Την κρίση ότι οι ΗΠΑ σωστά επέλεξαν να απέχουν από τις συνομιλίες μεταξύ της Τουρκίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας για την ένταξη των δύο σκανδιναβικών χωρών στο ΝΑΤΟ εξέφρασαν ηγετικά στελέχη της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας.
Η Άγκυρα απειλεί να μπλοκάρει την ενταξιακή πορεία των δύο υποψηφίων χωρών, καθώς κατηγορεί την Σουηδία και την Φινλανδία ότι προσφέρουν καταφύγιο σε μέλη και στελέχη κυρίως κουρδικών οργανώσεων, τις οποίες η ίδια χαρακτηρίζει τρομοκρατικές οντότητες. Το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει σε σειρά συζητήσεων και διπλωματικών διεργασιών με στόχο να παρακαμφθεί ο σκόπελος του τουρκικού βέτο ως την επικείμενη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Μαδρίτη.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας Ρόμπερτ Μενέντεζ κατηγόρησε την Τουρκία ότι τηρεί καιροσκοπική στάση με σκοπό να καταφέρει να αποσπάσει ανταλλάγματα. Όπως εκτίμησε, η Τουρκία ίσως επιχειρούσε να κάνει κάτι τέτοιο με τις ΗΠΑ στην περίπτωση που η Ουάσιγκτον εμπλεκόταν ενεργά στη διαδικασία των συνομιλιών.
«Δεν ξέρω τι προσπαθεί να αποσπάσει (η Τουρκία) από την Σουηδία και την Φινλανδία. Αλλά σε τελευταία ανάλυση, αυτό είναι το θέμα. Και ίσως αν μπούμε στο παιχνίδι (σ.σ. οι ΗΠΑ) να θέλουν να αποσπάσουν ανταλλάγματα κι από εμάς. Αυτό θα είναι κάτι στο οποίο θα είμαι κάθετα αντίθετος. Δεν χρειαζόμαστε καμία παραχώρηση για να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ δύο μεγάλες δημοκρατίες».
Επιπλέον υποστήριξε ότι οι επιφυλάξεις της Τουρκίας εξυπηρετούν μόνο τον Βλαντιμίρ Πούτιν.
As two steadfast allies w/ strong democratic & military institutions, Finland & Sweden have every reason to participate in collective defense against Russian aggression. @NATO should swiftly welcome them into the alliance.
My remarks at today's hearing:https://t.co/Fa5PEDxJFO— Senate Foreign Relations Committee (@SFRCdems) June 22, 2022
Στο ίδιο μήκος κύματος φάνηκε να κινείται και ο επικεφαλής της μειοψηφίας, Τζιμ Ρις, λέγοντας ότι «αυτές (οι συζητήσεις) είναι καλύτερο να αφεθούν σε αυτούς (Τουρκία, Σουηδία και Φινλανδία) χωρίς εμάς (τις ΗΠΑ) σε αυτό το στάδιο. Πρέπει, όμως, να γίνει απολύτως κατανοητό ότι το θέμα αυτό πρέπει οπωσδήποτε να επιλυθεί, διότι είναι εξαιρετικά σημαντικό». Υπό αυτό το πρίσμα, ο ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής τόνισε ότι η ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ αποτελεί άμεση προτεραιότητα για τη συμμαχία και στάθηκε στο ότι οι δύο υποψήφιες χώρες διεξάγουν συνομιλίες με καλή πίστη απέναντι την Τουρκία.
Η κυβέρνηση της Σουηδίας έχει ήδη αποφασίσει άρση του εμπάργκο όπλων προς την Τουρκία.
Παίρνοντας τη σκυτάλη, ο γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν υποστήριξε ότι η πολιτική της Φινλανδίας και της Σουηδίας είναι πλήρως εναρμονισμένη με τη στάση που τηρούν οι ΗΠΑ και οι περισσότεροι σύμμαχοι στο θέμα της τρομοκρατίας και των κουρδικών οργανώσεων. Όπως εξήγησε, οι δύο υποψήφιες χώρες αναγνωρίζουν το PKK (Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν) ως τρομοκρατική οργάνωση.
