Με τη διείσδυση της τεχνολογίας στην καθημερινότητα του πολίτη, έχουμε και τον δυσάρεστο αντίκτυπο στην αύξηση της παραγωγής ψηφιακών σκουπιδιών, καθώς μόνο μέσα στο 2019, ο πλανήτης μας παρήγαγε ηλεκτρονικά απόβλητα που ισοδυναμούν με 53,6 εκατομμύρια μετρικούς τόνους!
Μάλιστα, η ποσότητά τους αυξήθηκε κατά 21% μέσα σε πέντε μόλις χρόνια. Αναμένεται δε να φτάσει τα 74 εκατομμύρια μετρικούς τόνους έως το 2030, που συνιστά υπερδιπλασιασμό σε σχέση με 16 χρόνια νωρίτερα.
Τα λεγόμενα ηλεκτρονικά απόβλητα (e-waste), που παρήχθησαν το 2019, αποτελούν αριθμό-ρεκόρ, σύμφωνα με το Global E-waste Monitor 2020 (www.globalewaste.org). Εκφρασμένες σε κατά κεφαλή παραγωγή, οι ποσότητες αυτές αναλογούν -κατά μέσο όρο- σε 7,3 κιλά για κάθε κάτοικο της γης.
Αυτό, που κάνει την όλη κατάσταση ακόμη πιο περίπλοκη, είναι ότι ελάχιστες ποσότητες των ηλεκτρονικών αποβλήτων, που παράγονται, οδηγούνται σε ανακύκλωση. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το 2019 μόνο το 17,4% των ηλεκτρονικών αποβλήτων συλλέχθηκε και ανακυκλώθηκε. Αυτό σημαίνει ότι ένας -συντηρητικά εκτιμώμενος- όγκος ανακτήσιμων υλικών όπως χρυσός, ασήμι, χαλκός, πλατίνα, αξίας $57 δισ.(!), απορρίφθηκαν ως επί το πλείστον ή κάηκαν, αντί να συλλέγονται για επεξεργασία και επαναχρησιμοποίηση.
Αυτό -όπως είναι αντιληπτό- ισοδυναμεί με το ετήσιο ΑΕΠ πολλών χωρών ανά τον πλανήτη.
Τα πλέον ανερχόμενα οικιακά απορρίμματα
Τα ηλεκτρονικά απόβλητα είναι, σήμερα, σύμφωνα με όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, η ταχύτερα αναπτυσσόμενη ροή οικιακών απορριμμάτων παγκοσμίως. Σύμφωνα με την έκθεση, η Ασία παρήγαγε τον μεγαλύτερο όγκο ηλεκτρονικών αποβλήτων (24,9 Mt), ακολουθούμενη από την Αμερική (13,1 Mt), την Ευρώπη (12 Mt), την Αφρική (2, Mt 9) και την Ωκεανία (0,7 Mt). Ωστόσο, η Ευρώπη κατέλαβε την πρώτη θέση όσον αφορά την κατά κεφαλή παραγωγή ηλεκτρονικών αποβλήτων, με 16,2 κιλά. Η Ωκεανία ήρθε δεύτερη με 16,1 κιλά, ακολουθούμενη από την Αμερική με 13,3 κιλά, την Ασία με 5,6 κιλά και την Αφρική με 2,5 κιλά.
Ως ηλεκτρονικά απόβλητα νοούνται όλα τα απορριφθέντα προϊόντα με μπαταρία ή βύσμα. Το Global E-waste Monitor 2020 αποδίδει την αυξανόμενη παραγωγή ηλεκτρονικών σκουπιδιών στην εντεινόμενη κατανάλωση ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, σε συνδυασμό με μικρούς κύκλους ζωής των προϊόντων και τις περιορισμένες επιλογές για επισκευή.
Σήμερα, συνολικά 78 χώρες, παγκοσμίως, έχουν πλέον εθνική πολιτική, νομοθεσία ή κανονισμό για τα ηλεκτρονικά απόβλητα, από 61 το 2014. Ο στόχος της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών (ITU) είναι να αυξήσει το ποσοστό των χωρών με σχετική νομοθεσία για τα ηλεκτρονικά απόβλητα στο 50%.
Να σημειωθεί ότι το Global E-waste Monitor 2020 συντάσσουν το UN University (UNU), η International Telecommunication Union (ITU) και η International Solid Waste Association (ISWA) σε συνεργασία με τον ΟΗΕ.
