Κάθε μέρα και ένα νέο αρνητικό ρεκόρ σπάει η τουρκική λίρα, με τον Ερντογάν να έχει παντού ανοιχτά μέτωπα, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
Πέρα από τις εχθροπραξίες σε Συρία, Ιράκ, Λιβύη και Αρμενία, η Ε.Ε. και οι ΗΠΑ απειλούν την Τουρκία με οικονομικές κυρώσεις. Ο Ερντογάν έχει ανοίξει «θερμό μέτωπο» με τη Γαλλία και προκαλεί καθημερινά στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο.
Αποτέλεσμα, να έχει φτάσει η λίρα στα χαμηλότερα επίπεδα από το 1999. Ένα δολάριο αξίζει όσο 8,30 λίρες, όταν στις αρχές του 2020 ένα δολάριο κόστιζε 5,95 λίρες. Για ένα προϊόν 100 δολαρίων, δηλαδή, στις αρχές του έτους έδιναν 595 λίρες και σήμερα για το ίδιο ακριβώς προϊόν 830 λίρες, δηλαδή 235 δολάρια περισσότερα.
Δείτε ακόμα: Καταρρέει η τουρκική λίρα μαζί και οι ισπανικές τράπεζες. Ας πρόσεχαν
Ο Piotr Matys, αναλυτής της Rabobank, δήλωσε ότι υπήρχαν ανησυχίες πως η νίκη για τον Αμερικανό προεδρικό υποψήφιο Τζο Μπάιντεν θα μπορούσε να σημαίνει «αυστηρές κυρώσεις στην Τουρκία για την αγορά του ρωσικού αμυντικού συστήματος S-400 [αντιαεροπορικά]» και «η αγορά ανησυχεί επίσης για την ταχέως επιδεινούμενη σχέση μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας».
Την ίδια στιγμή ο Ερντογάν διαμηνύει πως η οικονομία δεν έχει πρόβλημα, ο γαμπρός του, υπουργός Οικονομικών, λέει σε ξένους επενδυτές ότι δεν χρειάζονται capital controls, αλλά οι τράπεζες της Τουρκίας κάνουν τα πάντα για να κρατηθούν όρθιες.
Η κατάρρευση της τουρκικής λίρας οδήγησε την Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας να αναθεωρήσει την εκτίμησή της για την πορεία του πληθωρισμού το 2020, στο 12,1%, από 8,9% προηγουμένως. Όλα αυτά όταν ένα πακέτο τσιγάρα κοστίζει 20 λίρες. Η βύθιση της λίρας σημαίνει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα γίνονται απλησίαστα για τον απλό Τούρκο πολίτη.
Είναι χαρακτηριστική η πορεία του κατά κεφαλήν εισοδήματος στη γειτονική χώρα.
Το 2013 ήταν 12.489 δολάρια και φέτος 7.715 δολάρια, δηλαδή κάθε Τούρκος έχει χάσει 4.474 δολάρια. Του χρόνου θα χάσει ακόμα 356 δολάρια, αφού θα πέσει στα 7.659 δολάρια.
