υπάρχει τέτοιο πράγμα;».
Από την Κύπρο στο Ντιγιάρμπακιρ: Μια οικουμενική απειλή
Σε μια προσπάθεια να δείξει ότι αυτή η βίαιη πρακτική αποτελεί πάγια στρατηγική «παντού», ο Κουντακτζί είχε δηλώσει πως η ίδια εντολή θα δινόταν σε οποιοδήποτε σημείο της επικράτειας:
«Όλοι έμαθαν ποιο θα ήταν το τίμημα, το διέταξα για όποιον επιχειρούσε να κατεβάσει τη σημαία στην ΤΔΒΚ, το ίδιο θα διέταζα και στο Ντιγιάρμπακιρ, και οπουδήποτε αλλού».
Η διεθνής καταδίκη και η «αποσιώπηση» του εγκλήματος
Αν και το άρθρο παραδέχεται ότι η Interpol εξέδωσε κόκκινο ένταλμα σύλληψης κατά του Κουντακτζί —γεγονός που τον κράτησε «εγκλωβισμένο» εντός Τουρκίας για 27 χρόνια— η κατάληξη της αναφοράς είναι ενδεικτική της ηρωποίησης: «Ο Θεός να τον αναπαύσει».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Daily Sabah, η οποία δικαιολογεί τη δολοφονία ως αυτονόητη συνέπεια μιας «βεβήλωσης», τονίζοντας ότι «για τους Τούρκους, η σημαία είναι το σύμβολο» και υπενθυμίζοντας με ψυχρότητα ότι «το 1996, ένας Ε/Κ σκοτώθηκε από Τούρκους στρατιώτες όταν προσπάθησε να κατεβάσει μια τουρκική σημαία».
Η περίπτωση του Σολωμού Σολωμού χρησιμοποιείται σήμερα από τον τουρκικό Τύπο ως ένα εργαλείο εθνικιστικής συσπείρωσης, όπου η ανθρώπινη ζωή θυσιάζεται στον βωμό του συμβόλου, μετατρέποντας ένα έγκλημα που καταδικάστηκε παγκοσμίως σε «πρότυπο προσφοράς».
Δείτε επίσης:
- Σεβασμός και ανατριχίλα: Μνημείο στο Παραλίμνι προς τιμήν Ισαάκ και Σολωμού που έπεσαν υπέρ πατρίδος
- Κώστας Γρίβας: Η απελευθέρωση της Κύπρου ως «Υψηλή Στρατηγική»
- Απογοήτευση από το ΥΠΕΞ της Κύπρου για εκθέσεις «ίσων αποστάσεων» του ΟΗΕ
