Τον περασμένο Οκτώβριο, εν μέσω πανδημίας, ο Γιούρι Μίλνερ υποδέχτηκε μια μεγάλη ομάδα επιστημόνων στη έπαυλή του στους λόφους του Λος Αντζελες, πάνω από το
Πάλο Αλτο. Εμειναν εκεί δύο ημέρες. Τόσο διήρκεσε αυτή η επιστημονική συνάντηση. Αλλοι συμμετείχαν μέσω τηλεδιάσκεψης. Το θέμα; Πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η
βιοτεχνολογία για να κάνει τους ανθρώπους νεότερους!
Η ιδέα είναι ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε το ανθρώπινο σώμα ως μηχανή και ότι η ίδια η ανθρώπινη φύση μπορεί να αλλάξει, να «βελτιωθεί» με τη βοήθεια της γενετικής και
της τεχνολογίας και ειδικά της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Μίλνερ είναι ένας δισεκατομμυριούχος ρωσικής καταγωγής που έκανε μια ολόκληρη περιουσία στο
facebook και στο Mail.ru, αφού προηγουμένως άρχισε τα λαμπερά Black-tie Breakthrough Prizes, βραβεία 3.000.000 δολαρίων που δίνονται κάθε χρόνο σε φυσικούς, βιολόγους και μαθηματικούς.
Αλλά ο ενθουσιασμός του Μίλνερ για την επιστήμη πήρε μια άλλη πορεία. Ο ίδιος βρίσκεται πίσω από μια φιλόδοξη start up επιχείρηση για την καταπολέμηση της γήρανσης,
την Altos Labs. Η Altos ακολουθεί τεχνολογία βιολογικού επαναπρογραμματισμού, έναν τρόπο αναζωογόνησης κυττάρων στο εργαστήριο, που ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι θα μπορούσε να επεκταθεί για να αναζωογονήσει αρχικά ζώα και τελικά να παρατείνει την ανθρώπινη ζωή. Με άλλα λόγια είναι μια εταιρία με στόχο την… αθανασία.
Η νέα εταιρία, που δραστηριοποιείται στις ΗΠΑ και στη Βρετανία, θα ιδρύσει πολλά εργαστήρια στο Bay Area, στο Σαν Ντιέγκο, στο Κέμπριτζ αλλά και στην Ιαπωνία, και προσλαμβάνει ήδη επιστήμονες με παχυλούς μισθούς. Μάλιστα, υπόσχονται ότι μπορούν να συνεχίσουν και να ξεπεράσουν τα μέχρι σήμερα γνωστά όρια για το πώς γερνούν τα κύτταρα και πώς τελικά μπορεί να αντιστραφεί αυτή τη διαδικασία.
Μεταξύ των επενδυτών της είναι ο Τζεφ Μπέζος, ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, ο οποίος παραιτήθηκε από τη θέση του CEO της Amazon τον περασμένο Ιούλιο και λίγες εβδομάδες αργότερα έθεσε σε κίνδυνο τη ζωή του, όταν μπήκε στη διαστημική κάψουλα
που τον μετέφερε στο Διάστημα.
Οι επιστήμονες που συμμετέχουν
Η Altos είναι βέβαιο ότι έχει κοινό έδαφος με την Calico Labs, μια εταιρία μακροζωίας που ανακοίνωσε το 2013 ο συνιδρυτής της Google, Λάρι Πέιτζ. Μεταξύ των επιστημόνων που λέγεται ότι προσχωρούν στην Altos είναι ο Χουάν Κάρλος Μπελμόντε, Ισπανός βιολόγος στο
Ινστιτούτο Salk, στη Λα Γιόλα της Καλιφόρνιας, ο οποίος φημίζεται για την έρευνα που συνδυάζει έμβρυα ανθρώπων και πιθήκων και ο οποίος έχει προβλέψει ότι η διάρκεια ζωής των ανθρώπων θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 50 χρόνια.
