Η Τουρκία πίεσε τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να… μαλακώσουν την επίσημη αντίδραση στην αναγκαστική προσγείωση από τη Λευκορωσία ενός επιβατικού αεροπλάνου της Ryanair στο Μινσκ και την κράτηση ενός αντιφρονούντος δημοσιογράφου, δήλωσαν στο Reuters που παρουσίασε αποκλειστικά το θέμα, δύο διπλωμάτες εξοικειωμένοι με την υπόθεση.
Οι 30 σύμμαχοι του ΝΑΤΟ κυκλοφόρησαν μια δήλωση δύο παραγράφων την Τετάρτη, καταδικάζοντας την αναγκαστική προσγείωση της πτήσης της Ryanair (Αθήνα-Βίλνιους) για τη σύλληψη του δημοσιογράφου Ρομαν Προτάσεβιτς, αλλά δεν περιελάμβανε τιμωρητικά μέτρα για τα οποία πίεζαν οι σύμμαχοι της Βαλτικής και η Πολωνία.
Η δήλωση ήταν επίσης λιγότερο αυστηρή από τις δημόσιες παρατηρήσεις του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ που αποκάλεσε το περιστατικό «κρατική αεροπειρατεία» και «εξωφρενικό».
Η Άγκυρα επέμεινε ότι οι αναφορές υποστήριξης για περισσότερες δυτικές κυρώσεις στη Λευκορωσία και οι εκκλήσεις για την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, έπρεπε να παραμείνουν εκτός της δήλωσης, ανέφεραν οι δύο διπλωμάτες. Η απειλή της αναστολής της συνεργασίας του ΝΑΤΟ με τη Λευκορωσία αφαιρέθηκε επίσης, πρόσθεσαν, με τα κίνητρα της Τουρκίας να μην είναι σαφή.
Τα τουρκικά κίνητρα
Διπλωμάτες δήλωσαν ότι η Άγκυρα μπορεί να προσπαθεί να διατηρήσει τους δεσμούς με τη Ρωσία, τον πλησιέστερο σύμμαχο της Λευκορωσίας και να διατηρήσει τις οικονομικές σχέσεις με τη Λευκορωσία μέσω της Turkish Airlines, η οποία πραγματοποιεί καθημερινές πτήσεις προς το Μινσκ.
Μια άλλη πιθανότητα για την κίνηση της Άγκυρας, θα μπορούσε να είναι η επιθυμία της Τουρκίας να καλωσορίσει Ρώσους τουρίστες αυτό το καλοκαίρι.
Μια άνοδος στα κρούσματα κορωνοϊού τον περασμένο μήνα και μια έντονη προειδοποίηση για ξένα ταξίδια διέλυσε πολλές πρώιμες κρατήσεις και αύξησε τις προοπτικές μιας άλλης χαμένης τουριστικής περιόδου για την Τουρκία, η οποία βασίζεται στην εισροή μετρητών για τη χρηματοδότηση του μεγάλου ξένου χρέους της.
Ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ είπε: «Η δήλωση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου για τη Λευκορωσία συμφωνήθηκε και από τους 30 Συμμάχους με συναίνεση. Δεν μπαίνουμε στις λεπτομέρειες των συζητήσεων στο Συμβούλιο, οι οποίες είναι εμπιστευτικές».
Ένας από τους διπλωμάτες είπε ότι ο Στόλτενμπεργκ είχε κερδίσει τη συμφωνία όλων των συμμάχων, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, για το τελικό κείμενο που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο του ΝΑΤΟ, για να αποφευχθούν περαιτέρω δημόσιες διαφωνίες.
Αναστάτωση και απογοήτευση
Η επιμονή της Τουρκίας σε ένα πιο ήπιο κείμενο αναστάτωσε ορισμένους συμμάχους, ιδίως την Πολωνία, τη Λιθουανία και τη Λετονία, οι οποίες είχαν πιέσει για πιο σκληρή δήλωση, ανέφεραν οι διπλωμάτες.
Ένας τρίτος διπλωμάτης είπε ότι η πίεση της Άγκυρας αποσκοπούσε κυρίως στη χρήση διαφορετικής διατύπωσης από εκείνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αναλύει λεπτομερείς προτάσεις για κυρώσεις. Αυτές περιελάμβαναν την απαγόρευση της χρήσης του εναέριου χώρου της ΕΕ από τις αεροπορικές εταιρείες της Λευκορωσίας, την αποτροπή των αεροπορικών εταιρειών της Λευκορωσίας να χρησιμοποιούν τους αερολιμένες της ΕΕ και την έκκληση στις αεροπορικές εταιρείες της ΕΕ να αποφύγουν τη Λευκορωσία.
«Πολλοί σύμμαχοι ήταν πολύ απογοητευμένοι με την Τουρκία. Ήταν σημαντικό για το ΝΑΤΟ να απαντήσει και δεν είναι ξεκάθαρο γιατί η Άγκυρα θα ήθελε να υπερασπιστεί τον Λουκασένκο», δήλωσε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης που ήταν παρών στη συζήτηση.
