Καύσωνες, πυρκαγιές, πλημμύρες και ξηρασίες εναλλάσσονται και δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα με απρόβλεπτες συνέπειες. Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και αυτό το καλοκαίρι, εν μέσω μάλιστα του άγνωστης διάρκειας πολέμου στην Ουκρανία. Υψηλότερες θερμοκρασίες, ισχυρότεροι άνεμοι, πολύ μειωμένη υγρασία στο έδαφος, που πέφτει κάτω από το 10%, και παρατεταμένη ξηρασία είναι κάποιες από τις συνέπειες. Η θερμοκρασία στην Ευρώπη θα συνεχίσει να ανεβαίνει με ρυθμό που θα ξεπερνά τον αντίστοιχο της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας, ενώ στην Ελλάδα τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν διπλασιασμό έως και τριπλασιασμό των λεγόμενων θερμών ημερών.
Η πιο σοβαρή εδώ και δεκαετίες ξηρασία της Ευρώπης πλήττει νοικοκυριά, εργοστάσια, αγρότες και εμπόριο σε όλη την ήπειρο, καθώς οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι ξηρότεροι χειμώνες και τα καυτά καλοκαίρια που τροφοδοτούνται από την υπερθέρμανση του πλανήτη θα κάνουν την έλλειψη νερού τον κανόνα. Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασίας της Ε.Ε. υπολόγισε ότι το 45% της επικράτειας του μπλοκ ήταν μέχρι τα μέσα Ιουλίου στο κόκκινο, με το 15% να βρίσκεται ήδη σε συναγερμό. Οι συνθήκες έχουν επιδεινωθεί από τότε. Στη Γαλλία η πρωθυπουργός Ελιζαμπέτ Μπορν ενεργοποίησε μια μονάδα κρίσης για την αντιμετώπιση μιας ξηρασίας στο Meteo-France που περιγράφεται ως η χειρότερη της χώρας από τότε που καταγράφονται αρχεία το 1958. Περισσότεροι από 100 γαλλικοί δήμοι δεν έχουν τρεχούμενο πόσιμο νερό και τροφοδοτούνται με υδροφόρες.
Με την επιφανειακή υγρασία του εδάφους να είναι η χαμηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ και τις βροχοπτώσεις τον Ιούλιο κατά 85% χαμηλότερες από το συνηθισμένο, ισχύουν περιορισμοί νερού, συμπεριλαμβανομένων των αγωγών και των απαγορεύσεων άρδευσης σε 93 από τα 96 ηπειρωτικά διαμερίσματα της χώρας, με 62 να ταξινομούνται ως «σε κρίση». Κι όμως η έκταση της κλιματικής αλλαγής που προκαλείται από την ξηρασία στην Ευρώπη δεν είναι ακόμη σαφής. Τα 2/3 της έκτασης της Ευρωπαϊκής Ενωσης καλύπτονται πλέον από προειδοποιήσεις για ξηρασία. Ο τελευταίος χάρτης του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ξηρασίας είναι κόκκινος και πορτοκαλί στα περισσότερα σημεία της γηραιάς ηπείρου. Μάλιστα, σύμφωνα με τον χάρτη, το 47% της επικράτειας της Ε.Ε. βρίσκεται στο στάδιο της «προειδοποίησης», ενώ το 17% στο υψηλότερο επίπεδο «συναγερμού».
Εν μέσω αύξησης των τιμών των τροφίμων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο υπουργός Γεωργίας της Γαλλίας προειδοποίησε ότι η σοδειά καλαμποκιού είναι πιθανό να είναι μειωμένη κατά 18%, ενώ τα συνδικάτα αγροτών λένε ότι η έλλειψη ζωοτροφών ως αποτέλεσμα της ξηρασίας μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές ελλείψεις στο γάλα.
Η εταιρία ηλεκτρικής ενέργειας EDF αναγκάστηκε να μειώσει την παραγωγή ενός από τους πυρηνικούς αντιδραστήρες της στη νοτιοδυτική Γαλλία λόγω των υψηλών θερμοκρασιών του νερού στον ποταμό Γκαρόν και έχει εκδώσει πολλές παρόμοιες προειδοποιήσεις για αντιδραστήρες κατά μήκος του Ροδανού. Τα αποθέματα νερού της Ισπανίας μειώνονται με ρυθμό 1,5% την εβδομάδα λόγω ενός συνδυασμού αυξημένης κατανάλωσης και εξάτμισης.