Ανάμεσα στους επιστήμονες που συμμετέχουν είναι επίσης ο Στιβ Χόρβαθ, καθηγητής του UCLA και δημιουργός ενός «βιολογικού ρολογιού» που μπορεί να μετρήσει με ακρίβεια τη γήρανση του ανθρώπου. Στην εταιρία συμμετέχει και ο Σίνια Γιαμανάκα, ο Ιάπωνας ιατρός ερευνητής που κέρδισε το Νόμπελ Ιατρικής το 2012 για την έρευνά του πάνω στα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα ή iPS cells, όπως τα ονόμασε, αναπτύσσοντας τη μέθοδο μετατροπής διαφοροποιημένων κυττάρων ενηλίκων σε πολυδύναμα βλαστοκύτταρα. Θα είναι ένας άνευ αμοιβής ανώτερος επιστήμονας και θα προεδρεύει του επιστημονικού συμβουλευτικού συμβουλίου της εταιρίας. Ο Γιαμανάκα κατάφερε να επαναφέρει κύτταρα συνδετικού ιστού στην αρχική τους, μη ειδικευμένη μορφή. Τα κύτταρα αυτά ονομάζονται τεχνητά πολυδύναμα βλαστοκύτταρα (iPS).
Ο Γιαμανάκα είναι καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Κιότο. Μέχρι το 2016 το εργαστήριο του Μπελμόντε είχε εφαρμόσει αυτούς τους παράγοντες σε ζωντανά ποντίκια, επιτυγχάνοντας σημάδια αντιστροφής της ηλικίας και οδηγώντας τον στον επαναπρογραμματισμό ενός δυνητικά «ελιξίριου ζωής».
Τερατογενέσεις
Τα αποτελέσματα τέτοιων πειραμάτων με ποντίκια, ενώ ήταν συναρπαστικά, ήταν επίσης τρομακτικά. Ορισμένα ποντίκια ανέπτυξαν άσχημους εμβρυϊκούς όγκους που
ονομάζονταν τερατώματα, ακόμη και όταν άλλοι έδειχναν σημάδια ότι οι ιστοί τους είχαν γίνει νεότεροι. «Αν και υπάρχουν πολλά εμπόδια για να ξεπεραστούν, υπάρχουν
τεράστιες δυνατότητες» γράφει ο Γιαμανάκα σε ένα email, στο οποίο επιβεβαίωσε τον ρόλο του στην Altos.
Ποιος θέλει να ζήσει 150 χρόνια;
Το 2013 η Google ίδρυσε μια καινοτόμο εταιρία βιοτεχνολογίας, την Calico, με σκοπό να διερευνήσει και κατόπιν να καταπολεμήσει τα αίτια της γήρανσης– όλα αυτά μέσα από αντιπαραβολές ειδικών υπολογιστικών προγραμμάτων και επεξεργασίες αρχείων. Εξετάζεται, για παράδειγμα, η προδιάθεση ενός οργανισμού, η γενετική κλίση αλλά και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες, στοιχεία που επιταχύνουν ή εξασθενίζουν τα κύτταρα ή
δημιουργούν ασθένειες.
Ο πιο γνωστός υπέρμαχος των θεραπειών προληπτικής γηριατρικής, οι οποίες βασίζονται στην απαλλαγή από τα βλαβερά κύτταρα προτού καταλήξουν θανάσιμα, είναι ο
Βρετανός ερευνητής Ομπρεϊ ντε Γκρέι. Ο ίδιος είναι πεπεισμένος ότι ο πρώτος άνθρωπος που θα φτάσει τα 150 χρόνια ζωής έχει ήδη γεννηθεί και ότι στο εγγύς μέλλον οι άνθρωποι θα μπορούν να ξεπερνούν αυτό το όριο. «Η γήρανση είναι η κύρια αιτία του θανάτου ενός
ανθρώπου» λέει. Για τον ίδιο η πανδημία είναι μια μοναδική ευκαιρία να αντιστραφεί η αντίληψη που έχουμε για το γήρας και για τον πρόωρο θάνατο.
Ενας άλλος από τους θιασώτες των θεωριών αυτών είναι ο δισεκατομμυριούχος Πίτερ Τίελ, συνιδρυτής του PayPal και επενδυτής στα πρώτα χρόνια του facebook. Ο Τίελ
θεωρεί ότι η υπολογιστική ισχύς θα μας επιτρέψει να λύσουμε προβλήματα όπως οι αρρώστιες και η φθορά με τον τρόπο που διορθώνουμε τα προβλήματα ενός
προγράμματος για υπολογιστές.