Ο γερουσιαστής από το Μέριλαντ, ωστόσο, δεν απέφυγε να τοποθετηθεί για το θέμα των Κουρδικών Μονάδων Προστασίας του Λαού (YPG), οι οποίες αποτελούν μέρος των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF). Οι συγκεκριμένες κουρδικές μονάδες όχι μόνο δεν έχουν χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αλλά αποτέλεσαν αιχμή του δόρατος στον πόλεμο εναντίον του Ισλαμικού Κράτους και αποδείχθηκαν έτσι οι πιο αξιόπιστοι εταίροι των ΗΠΑ στην περιοχή. Με αυτό το δεδομένο, ο γερουσιαστής Βαν Χόλεν υποστήριξε ότι οι τουρκικές αιτιάσεις εναντίον της Σουηδίας και της Φινλανδίας αποτελούν εμμέσως πλην σαφώς μομφή εναντίον της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Για να είμαστε ξεκάθαροι, η Σουηδία έχει ήδη περάσει νόμο που αναγνωρίζει το PKK ως τρομοκρατική οργάνωση, σωστά; Επομένως, είναι ευθυγραμμισμένες με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους περισσότερους εταίρους μας. Και δεν είναι αλήθεια ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξαν ισχυρός εταίρος με τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (σ.σ. ΣΔΔ, βασική συνιστώσα τους είναι η YPG) στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους; Επομένως, για να είμαι ξεκάθαρος, θέλω να λύσουμε αυτό το θέμα, αλλά πρέπει να καταστήσουμε σαφές στον πρόεδρο (της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ) Ερντογάν ότι (η Τουρκία) επικρίνει τη Σουηδία και τη Φινλανδία για ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο πρόεδρος Ερντογάν θέλει επίσης να εκδοθεί ο Γκιουλέν. Είμαστε μια χώρα που αναγνωρίζει το κράτος δικαίου. Το ίδιο η Σουηδία και η Φινλανδία. Και επίσης ξέρετε, είχαμε ανησυχίες εδώ (στο Κογκρέσο) για την ανάπτυξη ρωσικών (συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας) S-400 στην Τουρκία και έχουμε αναλάβει δράση σε αυτήν την επιτροπή. Θέλω, λοιπόν, να υποστηρίξω τις συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. Όμως ας αναγνωρίσουμε ότι οι θέσεις που έχουν λάβει η Σουηδία και η Φινλανδία είναι σχεδόν ευθυγραμμισμένης με τη θέση των ΗΠΑ για τις ΣΔΔ και τον πολύ σημαντικό αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους και της τρομοκρατίας», τόνισε ο αμερικανός γερουσιαστής.
Στο Στόχαστρο του Γερουσιαστή Μενέντεζ η Πολιτική των «Ίσων Αποστάσεων»
Ο γερουσιαστής Μενέντεζ δεν παρέλειψε να εκφράσει την απογοήτευση του για το γεγονός ότι για ακόμα φορά το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αποφεύγει να τοποθετηθεί ξεκάθαρα και περιορίζεται απλώς στο να προτρέπει τις τρεις χώρες να συνεργαστούν για να ξεπεραστεί το πρόβλημα.
Απευθυνόμενος στην Κάρεν Ντόνφριντ, την αρμόδια για την Ευρώπη και την Ευρασία υφυπουργό Εξωτερικών, είπε «δεν έχω τους ίδιους περιορισμούς που μπορεί να έχετε όλοι εσείς στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Πιστεύω ότι απευθύνεσαι συγκεκριμένα σε όποιον κάνει λάθος σε κάτι. Και αν υπάρχουν μέρη που κάνουν λάθος, τότε απευθύνεσαι σε πολλά μέρη. Όμως, όπως είπε ο γερουσιαστής Βαν Χόλεν, η πραγματικότητα είναι ότι η Φινλανδία και η Σουηδία ευθυγραμμίζονται τώρα με τις δικές μας πολιτικές σε ό,τι έχει να κάνει με το PKK, τις ΣΔΔ και τον αγώνα μας εναντίον του Ισλαμικού Κράτους. Επομένως, είναι λίγο ανειλικρινές να παροτρύνουμε όλα τα μέρη να συνεργαστούν».
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας συνέχισε να βάζει στο στόχαστρο την πολιτική «ίσων αποστάσεων», λέγοντας «θα ήθελα να σημειώσω απλώς για την ιστορία ότι στα περίπου 30 χρόνια που εμπλέκομαι με την εξωτερική πολιτική ένα από τα πράγματα που με ενοχλούν στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στη κυβέρνηση, είναι ότι καλούμε όλα τα μέρη να κάνουν κάτι, όταν σε τελευταία ανάλυση δεν είναι όλα τα μέρη υπεύθυνα για τη διένεξη ή το ζήτημα ή το πρόβλημα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε».
Αγώνας με τον χρόνο για να ξεπεραστεί ο σκόπελος του τουρκικού βέτο
Κατά την κατάθεση της στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων, η υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κάρεν Ντόνφριντ εξέφρασε αισιοδοξία ότι οι ενταξιακές συνομιλίες θα καρποφορήσουν μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη.
«Είμαστε βέβαιοι ότι το θέμα θα επιλυθεί με θετικό τρόπο. Υπάρχει βαθιά και ευρεία υποστήριξη σε όλη τη Συμμαχία του ΝΑΤΟ για την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας. Επομένως, ελπίζουμε ότι θα έχουμε σύντομα μια θετική επίλυση», είπε.
Στην συγκεκριμένη τοποθέτηση απάντησε ο γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν, ο οποίος πίεσε την υφυπουργό να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ρωτώντας αν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει ότι θα εξασφαλιστεί ομοφωνία για την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Μαδρίτη. Η Κάρεν Ντόνφριντ περιορίστηκε να απαντήσει «θα σας πω ότι σίγουρα πιέζουμε για αυτό».
