Οι ρωσικές εξαγωγές LNG στην Ευρώπη τον Νοέμβριο του 2023 ήταν 1.750.000 τόνοι, οι υψηλότερες στην Ιστορία, όπως ανακοίνωσε η Μόσχα. Επιπλέον, σύμφωνα με την «Izvestia», η Ρωσία επέστρεψε στους πέντε κορυφαίους προμηθευτές σιτηρών προς την Ευρωπαϊκή Ενωση.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Οπως αποδεικνύεται από τους επικαιροποιημένους αριθμούς, οι αντι-ρωσικές κυρώσεις γίνονται όλο και πιο αναποτελεσματικές, αφού, παρά τις δηλώσεις και τις ανακοινώσεις, οι πραγματικοί δεσμοί «ανάγκης» Ρωσίας – Ε.Ε. είναι πιο ισχυροί απ’ όσο προμοτάρουν οι Βρυξέλλες.
Ο εμπορικός τζίρος μεταξύ της Ρωσίας και των κρατών της Ε.Ε. δεν έχει σταματήσει, παρά τις κυρώσεις. Οι χώρες της ευρωπαϊκής συμμαχίας, αν και εγκατέλειψαν το ρωσικό αέριο, δεν σταμάτησαν να αγοράζουν LNG από τη Ρωσική Ομοσπονδία – συνέβη το ακριβώς αντίθετο: από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο του 2023, οι χώρες της Ε.Ε. αγόρασαν το 52% όλων των ρωσικών εξαγωγών υγροποιημένου αερίου.
Με βάση τα αποτελέσματα του πρώτου επταμήνου του 2023, που ανακοινώθηκαν πριν από τρεις ημέρες, οι εισαγωγές ρωσικού LNG στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 40% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2021, δηλαδή προ της έναρξης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Συγκεκριμένα, οι εισαγωγές από 15.000.000 κυβικά μέτρα εκτοξεύθηκαν στα 22.000.000. Ετσι, η Ρωσία έγινε ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής καυσίμων στην Ε.Ε. μετά τις ΗΠΑ.
Το περισσότερο φυσικό αέριο πήγε στη Γαλλία και την Ισπανία, που αύξησαν τις εισαγωγές ρωσικού LNG κατά 44% σε σύγκριση με το 2021, ενώ το Βέλγιο αγοράζει 2,3 φορές περισσότερο αέριο.
Στα 12 πακέτα κυρώσεων που επιβλήθηκαν κατά της Ρωσίας δεν υπάρχουν άμεσες απαγορεύσεις για την προμήθεια ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Την περασμένη άνοιξη, εξάλλου, οι υπουργοί Ενέργειας της Ε.Ε. επέτρεψαν στα κράτη-μέλη να θεσπίσουν μονομερώς τέτοιες απαγορεύσεις, χωρίς να περιμένουν τις επόμενες αντι-ρωσικές κυρώσεις από τις Βρυξέλλες. Τα μέτρα, ωστόσο, έχουν αποτύχει.
Η αύξηση των προμηθειών από τη Ρωσία στην ευρωπαϊκή αγορά οφείλεται στη συμφόρηση της Διώρυγας του Παναμά. Το κόστος μεταφοράς δεξαμενόπλοιων LNG στη λεκάνη του Ατλαντικού αυξήθηκε από 90.000 δολάρια την ημέρα σε 160.000 δολάρια. Σε αυτό το πλαίσιο, οι προμήθειες από το Κατάρ μειώθηκαν σημαντικά, αλλά αυξήθηκαν από τη Ρωσία.
Παραμένει άγνωστο κατά πόσο θα περιπλέξουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση για την Ευρώπη το 2024 οι αμερικανικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν τον περασμένο μήνα στο νέο ρωσικό έργο της Novatek «Arctic LNG 2», το τρίτο μεγάλης κλίμακας έργο της Μόσχας για την παραγωγή LNG.
Η Ε.Ε. συνεχίζει να αγοράζει ρωσική ενέργεια
Παρά όσα διαχέονται στα ευρωπαϊκά ΜΜΕ, η Ε.Ε. συνεχίζει να αγοράζει τη ρωσική ενέργεια, με την αλληλεπίδραση μεταξύ Μόσχας – Βρυξελλών στον ενεργειακό τομέα να μην αμφισβητείται. Να σημειωθεί ότι η αναφορά γίνεται για τις επίσημες εξαγωγές κι όχι γι’ αυτές που κατατάσσονται στην «γκρίζα ζώνη» και πραγματοποιούνται μέσω άλλων, ανεπίσημων οδών.