Κατά κεφαλήν εισόδημα στην Τουρκία
2013 → 12.489 $
2020 → 7.715 $
2021 → 7.659 $
Εξέλιξη λίρας και οικονομίας
Αρχές 2016 → 1 $ = 2,92 λίρες
16 Ιουλίου 2016 (απόπειρα πραξικοπήματος) → 1 $ = 3 λίρες
Πρωτοχρονιά 2017 → 1 $ = 3,65 λίρες
Αρχές Απριλίου 2019 (χάνει τις εκλογές στην Κωνσταντινούπολη) → 1 $ = 5,37 λίρες
24 Ιουνίου 2019 (επαναληπτικές εκλογές, που ξανακερδίζει ο Εκρέμ Ιμάμογλου) → 1 $ = 5,37 λίρες 5,81
Πρωτοχρονιά 2020 → 1 $ = 5,95 λίρες
27 Σεπτεμβρίου 2020 (πόλεμος Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν) → 1 $ = 7,80 λίρες
4 Οκτωβρίου 2020 (μποϊκοτάζ τουρκικών προϊόντων από Σ. Αραβία) → 1 $ = 8,29 λίρες
21 Οκτωβρίου 2020 (ο Ερντογάν λέει ότι ο Μακρόν χρειάζεται ψυχοθεραπεία) → 1 $ = 7,81 λίρες
24 Οκτωβρίου 2020 (ανάκληση Γάλλου πρεσβευτή στην Αγκυρα) → 1 $ = 7,96 λίρες
28 Οκτωβρίου 2020 → 1 $ = 8,30 λίρες
Τούρκος πολίτης που συνάντησε τον Ερντογάν σε περιοδεία τού είπε ότι δεν μπορεί να αγοράσει ούτε ψωμί. Ο «σουλτάνος», προκαλώντας τον μέσο Τούρκο πολίτη που βλέπει τα πάντα να ακριβαίνουν καθημερινά, του έδωσε να πιει… «τσάι της χαράς».
Ενώ ο Ερντογάν μοιράζει… τσάι στον κόσμο, δεν ήταν λίγοι αυτοί που θυμήθηκαν τον… κομπασμό της πρώτης κυρίας της Τουρκίας ότι πίνει άσπρο τσάι, το οποίο κοστίζει κάτι λιγότερο από 1.700 ευρώ το κιλό, και τις χρυσές βρύσες του παλατιού που κοστίζουν πάνω από 10.000 λίρες, όσο δηλαδή παίρνει ο μέσος Τούρκος εργαζόμενος σε διάστημα 4-5 μηνών.
Μάλιστα, τις τελευταίες ώρες έχει αρχίσει και ένας άγριος τσακωμός με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης για τη γαλλική τσάντα της Εμινέ Ερντογάν, που κοστίζει ούτε λίγο ούτε πολύ 50.000 ευρώ.
Το πρόβλημα των τραπεζών και η άρνηση για capital controls
Προ ημερών η ρυθμιστική Αρχή των τραπεζών της Τουρκίας έφερε νέα έκτακτα μέτρα για την ομαλοποίηση του δανεισμού από τις τράπεζες.
Ανακοίνωσε ότι οι τράπεζες θα μπορούν να συνυπολογίζουν στο ενεργητικό τους τα δάνεια σε ξένο νόμισμα προς άλλες τουρκικές τράπεζες για έναν χρόνο, υποβοηθώντας τες έτσι να πιάνουν ευκολότερα τους στόχους κεφαλαιακής επάρκειάς τους. Όλα αυτά την ώρα που οι διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι οι τράπεζες της Τουρκίας έχουν «κάψει» τα αποθέματά τους για να στηρίξουν τη λίρα και πλέον έχουν βάλει χέρι και στις καταθέσεις του κόσμου!
Για να στηρίξει το όνειρό του για οικονομικό θαύμα ο Ερντογάν είχε δώσει εντολή στις τράπεζες να δίνουν σωρηδόν δάνεια στον κόσμο, κάτι που γύρισε μπούμερανγκ στην οικονομία. Έφερε αύξηση των εισαγωγών, οξύνοντας το έλλειμμα εμπορικού ισοζυγίου της χώρας και πιέζοντας περισσότερο τη λίρα.
Παρά την κατάσταση, ο Αλμπαϊράκ τόνισε ότι είναι εκτός συζήτησης το ενδεχόμενο επιβολής capital controls. «Θα ήθελα να καταστήσω σαφές ότι δεν θα υπάρξουν έλεγχοι κεφαλαίου. Η Τουρκία είναι ένα χρηματοοικονομικό και εμπορικό κέντρο» ανέφερε σε συνάντηση με ξένους επενδυτές που οργάνωσε η Citibank.
