Το Αζερμπαϊτζάν βλέπει πλέον τη στενή συνεργασία του με την Τουρκία ως μοναδική εγγύηση έναντι των «απειλών για την ασφάλεια» που θέτει η συμμαχία του Ιράν και της Αρμενίας. Μία αιφνιδιαστική συμμαχία η οποία φαίνεται πως άλλαξε τις ισορροπίες στον Καύκασο. Μέσα σε μία εβδομάδα πρακτικά το Αζερμπαϊτζάν μετατράπηκε από θύτης, σε «θύμα»…
Στις 17 Οκτωβρίου, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν ξεκίνησε στρατιωτικές ασκήσεις μεγάλης κλίμακας κατά μήκος των συνόρων της χώρας με το Αζερμπαϊτζάν. Η ακριβής τοποθεσία των ασκήσεων με το όνομα «Ισχυρό Ιράν» δεν δημοσιοποιήθηκε, αλλά η περιοχή στην οποία τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρονται ως περιοχή ασκήσεων συνορεύει με τον θύλακα του Ναχτσιβάν και τα εδάφη της ηπειρωτικής Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν. Οι ασκήσεις δοκίμασαν ολοκληρωμένες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων τακτικών ασφαλείας και άμυνας που πραγματοποιήθηκαν από επίγειες μονάδες του IRGC και, για πρώτη φορά, ανάπτυξη προσωρινών γεφυρών για την εκπαίδευση δυνάμεων και στρατιωτικών οχημάτων για πλοήγηση μέσα από υδάτινα εμπόδια.
Είναι κοινό μυστικό, ότι η άσκηση του Ιράν ήταν στην ουσία μία πρόβα για εισβολή στο Αζερμπαϊτζάν!
Λαμβάνοντας υπόψη ότι το φυσικό σύνορο μεταξύ του Ιράν και του Αζερμπαϊτζάν είναι ο ποταμός Άρας σε πολλά τμήματα, η ανάπτυξη προσωρινών πλωτών γεφυρών προκάλεσε ανησυχία στους Αζέρους. Σύμφωνα με τα μέσα ενημέρωσης του Αζερμπαϊτζάν, σε αντίθεση με προηγούμενες ασκήσεις, αυτές οι ασκήσεις κάλυψαν ολόκληρο τα διακρατικά σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν και περιλάμβαναν περισσότερο οπλισμό και προσωπικό. Σύμφωνα με δήλωση της ιρανικής πρεσβείας στο Αζερμπαϊτζάν, η Τεχεράνη είχε ενημερώσει εκ των προτέρων το Μπακού για τις ασκήσεις και στρατιωτικοί ηγέτες και από τις δύο χώρες συζήτησαν αυτές τις ασκήσεις.
Σε μια κίνηση που φαινόταν να είναι ένα μήνυμα προς το Αζερμπαϊτζάν ενάντια σε οποιαδήποτε υποτιθέμενα σχέδια αλλαγής συνόρων και αποκοπής του Ιράν από την Αρμενία, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Χοσεΐν Αμιραμπντολαχιάν πραγματοποίησε μια τριήμερη επίσκεψη στην Αρμενία στις 20 Οκτωβρίου και εγκαινίασε ένα προξενείο στο Καπάν, την πρωτεύουσα του νότιου Σιούνικ της Αρμενίας.
Τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι εργασίες ανακαίνισης του κτιρίου του προξενείου δεν είχαν ολοκληρωθεί και ως εκ τούτου άνοιξε βιαστικά. Στις δηλώσεις του στην τελετή εγκαινίων του γραφείου του προξενείου, ο Αμιραμπντολαχιάν είπε: «Δηλώσαμε ξεκάθαρα την αντίθεσή μας σε οποιαδήποτε γεωπολιτική αλλαγή συνόρων στην περιοχή του Καυκάσου… Θεωρούμε την ασφάλεια της Αρμενίας ως ασφάλεια της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και της ασφάλεια της περιοχής». Και οι δύο πλευρές αναπτύσσουν σαφώς τη συνεργασία τους σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένου του στρατού και της οικονομίας. Εκτός από τον στόχο της αύξησης του διμερούς εμπορικού τζίρου από 700 εκατομμύρια δολάρια σε 3 δισεκατομμύρια δολάρια, το Ιράν συζητά επίσης την προμήθεια μαχητών drones στην Αρμενία.
Η επίσκεψη του Αμιραμπντολαχιάν στην Αρμενία συνέπεσε με την επίσκεψη του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στα εδάφη του Καραμπάχ που βρίσκονται υπό την κατοχή του Αζερμπαϊτζάν, όπου μαζί με τον Αλίεφ στην τελετή εγκαινίων του αεροδρομίου Zangilan, του δεύτερου διεθνούς αεροδρομίου που άνοιξε το Αζερμπαϊτζάν στα κατεχόμενα εδάφη, και σε τελετές άλλα έργα στην περιοχή που συνορεύει με το Ιράν. Το Αζερμπαϊτζάν βλέπει τη στενή συνεργασία του με την Τουρκία ως εγγύηση έναντι των απειλών ασφαλείας που θέτει η συμμαχία Ιράν και Αρμενίας, την οποία οι δύο πλευρές ελπίζουν να εξελιχθούν σε τριμερές μπλοκ με την Ινδία.
Σε περίπτωση που η Ινδία εισέλθει στην στρατιωτική συμμαχία Ιράν και Αρμενίας, τότε μπαίνει τέλος στα σχέδια παντουρκισμού του Ερντογάν!
