Η γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής μεταβάλλεται επικίνδυνα, με τις σχέσεις Δύσης-Ισραήλ και Τουρκίας να βρίσκονται στο επίκεντρο μιας κρίσιμης ανάλυσης του Εντ Χουσέιν στην Telegraph. Σύμφωνα με τον αναλυτή, η περιφερειακή σταθερότητα στην περιοχήστηρίζεται σε ένα «τρίποδο» ισχύος: Αραβικός Κόσμος, Τουρκία και Ιράν. Για να διατηρήσουν τα ερείσματά τους η Δύση και το Τελ Αβίβ, οφείλουν να εξασφαλίζουν τη σύμπλευση τουλάχιστον δύο εξ αυτών των πόλων.
Το δίλημμα του Ισραήλ: Σύμμαχος ή «νέα απειλή»;
Ενώ από το 1979 η στρατηγική απομόνωσης της Τεχεράνης απέδιδε καρπούς, η νέα ρητορική ορισμένων Ισραηλινών αξιωματούχων φαίνεται να ανακατεύει την τράπουλα. Ο Χουσέιν αναφέρεται στις τοποθετήσεις του πρώην Πρωθυπουργού του Ισραήλ Ναφτάλι Μπένετ και του πρώην Υπουργού Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ, οι οποίοι αντιμετωπίζουν την Άγκυρα με αυξανόμενη εχθρότητα, εξισώνοντάς την ουσιαστικά με την ιρανική απειλή.
Κατά τον αναλυτή, η προσέγγιση αυτή είναι ιστορικά μυωπική. Παραβλέπει το γεγονός ότι Άγκυρα και Τεχεράνη αποτελούν παραδοσιακούς ανταγωνιστές για την πρωτοκαθεδρία στον μουσουλμανικό κόσμο:
Τουρκία: Μια σουνιτική δύναμη 86 εκατομμυρίων με στρατηγικό βάθος σε Ευρώπη και Ασία.
Ιράν: Μια σιιτική δύναμη 92 εκατομμυρίων, διάδοχος αυτοκρατοριών που συγκρούονταν επί αιώνες με τους Οθωμανούς.
Η στρατηγική υπεροχή της Άγκυρας
Η ανάλυση τονίζει ότι η Τουρκία δεν είναι ένας τυχαίος παίκτης. Διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ και ηγετική τεχνολογία στα drones. Μια πιθανή ρήξη μαζί της δεν θα αποσταθεροποιούσε μόνο την περιοχή, αλλά θα δοκίμαζε τις αντοχές των σχέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται το ιστορικό βάθος των σχέσεων: η Τουρκία ήταν η πρώτη μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το Ισραήλ το 1949, διατηρώντας έκτοτε έναν δίαυλο επικοινωνίας που, παρά τις κατά καιρούς εντάσεις, παραμένει πολύτιμος.
Ο παράγοντας του αραβικού κόσμου και η επόμενη μέρα
Πέραν της Τουρκίας, ο Χουσέιν αναδεικνύει τον ρόλο του σουνιτικού αραβικού κόσμου (Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ), ο οποίος αποτελεί τον τρίτο πυλώνα της εξίσωσης. Η προειδοποίηση του αναλυτή είναι σαφής:
Τυχόν μετωπική σύγκρουση με την Τουρκία θα οδηγούσε το Ισραήλ σε μια επικίνδυνη απομόνωση, προσφέροντας «δώρο» στην Τεχεράνη και σε οργανώσεις όπως η Χαμάς.
Το συμπέρασμα του αναλυτή; Η διπλωματική οδός με την Άγκυρα είναι μονόδρομος για την ασφάλεια του Ισραήλ. Μια βιώσιμη ειρήνη απαιτεί λεπτούς χειρισμούς, που θα περιλαμβάνουν μια ρεαλιστική πορεία προς την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την επιβίωση των υπαρχουσών περιφερειακών συμμαχιών.
Ο αντίλογος στον ισραηλινό αντιτουρκισμό
Καλό θα είναι να έχουμε στο μυαλό μας ότι το βασικό πλαίσιο της παραπάνω ανάλυσης, αποτελεί έναν ισχυρό αντίλογο σε όσους, εντός του Ισραήλ, θεωρούν ότι η Τουρκία αποτελεί έναν θανάσιμο εχθρό του εβραϊκού κράτους. Η αντιπαλότητα των δύο κρατών, δεν αποκλείεται στο μέλλον να αμβλυνθεί, με την αλλαγή των ηγεσιών τους.
Σε κάθε περίπτωση, η συμμαχία Ελλάδας και Ισραήλ βασίζεται επί του παρόντος στο κοινό συμφέρον και αυτό αποτελεί πάντα την ισχυρότερη βάση. Η Τουρκία έχει αποδείξει πολλές φορές στην ιστορία της ότι κάθε άλλο παρά ένας αξιόπιστος και σταθερός σύμμαχος μπορεί να λογίζεται, κάτι που θα πρέπει να ελπίζουμε και να επιδιώκουμε να γίνεται όλο και πιο σαφές στην Ιερουσαλήμ.
Δείτε επίσης:
- Δήλωση Ισραηλινού σε τουρκικό κανάλι: «Από εδώ και πέρα ο εχθρός μας είστε εσείς»
- Παραλήρημα Καραγιούλ: «Μετά το Ιράν, η Τουρκία εισβάλλει σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ»