Στην Ιταλία η κυβέρνηση κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω ξηρασίας σε πέντε περιοχές στα βόρεια της χώρας, με δελτίο για το πόσιμο νερό, στις αρχές Ιουλίου. Χωρίς συνεχείς βροχοπτώσεις στην περιοχή από τον Νοέμβριο, η παραγωγή ρυζιού στην κοιλάδα του Πάδου, η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το 40% της γεωργικής παραγωγής ρυζιού της Ιταλίας, απειλείται. Οι καλλιεργητές έχουν προειδοποιήσει ότι έως το 60% της σοδειάς μπορεί να χαθεί, καθώς οι ορυζώνες στεγνώνουν.
Η Ολλανδία κήρυξε επίσημα έλλειψη νερού την περασμένη εβδομάδα. Η κυβέρνηση δεν έχει θεσπίσει ακόμη περιορισμούς στην κατανάλωση των νοικοκυριών, αλλά ζήτησε από τους ανθρώπους να σκεφτούν προσεκτικά αν πρέπει να πλύνουν το αυτοκίνητό τους ή να γεμίσουν εντελώς μια πισίνα. Στο γειτονικό Βέλγιο, εν τω μεταξύ, οι μετεωρολόγοι ανέφεραν τον πιο ξηρό Ιούλιο από το 1885. Στη Βρετανία τέσσερις εταιρίες ύδρευσης -Manx Water, Welsh Water, Southern Water και South East Water- έχουν ήδη επιβάλει απαγορεύσεις, ενώ η Yorkshire Water είπε ότι θα αρχίσει στις 26 Αυγούστου.
Στερεύει ο Ρήνος! Τεράστιος κίνδυνος για το εμπόριο
Τα επίπεδα του νερού έχουν επίσης πέσει σε επικίνδυνα χαμηλά στον Ρήνο, μια ζωτικής σημασίας βορειοδυτική ευρωπαϊκή πλωτή οδό που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά πετρελαίου, βενζίνης, άνθρακα και άλλων πρώτων υλών που συνδέει τη βιομηχανική καρδιά της Γερμανίας με τα μεγάλα λιμάνια του Ρότερνταμ και της Αμβέρσας.
Η στάθμη του ποταμού την περασμένη εβδομάδα ήταν ήδη χαμηλότερη από το 2018, όταν μια σοβαρή ξηρασία σταμάτησε τελικά τη μεταφορά εμπορευμάτων για 132 ημέρες. Ορισμένα πλοία λειτουργούν με χωρητικότητα 25% για να αποφευχθεί η προσάραξη, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς. Η ξηρασία έπληξε τις γερμανικές πλωτές οδούς, καθώς τα εμπορευματικά πλοία υποτίθεται ότι μεταφέρουν αυξημένες ποσότητες άνθρακα για να εξυπηρετήσουν τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που ο καγκελάριος Ολαφ Σολτς επανενεργοποίησε εν όψει της Ρωσίας που περιορίζει τις παραδόσεις φυσικού αερίου.
Στο Βερολίνο οι Αρχές κατέγραψαν πτώση της στάθμης του νερού στις πολλές λίμνες που τροφοδοτούνται από τον ποταμό Σπρέε. «Τα χαμηλά επίπεδα νερού μειώνουν την ικανότητα των φορτηγών να μεταφέρουν τόσο πρώτες ύλες όσο και τελικά προϊόντα κατά μήκος του ποταμού, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις αλυσίδες εφοδιασμού» αναφέρει ο οίκος Moody’s σε σημείωμα που αξιολογεί τις ζημιές για τους παραγωγούς χημικών προϊόντων που εδρεύουν κατά μήκος του Ρήνου.
Η εταιρία Uniper δήλωσε ότι η παραγωγή σε δύο εργοστάσια άνθρακα, τα οποία η Γερμανία ελπίζει ότι θα βοηθήσουν στην αποτροπή μιας χειμερινής κρίσης ενέργειας, θα επηρεαστεί από τα προβλήματα εφοδιασμού κατά μήκος του Ρήνου. Την περασμένη εβδομάδα ο χημικός γίγαντας BASF δήλωσε ότι δεν μπορεί να αποκλείσει περικοπές στην παραγωγή.
Παράλληλα, το κόστος ναυτιλίας εκτοξεύεται στα ύψη – στην Ελβετία το κόστος των καυσίμων έχει αυξηθεί, καθώς η χώρα προμηθεύεται μεγάλο μέρος του πετρελαίου της μέσω του Ρήνου. Στη Γαλλία η παρατεταμένη ξηρασία στερεύει τον Λίγηρα, κάτι που θα σήμαινε πως τα πυρηνικά εργοστάσια που παράγουν το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας θα μειώσουν την παραγωγή τους και υπάρχει περίπτωση να υπάρξει πρόβλημα ελλείψεων.
