Την ώρα που στην Ελλάδα όλοι -ή σχεδόν όλοι- παρακολουθούμε με ανησυχία την Τουρκία να συνάπτει επικίνδυνες συμφωνίες με τη διεθνώς αναγνωρισμένη Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (GNA) της Λιβύης, η κατάσταση στη χώρα επιδεινώνεται με ραγδαίο ρυθμό.
Οι δυνάμεις του Εθνικού Λιβυκού Στρατού, υπό τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, έχουν τον έλεγχο της ανατολικής Λιβύης και με τη βοήθεια της Αιγύπτου, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων αλλά και Ρώσων μισθοφόρων, στοχεύουν στην κατάληψη της πρωτεύουσας Τρίπολης.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Φαγίς αλ Σαράτζ δεν φαίνεται ικανή να μπορεί να σταματήσει την επέλαση του Χαφτάρ, παρά τη διεθνή στήριξη.
Ποιος είναι όμως ο Χαλίφα Χαφτάρ, που ευελπιστεί να πάρει τα ηνία της χώρας του και, σύμφωνα με πολλούς, να γίνει ο «νέος Kαντάφι»;
Από «δεξί χέρι» του Καντάφι, συνεργάτης της CIA
Ο 76χρονος, σήμερα, στρατάρχης Χαφτάρ σπούδασε στη στρατιωτική ακαδημία της Βεγγάζης και στα 26 του χρόνια συμμετείχε ενεργά στο πραξικόπημα που έριξε τον ελεγχόμενο από τους Βρετανούς βασιλιά Ιντρίς, το 1969, και έφερε στην εξουσία τον Μουαμάρ Καντάφι.
Χάρη στις αδιαμφισβήτητες στρατιωτικές ικανότητέςτου, ο Χαφτάρ εξελίχθηκε γρήγορα σε δεξί χέρι του Καντάφι, ο οποίος τον έστειλε να πολεμήσει ως επικεφαλής του λιβυκού αποσπάσματος στο πλευρό των Αιγυπτίων στο Σινά, κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Γιομ Κιπούρ το 1973. Στη συνέχεια ο Χαφτάρ έγινε ο στρατιωτικός επιτελάρχης του Καντάφι, παραμένοντας πιστός στο πλευρό του έως το 1987, τη χρονιά που άλλαξε η ζωή του.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Τσαντ, ο πανίσχυρος Χαφτάρ μαζί με 700 άνδρες του έπεσε σε ενέδρα και πιάστηκε αιχμάλωτος, γεγονός που αποτέλεσε τεράστιο «χαστούκι» για τον Καντάφι και τις φιλοδοξίες του.
Νιώθοντας προδομένος από τον ηγέτη της Λιβύης και σύντροφό του, ο Χαφτάρ άρχισε να σχεδιάζει την ανατροπή του Καντάφι. Μετά τη μεσολάβηση της CIA για την απελευθέρωσή τους, ο Χαφτάρ μαζί με περίπου 300 άντρες του μετεγκαταστάθηκε αρχικά στο Ζαΐρ και στη συνέχεια στην Κένυα, όπου ίδρυσε το Εθνικό Μέτωπο για τη Σωτηρία της Λιβύης (NFSL).
Το 1990 ο Χαφτάρ και οι άνδρες του αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Κένυα -η οποία υφίστατο διπλωματική πίεση από την Τρίπολη- και να μετακομίσουν στις ΗΠΑ, όπου έλαβαν την αμερικανική υπηκοότητα. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι ο Λίβυος στρατιωτικός εγκαταστάθηκε στο Λάνγκλεϊ της Βιρτζίνια, σε απόσταση αναπνοής από το αρχηγείο της CIA!
Το 1993, και ενώ βρισκόταν στις ΗΠΑ, ο Χαφτάρ δικάστηκε ερήμην από στρατοδικείο της Λιβύης, το οποίο τον καταδίκασε σε θάνατο για εσχάτη προδοσία.
Ο Χαλίφα Χαφτάρ έζησε στο Λάνγκλεϊ σχεδόν 20 χρόνια και, όλο αυτό το διάστημα, είχε στενή συνεργασία με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Όλα αυτά τα χρόνια στήριζε τις προσπάθειες ανατροπής του Καντάφι, με κορυφαία εκείνη του 1996 στα βουνά της ανατολικής Λιβύης, στην οποία συμμετείχε προσωπικά και παραλίγο να συλληφθεί.
