Οι ηγέτες της ΕΕ εξέδωσαν κοινή δήλωση ζητώντας την άμεση απελευθέρωση του Λευκορώσου δημοσιογράφου Ρομάν Προτασέβιτς και της συντρόφου του, Σόφια Σαπέγκα και τονίζοντας την κατεύθυνση των νέων κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας.
Η δήλωση έρχεται μόλις μία ημέρα αφότου η Λευκορωσία αναχαίτισε ένα εμπορικό επιβατικό τζετ της Ryanair και το ανάγκασε να προσγειωθεί στο Μινσκ, την πρωτεύουσα της Λευκορωσίας, για να συλλάβει τον δημοσιογράφο και τη σύντροφό του.
Η δήλωση της ΕΕ ζητά ένα μπαράζ νέων κυρώσεων κατά της κυβέρνησης του Αλεξάντερ Λουκασένκο. Οι ηγέτες προέτρεψαν για κυρώσεις εναντίον ατόμων και «οντοτήτων» και ανέφεραν επίσης ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα υιοθετήσει μέτρα για την απαγόρευση της πτήσης αεροπορικών εταιρειών της Λευκορωσίας στον εναέριο χώρο της ΕΕ ή την πρόσβαση σε αεροδρόμια της ΕΕ.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών ΜΜΕ, οι ηγέτες της ΕΕ ενισχύουν τις προθέσεις τους να χτυπήσουν το καθεστώς Λουκασένκο με στοχοθετημένες οικονομικές κυρώσεις, καθώς επιλογές όπως μόνο η απαγόρευση πτήσης εγείρουν ανησυχίες για αντίποινα εναντίον πολιτών της ΕΕ.
Η πραγματική έκταση (και υλοποίηση) της απάντησης της ΕΕ δεν θα γίνει γνωστή έως ότου οι αξιωματούχοι, οι διπλωμάτες και οι δικηγόροι εξετάσουν τις λεπτομέρειες των κυρώσεων, οι οποίες πρέπει να καταρτιστούν για να αντέξουν τις νομικές προκλήσεις.
Αναλυτικά η κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου:
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει σθεναρά την εξαναγκαστική προσγείωση της πτήσης της Ryanair στο Μινσκ της Λευκορωσίας την 23 Μαίου 2021, που έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια των αερομεταφορών, καθώς επίσης και την κράτηση από τις αρχές της Λευκορωσίας του δημοσιογράφου Ραμάν Πρατασεβιτς και της Σοφία Σαπέγκα.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά την άμεση απελευθέρωση του Ρομάν Προτάσεβιτς και της Σοφία Σαπέγκα, καθώς και την εγγύηση της ελεύθερης μετακίνησής τους.
Καλεί το Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορείας (ICAO) να διερευνήσει επειγόντως αυτό το άνευ προηγουμένου και απαράδεκτο συμβάν.
Καλεί το Συμβούλιο να υιοθετήσει πρόσθετες λίστες κατά προσώπων και οντοτήτων το συντομότερο δυνατό, στη βάση του υφιστάμενου καθεστώτος κυρώσεων.
Καλεί το Συμβούλιο να υιοθετήσει περαιτέρω στοχευμένες οικονομικές κυρώσεις και προσκαλεί τον Ύπατο Εκπρόσωπο και την Επιτροπή να υποβάλουν προτάσεις, χωρίς καθυστέρηση, για αυτό το σκοπό.
Καλεί όλους τους αερομεταφορείς που εδρεύουν στην ΕΕ να αποφεύγουν πτήσεις στον εναέριο χώρο της Λευκορωσίας.
Καλεί το Συμβούλιο να υιοθετήσει τα απαραίτητα μέτρα για να αποκλείσει τις πτήσεις Λευκορωσικών αεροσκαφών στον εναέριο χώρο της ΕΕ και να αποτρέψει την πρόσβαση σε αεροδρόμια της ΕΕ πτήσεων που εκτελούνται από αυτά.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει την αλληλεγγύη του στη Λετονία, σε συνέχεια της αδικαιολόγητης απέλασης των Λετονών διπλωματών.