Στις αρχές Δεκεμβρίου, το Bloomberg αποκάλυψε και ότι τον Οκτώβριο η Ρωσία έβγαλε περισσότερα χρήματα από τις εξαγωγές πετρελαίου σε σύγκριση με οποιονδήποτε άλλον μήνα πριν από τον πόλεμο με την Ουκρανία. Συγκεκριμένα, τον Οκτώβριο, η Ρωσία είχε καθαρά έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου 11,3 δισ. δολάρια, περισσότερα από τον Μάιο του 2022, όταν οι τιμές ήταν ακόμα ασταθείς μετά το ξέσπασμα του πολέμου.
Μάλιστα, το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το 1/3 των συνολικών καθαρών εσόδων του προϋπολογισμού της χώρας για τον συγκεκριμένο μήνα, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg που βασίζονται σε επίσημα στοιχεία του ρωσικού Υπουργείου Οικονομικών.
Το πρακτορείο σημείωσε ότι τους πρώτους εννέα μήνες του 2023 Ρώσοι και σκιώδεις ιδιοκτήτες στόλων μετέφεραν πάνω από το 70% του ρωσικού φορτίου πετρελαίου, γεγονός που «επέτρεψε στη Ρωσική Ομοσπονδία να διατηρήσει τον έλεγχο των εξαγωγών και να αυξήσει σταδιακά τις τιμές».
Επιστροφή στο top-5 στα σιτηρά τον Σεπτέμβριο
Επιπλέον, σύμφωνα με τη Eurostat, τον Σεπτέμβριο η Ρωσία επέστρεψε στους πέντε κορυφαίους ηγέτες στις εξαγωγές σιτηρών στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι Βρυξέλλες έχουν αγοράσει όγκο-ρεκόρ από την έναρξη του πολέμου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι εισαγωγές από τη Ρωσία αυξήθηκαν κατά 22% σε μηνιαία βάση, φτάνοντας τους 180.000 τόνους. Πρώτη δύναμη στις εξαγωγές σιτηρών παραμένει η Ουκρανία με 1.200.000 τόνους, δεύτερη η Βραζιλία με 1.100.000, τρίτη η Τουρκία με 204.000 και τέταρτη η Ρωσία.
Περίπου τα 2/3 των εξαγωγών από τη Ρωσία προς την Ε.Ε. αφορούν φυσικό αέριο, νικέλιο, σίδηρο, χάλυβα, προϊόντα πετρελαίου και λιπάσματα. Πρόσφατα, οι εισαγωγές λιπασμάτων αυξήθηκαν ξανά. Συγκριτικά, το γ’ τρίμηνο του 2021, η Ρωσία προμήθευσε το 27% των λιπασμάτων στην Ευρώπη, το γ’ τρίμηνο του 2022 το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 17%, όμως το γ’ τρίμηνο του 2023 αυξήθηκε και πάλι στο προπολεμικό 27%.
Ρεκόρ τζίρου στα 203,4 δισ. ευρώ!
Το 2022, ο εμπορικός κύκλος εργασιών μεταξύ της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης έφτασε σε ιστορικό υψηλό τα τελευταία οκτώ χρόνια. Εντός του 2023 αυξήθηκε με ένα επιπλέον 25%, φτάνοντας τα 203,4 δισ. ευρώ!
Το οξύμωρο είναι ότι, παρά τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν στα πακέτα κυρώσεων της Ρωσίας, οι εισαγωγές της Ευρώπης έχουν αυξηθεί σε μεγαλύτερα επίπεδα και από αυτά του 2020 και του 2021. «Αυτό είναι το αποτέλεσμα της επιτυχημένης άσκησης πίεσης από τη Ρωσία, της απροθυμίας της Ε.Ε. να υποστεί βαρύτερο οικονομικό πλήγμα και των ανησυχιών για διακοπή στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού» σημειώνουν οι αναλυτές της «Izvestia».