Το 2011 ο Χαφτάρ είδε, τελικά, τις προσπάθειές του να ανταμείβονται, καθώς η εξέγερση στη Λιβύη οδήγησε στην ανατροπή και στον θάνατο του Καντάφι, ενώ ο ίδιος ανέλαβε αρχιστράτηγος του λιβυκού στρατού, παρά την αντίθετη γνώμη του Εθνικού Μεταβατικού Συμβουλίου.
Τρία χρόνια αργότερα, το 2014, το εκλεγμένο Εθνικό Κογκρέσο, που κυριαρχούσε σε μεγάλο μέρος της χώρας με τη στήριξη ισλαμικών πολιτοφυλακών, αρνήθηκε να παραιτηθεί, με αποτέλεσμα ο Χαφτάρ να εξαπολύσει τον δικό του στρατό, γεγονός που οδήγησε στο ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου. Μάλιστα, ο τότε πρωθυπουργός Αλι Ζιντάν τον κατηγόρησε ευθέως για πραξικόπημα.
Παρότι διατηρούσε πολύ καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ για χρόνια, ο Χαφτάρ αποφάσισε να στραφεί και προς τη Ρωσία, προκειμένου να λάβει εξοπλισμό για τον αγώνα του. Παράλληλα προχώρησε στη σύσφιγξη των σχέσεών του με την Αίγυπτο και τα ΗΑΕ, των οποίων οι αεροπορικές δυνάμεις στη συνέχεια θα γίνονταν εξαιρετικά σημαντικές για την εκστρατεία του για την κατάκτηση της Λιβύης.
Μεγάλος εχθρός της Τουρκίας και του Ερντογάν
Ένας από τους μεγαλύτερους αντιπάλους του στρατάρχη Χαφτάρ είναι η Τουρκία και προσωπικά ο πρόεδρος Ερντογάν. Την περασμένη εβδομάδα ο «σουλτάνος» δήλωσε κατηγορηματικά ότι, σε περίπτωση που η λιβυκή κυβέρνηση εθνικής ενότητας υπό τον πρωθυπουργό Φαγίζ αλ Σαράτζ ζητήσει στρατιωτική βοήθεια για να αμυνθεί, η Τουρκία θα του τη δώσει χωρίς δεύτερη σκέψη.
Ο Ερντογάν δήλωσε επίσης ότι η χώρα του θα αυξήσει τη στρατιωτική υποστήριξή της προς τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης, αν αυτό χρειαστεί, και θα αξιολογήσει τις επιλογές που έχει σε αεροπορικό, χερσαίο και ναυτικό επίπεδο
Διαβάστε επίσης: Έρχεται στην Αθήνα ο Χαφτάρ
Κάτι τέτοιο θα ενέπλεκε την Τουρκία στη διένεξη στη Λιβύη. Βέβαια, η Άγκυρα ανεπίσημα στηρίζει τις δυνάμεις της κυβέρνησης Αλ Σαράτζ. Πρόσφατα οι δυνάμεις του Χαφτάρ κατηγόρησαν την Τουρκία ότι χρησιμοποιεί drones, τα οποία απογειώνονται από το αεροδρόμιο της Τρίπολης και βομβαρδίζουν τις δυνάμεις του Εθνικού Λιβυκού Στρατού.
Μιλώντας στην Deutsche Welle ο Χάμζα Μουφτάχ από τη πανεπιστήμιο στη Σαμπράτα υπενθύμισε ότι «ανάμεσα στη Λιβύη και την Τουρκία υπάρχουν βαθιές ιστορικές και πολιτιστικές ρίζες». «Παραδοσιακά, η Τουρκία έχει πολλά συμφέροντα στη Λιβύη. Κατά τη διάρκεια του καθεστώτος Καντάφι επένδυσε πολλά χρήματα στη χώρα. Για την Τουρκία η Λιβύη είναι, μεταξύ άλλων, μεγάλη αγορά για υφαντικά και βιομηχανικά προϊόντα. Και τώρα η Αγκυρα προσπαθεί να προστατεύσει τα συμφέροντά της στη Λιβύη» ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο Μουφτάχ.