Αυτό έρχεται εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ Μπακού και Τεχεράνης και της πίεσης της τελευταίας για συμμαχία με την Αρμενία. Από τον πόλεμο του Ναγκόρνο Καραμπάχ το 2020, το Ιράν έχει προειδοποιήσει για το έργο του διαδρόμου Zangezur, για το οποίο η Τεχεράνη φοβάται ότι μπορεί να διακόψει τη γεωγραφική της σύνδεση με την Αρμενία. Τέτοιες κατηγορίες κατά του Αζερμπαϊτζάν έχουν εκφραστεί από αξιωματούχους σε διάφορα κλιμάκια της ιρανικής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Σε ένα tweet που αναρτήθηκε στις 19 Ιουλίου, ο Χαμενεΐ είπε: «Φυσικά, εάν υπάρχει μια πολιτική που αποσκοπεί να μπλοκάρει τα σύνορα Ιράν-Αρμενίας, η Ισλαμική Δημοκρατία θα αντιταχθεί, γιατί αυτά τα σύνορα είναι μια οδός σύνδεσης 1000 ετών». Επιπλέον, δύο ημέρες μετά την έναρξη των στρατιωτικών ασκήσεων, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Χοσεΐν Αμιραμπντολαχιάν είπε ότι «το Ιράν δεν θα επιτρέψει το μπλοκάρισμα της διαδρομής σύνδεσής του με την Αρμενία και για να διασφαλίσει αυτόν τον στόχο, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν ξεκίνησε επίσης έναν πόλεμο εκείνη την περιοχή».
Το Ιράν συνεχίζει να εξαπολύει αυτές τις κατηγορίες παρά τις «διαβεβαιώσεις» από τις κυβερνήσεις της Ρωσίας και του Αζερμπαϊτζάν. Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Ο Αλίεφ δήλωσε στις 14 Οκτωβρίου ότι η χώρα του «δεν είχε καμία πρόθεση να καταλάβει το έδαφος της Αρμενίας, όπως κάποιοι μπορεί να υποθέσουν». Ωστόσο, το Ιράν τροφοδοτεί τις εντάσεις στην περιοχή προειδοποιώντας για επικείμενες αλλαγές στα σύνορα και άλλες γεωπολιτικές απειλές.
Λίγες ημέρες μετά τις ασκήσεις του Ιράν, ο Αλίεφ και ο Ιρανός πρόεδρος Εμπραχίμ Ραΐσι συναντήθηκαν στο περιθώριο της Διάσκεψης για την Αλληλεπίδραση και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στην Ασία (CICA) στην Αστάνα του Καζακστάν στις 13 Οκτωβρίου. Ο επίσημος ιστότοπος του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν ανέφερε ότι ο Αλίεφ είπε στον Ραΐσι ότι το Αζερμπαϊτζάν συνεχίζει τις προσπάθειες για τη διασφάλιση της ειρήνης και της ασφάλειας στην Κασπία Θάλασσα και την περιοχή του Νοτίου Καυκάσου, τονίζοντας ότι «το Αζερμπαϊτζάν ακολουθούσε μια ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική».
Η έμφαση στην «ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική» είναι αξιοσημείωτη, καθώς το Ιράν προειδοποιεί συχνά το Αζερμπαϊτζάν για στενές σχέσεις με το Ισραήλ. Σύμφωνα με ορισμένα μέσα ενημέρωσης, η συνάντηση των δύο ηγετών δεν ήταν τόσο φιλική όσο ανέφεραν επίσημες πηγές. Ορισμένες αναφορές δείχνουν ότι ο Αλίεφ επέκρινε τον Ιρανό ομόλογό του για τη στρατιωτική συσσώρευση στα σύνορα του Αζερμπαϊτζάν και για τον οπλισμό και την παροχή στρατιωτικής βοήθειας στην Αρμενία για να αντιμετωπίσει το Αζερμπαϊτζάν, περιγράφοντάς το ως απειλή για τη χώρα του. Σε απάντηση, ο Ραΐσι φέρεται να αρνήθηκε αυτές τις κατηγορίες και επέκρινε τον Αλίεφ για υπακοή στους «σιωνιστές», με τους οποίους φαινομενικά υπονοούσε το Ισραήλ, καθώς και για την πρόσφατη επίσκεψη του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας στο Μπακού.
Ένα γεγονός που κοινοποιούν τα μέσα ενημέρωσης του Αζερμπαϊτζάν δείχνει ότι αυτές οι διαρροές από τη συνάντηση μπορεί να είναι αληθινές. Σύμφωνα με διάφορα πρακτορεία μέσων ενημέρωσης του Αζερμπαϊτζάν, το Ιράν αποδείχθηκε ότι ήταν η μόνη χώρα στη σύνοδο κορυφής της CICA στις 13 Οκτωβρίου που αντιτάχθηκε στην προεδρία του Αζερμπαϊτζάν για την επόμενη περίοδο, ενώ όλα τα άλλα κράτη μέλη την υποστήριξαν.
Είμαστε μπροστά σε οβιδιακές αλλαγές στην καρδιά της Ασίας, που μπορεί να λειτουργήσουν υπέρ της Ελλάδας, άσχετα εάν η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιμένει στην προσέγγιση με το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία. Δύο άκρως εχθρικές χώρες.
Θα επαναλάβουμε ότι εάν ολοκληρωθεί η τριμερής συμμαχία Αρμενίας, Ιράν και Ινδίας, ο παντουρκισμός θα συντριβεί. Αυτό θα έπρεπε να είναι εθνικό στοίχημα για την Ελλάδα.
